آیت الله مکارم شیرازی:

هنگامی که در زندگی پیشوایان بزرگ اسلام دقت می‌کنیم، می‌بینیم دقیق‌ترین نکات مربوط به ادب را، ـ حتی با افراد کوچک ـ رعایت می‌کردند. اصولاً دین، مجموعه‌ای است از آداب: ادب در برابر خدا، ادب در مقابل پیامبر (صلی الله علیه وآله) و پیشوایان معصوم (علیهم‌السلام)، ادب در مقابل استاد و معلم، و پدر و مادر، و عالم و دانشمند.

حتی دقت در آیات قرآن مجید، نشان می‌دهد، خداوند با آن عظمت مقام، هنگامی که با بندگان خود سخن می‌گوید، آداب را کاملاً رعایت می‌کند! جایی که چنین است، تکلیف مردم در مقابل خدا و پیغمبرش روشن است.

در مورد پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) نیز این موضوع تا آن حد مهم است که قرآن صریحاً در آیات فوق می‌گوید: صدا را بلندتر از صدای پیامبر (صلی الله علیه وآله) کردن، و در مقابل او جار و جنجال راه انداختن، موجب حبط اعمال، و از بین رفتن ثواب است.

روشن است، تنها رعایت این نکته در برابر پیامبر (صلی الله علیه وآله) کافی نیست؛ بلکه امور دیگری که از نظر سوء ادب، همانند صدای بلند و جار و جنجال است نیز در محضرش ممنوع است، و به اصطلاح فقهی، در اینجا باید «الغاء خصوصیت» و «تنقیح مناط» کرد، و اشباه و نظائر آن را به آن ملحق نمود.

در آیه 63 سوره «نور» نیز می‌خوانیم: «لا تَجْعَلُوا دُعاءَ الرَّسُولِ بَیْنَکُمْ کَدُعاءِ بَعْضِکُمْ بَعْضاً» که جمعی از مفسران، آن را چنین تفسیر کرده‌اند: «هنگامی که پیامبر را صدا می‌زنید، با ادب و احترامی که شایسته او است صدا کنید، نه همچون صدا زدن یکدیگر».

جالب اینکه قرآن در آیات فوق، رعایت ادب را در برابر پیامبر (صلی الله علیه وآله) نشانه پاکی قلب و آمادگی آن برای پذیرش تقوا، و سبب آمرزش و اجر عظیم می‌شمرد، در حالی که بی‌ادبان را همچون چهارپایان بی‌عقل، معرفی می‌کند!

حتی بعضی از مفسران، آیات مورد بحث را توسعه داده، گفته‌اند: مراحل پائین‌تر، مانند علماء، دانشمندان و رهبران فکری و اخلاقی را نیز شامل می‌شود، مسلمانان موظفند در برابر آن‌ها نیز آداب را رعایت کنند... کوتاه سخن اینکه رعایت ادب در برابر کبیر و صغیر، بخش مهمی از دستورات اسلامی را شامل می‌شود.