فاجعه‌بارتر از این اقدامات استعماری، گفتمان‌های استعمارزده است؛ گفتمان‌هایی که ریشه اصلی مشکلات را در اراده‌های خارجی می‌بیند. پدیده‌هایی مثل ثابت ماندن نرخ دلار در جنگ دوازده روزه و کاهش نرخ ارز در جریان اعتراضات هفته گذشته، و حمله نظامی آمریکا به ونزوئلا، همچون میخ‌هایی بر تابوت این گفتمان هستند: گفتمانی که حتی آب خوردن مردم را نیز گره می‌زند به معامله با قدرت‌های استعماری. اما اینک آشکار شده که نه آب خوردن مردم، که نان خوردن برخی‌ها به شکل عجیبی به رابطه با آمریکا گره خورده است.

این گفتمان تخیلی بر خلاف همه واقعیات و تجربیات، همچنان بر آن است که می‌توان با این قدرت‌ها و به‌ویژه آمریکا، مذاکره‌ای برابر و سازشی منصفانه داشت. گفتمانی که با وجود تبلیغ گسترده در دولت‌های یازدهم و دوازدهم و تداوم آن در دولت چهاردهم، هم از واقعیات، شکست‌های پیاپی خورده و هم جامعه آن را نپذیرفته است. امروز این واقعیت درخشان‌تر از همیشه می‌درخشد که ایران سرزمین منابع، سرمایه‌ها، فرصت‌ها و ظرفیت‌های بکار گرفته نشده است. منابع و سرمایه‌هایی که به واسطه یک نگاه غلط نادیده گرفته شده است: نگاه مبتنی بر «نداریم، نمی‌شود و نمی‌توانیم.»  دو دلیل مهمی که چنین نگاهی قابلیت پذیرش عمومی را از سوی جامعه ندارد، فساد و تبعیض است. تبعیض و نابرابری‌های ناموجه، دلیل روشنی است بر این واقعیت که منابع و سرمایه‌های کافی وجود دارد؛ اما به شکل ناعادلانه‌ای توزیع شده است و این امر ارتباطی با آمریکا و تحریم‌های ظالمانه آن کشور ندارد. همچنان که وجود فساد، دلیل کافی بر درستی این ادعا فراهم می‌کند که منابع و سرمایه‌های فراوانی وجود دارد؛ اما توسط محافلی خاص و عده‌ای معدود به تاراج می‌رود. 

مردم به درستی سوال می‌کنند که اگر منابعی وجود ندارد؛ چرا صفرهای اختلاس‌ها روز به روز بیشتر و بیشتر می‌شود؟ چرا وقتی نوبت محافل است، هم «داریم» هم «می‌شود» و هم «می‌توانیم»؛ اما همین‌که نوبت به مردم می‌رسد، آب خوردنشان هم به اراده اجنبی متجاوز گره می‌خورد. احتمالاً روشن شده باشد که «نداریم، نمی‌شود و نمی‌توانیم» به مثابه گفتمانی برای پنهان ساختن و تداوم فساد و تبعیضی عمل می‌کند که در خدمت محافل قدرت و ثروت قرار دارد و مادامی که دولت‌ها تحت تاثیر چنین گفتمانی باشند، نه دولتی مردمی، که دولتی محفلی خواهند بود و بن بستی پدید می‌آورند که هیچ راه برون رفتی از آن وجود نخواهد داشت.