۷. گناهان مرتبط با والدین

محرّمات بزرگ:

۱. آزار کلامی: حتی گفتن «اُف» کوچک‌ترین درجه آن است

۲. نگاه خشم‌آلود: ترش‌رویی و اخم کردن

۳. بی‌توجهی به نیازها: در حالی که توانایی کمک وجود دارد

۴. قطع رابطه: حتی اگر والدین ظالم باشند (مگر در موارد خاص)

۵. بدنام کردن: افشای اسرار و عیوب آنان

۸. وظایف خاص در شرایط ویژه

- در برابر والدین غیرمسلمان، نیکی کردن حتی اگر مشرک باشند (سوره لقمان، آیه ۱۵).

- حفظ پیوند عاطفی و احترام

- دعوت با حکمت و نیکو به اسلام

ب) احترام کلامی و رفتاری:

۱. آداب سخن گفتن: مانند آغاز کردن سخن با احترام (پدرجان، مادرجان)، پایین آوردن صدا در حضور آنان،  قطع نکردن سخن آنان، استفاده از واژه‌های محترمانه حتی در مخالفت.

۲. آداب نشست و برخاست: مانند بلند شدن برای احترام هنگام ورود آنان، تقدیم جای بهتر به آنان، راه رفتن پشت سر آنان در اماکن عمومی، عدم نشستن در جایگاه بالاتر از آنان.

ج) احترام مالی و اقتصادی: 

۱. تأمین نیازهای مالی: حتی اگر مستقل باشند، پیشنهاد کمک.

2. هدیه و پیشکش: به مناسبت‌ها و بدون مناسبت.

در بیان حق پدر ومادر(2)‏

در اسلام، احترام به والدین یکی از والاترین فرایض دینی است که پس از توحید و یکتاپرستی قرار می‌گیرد. این موضوع چنان اهمیت دارد که در ۹ سوره از قرآن کریم به طور مستقیم مورد تأکید قرار گرفته است.

سوره اسراء، آیات ۲۳-۲۴: «وَ قَضی رَبُّکَ أَلّا تَعْبُدُوا إِلّا إِیّاهُ وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً، إِمّا یَبْلُغَنَّ عِنْدَکَ الْکِبَرَ أَحَدُهُما أَوْ کِلاها فَلا تَقُلْ لَهُما أُفٍّ وَ لا تَنْهَرْهُما وَ قُلْ لَهُما قَوْلاً کَریماً وَ اخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَ قُلْ رَّبِّ ارْحَمْهُما کَما رَبَّیانی صَغیراً»  

۱۰ - قناعت به غذای میزبان: امام محمدتقی (علیه‌السلام) از پدران خود نقل می‌کنند: «روزی سلمان، ابوذر را به مهمانی فرا خواند. آن‌گاه تکّه نان خشکی از کیسه‌اش درآورد و آن را از ظرف آبی که داشت، خیس کرد و جلوی ابوذر گذاشت. ابوذر گفت: اگر قدری نمک هم با آن بود، چه نان خوش مزه‌ای می‌شد. سلمان برخاست و بیرون رفت و ظرف آبش را گرو گذاشت و نمک گرفت و آورد. ابوذر، نمک بر آن نان می‌پاشید و می‌خورد و می‌گفت: سپاس خدایی را که این قناعت، روزیِ ما کرد. سلمان گفت: اگر قناعتی بود، ظرف آبم به گرو نمی‌رفت!».

۸ - بدون دعوت میهمانی نرفتن: پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود: «ای علی! هشت نفرند که اگر خوارشان بشمارند، نباید کسی جز خود را سرزنش کنند: کسی که به مهمانی‌ای برود که به آن، دعوت نشده است...».

«هرگاه یکی از شما به غذایی دعوت شد، فرزندش را هم به دنبال خود راه نیندازد که اگر چنین کند، مرتکب حرام شده و با نافرمانی، وارد - مهمانی - شده است». البته این روایت ناظر به هنگامی است که فردی به تنهایی دعوت شده باشد.

۴ - اذن ورود: خداوند در قرآن می‌فرماید: «ای کسانی که ایمان آورده‌اید! در خانه‌هایی غیر از خانه خود وارد نشوید تا اجازه بگیرید و بر اهل آن خانه سلام کنید. این برای شما بهتر است تا شاید متذکّر شوید! و اگر کسی را در آن نیافتید، وارد نشوید تا به شما اجازه داده شود و اگر گفته شد: "بازگردید! " بازگردید. این برای شما پاکیزه‌تر است و خداوند به آنچه انجام می‌دهید آگاه است!».

در بيان حق پدر و مادر 

آداب مهمانی، مجموعه‌ای از رفتارها و گفتارهای شایسته برای پذیرایی از میهمان است. در تعالیم و آموزه‌های اسلامی، سفارش‌های بسیاری در ارتباط با میهمانی وجود دارد. برخی از دستورات، پیرامون آداب و وظایف میهمان است. این وظایف گاه جهت حفظ شأن میزبان می‌باشد؛ مانند اینکه دعوتش را بپذیریم، غذایش را بخوریم و گاه جهت شأن خود میهمان است؛ مانند اینکه نباید انتظار تشریفات داشته و شأن کاذبی برای خود در نظر بگیریم.