شعر کاربردی

سیدمهدی حسینی

سحری خوانی

حسن ذوالفقاری

قبه الصخره در اورشلیم، یکی از قدیمی‌ترین کارهای معماری اسلامی برجای مانده است. این مسجد توسط عبدالملک، خلیفه [اموی] ساخته و بین سال‌های ۶۹۱ و ۶۹۲ تکمیل شد. این بنا به شکل هشت‌ضلعی است و گنبدی طلایی بر فراز آن قرار گرفته است.

در مساجد عهد عباسی در عراق، ایوان – تالار یا دالانی فراخ، قوس‌دار و دو بخشی – به هر طرف از طاقگان‌های اطراف صحن مسجد افزوده شد. ایوان ریشه در معماری ایران ساسانی دارد.

مرکزیت قرآن در فرهنگ اسلامی و جذابیت ویژه شکل خط عربی سبب شد از کلام نوشتاری، به ویژه آیات قرآنی به عنوان کتیبه‌های مساجد استفاده گردد و نیز تزیینات خطاطی و شیوه‌های آن در تمام شاخه‌های هنر اسلامی پیشرفت نماید.

سیر تحول هنر اسلامی – از قرن هفتم تا هجدهم میلادی – را در سه دوره می‌توان طبقه‌بندی کرد. دوره شکل‌گیری هنر اسلامی، کمابیش با حاکمیت اولین حاکمان اسلامی یا خلفای بنی‌امیه (۶۶۱ الی ۷۵۰م) که اسلام را از دمشق در سوریه تا اسپانیا گسترش دادند، هم‌زمان بود.

اکنون رنج فراقش غمی بزرگ بر جان او نشانده است. صدای پدر را که هر روز سلامش آرامش‌بخش جانش بود و صدای گام‌هایش نوازش روح او! صدای بلال که می‌آمد، به انتظار صدای دلربای نمازش به کنار دیوار خانه‌اش که هم جوار مسجد و محرابش بود به قامت می‌ایستاد.

دیگر هیچ‌چیز تسکینش نمی‌دهد. به رغم همه نگرانی‌هایش از تنهایی علی (علیه السلام) و بچه‌هایش، رهایی از آن همه نخوت و ستم متکبران حقیر و سفر به جوار پدر را ترجیح می‌دهد.

حجت‌الاسلام حمید احمدی

نویسندگان: ابوالفضل صادق‌پور فیروزآباد و مریم خلیل‌زاده مقدم