در باره‌شان نزول این آیه، روایات متعددی وارد شده است و از مجموع آن‌ها استفاده می‌شود که این آیات دنباله آیاتی است که قبلاً در باره جنگ احد داشتیم، و در حقیقت این آیات تجزیه و تحلیلی است روی نتایج جنگ احد و عوامل پیدایش آن به عنوان یک سرمشق بزرگ برای مسلمانان، و در ضمن وسیله‌ای است برای تسلی و دلداری و تقویت روحی آن‌ها؛ زیرا همان‌طور که گفتیم جنگ احد بر اثر نافرمانی و عدم انضباط نظامی جمعی از سربازان اسلام، در پایان به شکست انجامید و جمعی از شخصیت‌ها و چهره‌های برجسته اسلام از جمله "حمزه" عموی پیامبر، در این میدان شربت شهادت نوشیدند.

قرآن کریم راهبُردهای متعددی را برای مبارزه با دشمنان ارائه نموده است که در اینجا صرفاً به تعدادی از آن‌ها اشاره می‌شود.

 تجهیز به قدرت ایمان

آیات جهاد، آن دسته آیاتی است که به موضوع جهاد و جنگ در راه خدا می‌پردازد. جهاد در فرهنگ قرآن از اهمیت زیادی برخوردار است و از همین رو، در آیات کریمه به گونه‌های مختلف از آن یاد شده است.

برخی آیات جهاد عبارتند از:

استاد شهید مرتضی مطهری:

استاد شهید مرتضی مطهری:

فَاتَّقُوا اللهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ؛ پس تقوای الهی داشته باشید تا آن حدی که قدرت دارید. «تقوا» از آن کلمات عجیبی است که در قرآن و در نهج‌البلاغه زیاد به کار رفته است و مکرر گفته‌ایم که این کلمه ترجمه فارسی ندارد. ریشهاش از «وَقْی» به معنای نگهداری است. پس در واقع «اتَّقوا» یعنی خود را نگه دارید؛ ولی بعد کلمه دیگری ذکر می‌کنیم که به اصطلاح تضمین است: خود را نگه دارید، مثلاً از فلان چیز بترسید.

استاد شهید مرتضی مطهری

گناه بزرگ دامن زدن به شایعات  

در قرآن کریم یکی از بزرگ‌ترین گناهان نزد خداوند، دامن زدن به شایعات است:

آنگاه که از زبان یکدیگر (شایعات و تهمت‌ها را) می‌گرفتید و آنچه را به آن علم نداشتید، دهان به دهان می‌گفتید و این را ساده و کوچک می‌پنداشتید، در حالی که آن نزد خدا بزرگ است. (نور، ۱۵)

در قران کریم، مسخره کردن یکدیگر از صفات ظالمین شمرده شده است:

ای کسانی که ایمان آورده‌اید! مبادا گروهی (از شما) گروهی دیگر را مسخره کند، چه بسا که مسخره‌شدگان بهتر از مسخره‌کنندگان باشند و زنان نیز، زنان دیگر را مسخره نکنند، شاید که آنان بهتر از اینان باشند و در میان خودتان عیب‌جویی نکنید و یکدیگر را با لقب‌های بد نخوانید (زیرا) فسق (و بدنام بودن) پس از ایمان، بد رسمی است، (و سزاوار شما نیست.) و هرکس (از این اعمال) توبه نکند، پس آنان همان ستمگران‌اند. (حجرات، ۱۱)

سه ویژگی نیکوکاران از دیدگاه قرآن  

در قرآن کریم سه ویژگی نیکوکاران، این گونه برشمرده شده است:

الَّذِينَ یُنْفِقُونَ فِی السَّرَّاءِ وَ الضَّرَّاءِ وَ الْکاظِمِينَ الْغَيْظَ وَ الْعافِينَ عَنِ النَّاسِ وَ اللَّهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ (آل‌عمران، ۱۳۴)

(متّقین) کسانی هستند که در راحت و رنج، انفاق می‌کنند و خشم خود را فرو می‌برند و از (خطای) مردم می‌گذرند، و خداوند نیکوکاران را دوست مى‌دارد.

در این آیه سه ویژگی انسان‌های نیکوکار عبارت است از: