از مهمترین و نخستین وظایف حکومت و حاکمان اسلامی، «اقامه نماز» است. این وظیفه، از نظر اهمیت، مقدم بر هر وظیفه و تکلیف دیگری است. حتی مقدم بر رسیدگی به مسائل اقتصادی و مبارزه با مظاهر فساد و فحشا و امثال آن است. این حقیقت را هم میتوان در سبک و شیوه تربیتی و تبلیغی پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) مشاهده کرد و هم میتوان از آیه ۴۱ سوره حج فهم کرد:
یکی از دغدغههای مهم همه دلسوزان کشور، پدیدهی فرار مغزها و مهاجرت نخبگان بوده و هست. حقیقتاً درد بزرگی است که افرادی با هزینهها و امکانات این ملت رشد کرده و در مرز دانش قرار گیرند؛ اما همین که میخواهند میوه دهند، میوه خود را به بیگانگان بدهند یا دشمنان این ملت چنان از آنان دلربایی کنند که به وطن و هویت خود و به ولینعمت خود (یعنی ملت ایران) پشت کنند و در خدمت پیشرفت و ارتقای دشمنان این ملت قرار گیرند!
از مرحوم ملامحسن فیض کاشانی رسالههای کوتاه و پراکندهای به زبان فارسی برجای مانده است که برخی از آنها به همت جناب آقای رسول جعفریان، در کتابی با عنوان ده رساله گردآوری شدهاند. در نخستین رساله از این مجموعه با عنوان «شرح صدر» مرحوم فیض کاشانی در پاسخ این پرسش که «چرا حسد و بَغضا در اهل علم بیشتر از اهل سایر حرف و صناعات است؟» سه دلیل را ذکر میکند:
تقریباً همه متخصصان علومانسانی در کشور از «وضعیت نابسامان» و «بیماری فلجکننده» علومانسانی آگاهند. به همین دلیل بعضاً از قفلشدگی، احتضار و حتی مرگ علومانسانی سخن میگویند!
جامعه ایران اسلامی نیاز به همسویی با رهنمودهای الهی دارد و مواجهه تاریخی با نظام استعمار و سلطهگرای جهانی و از جمله صهیونیسم این نیاز را صدچندان کرده است. در این میان، «نیاز جامعه به استقامت» از منظر قرآن نکته بسیار پراهمیّتی است.
در جامعه ما، روحانیت همواره به عنوان یکی از ارکان در حفظ وحدت، اخلاق و آرامش اجتماعی ایفای نقش کرده است. علمای دین همیشه نه تنها در حوزههای مذهبی و معنوی؛ بلکه در عرصههای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی نیز تأثیرگذار بودهاند.