احمدحسین شریفی
مرحوم آیتالله نائینی در کتاب تنبیه الامه و تنزیه المله، «اختلاف و انشقاق اجتماعی» را از مهمترین عوامل حاکمیت استبداد داخلی و خارجی میداند. به تعبیر دیگر، مهمترین شگرد طواغیت داخلی و خارجی برای سلطه بر مردم و غارت منابع مادی و معنوی آنان را «القاء خلاف فیما بین امت و تفریق کلمه ملت» میداند و معتقد است تفرقهافکنی، شگرد مشترک همه طواغیت عالم و بردهداران بزرگ، در طول تاریخ، بوده است: «تمام استعبادات واقعه در امم سابقه و این امّت، به همین تفرّق کلمه ملّیّه منتهی» میشود. سپس در تأیید این سخن، به شگرد فرعون برای بردهگیری بنیاسرائیل اشاره میکند که به تعبیر قرآن «إِنَّ فِرْعَوْنَ عَلا فِی الْأَرْضِ وَ جَعَلَ أَهْلَها شِیَعاً» و میگوید اساس حاکمیت فرعونها و سلطنت و حاکمیت بردهداران بر جوامع انسانی «تفریق کلمه» و «اختلاف و انشقاق اجتماعی» بوده و هست.
