بارها دیده شده است که افراد، گروه‌ها وجوامع به عنوان همسو و امت گرد هم آمده‌اند ولی در یک فرآیندی‌اندک‌اندک از هم دور شدند و اهداف و مقاصد مختلفی آنان را گاه به گروه‌ها و جوامع متضاد هم قرار داده است. در تاریخ خوانده‌ایم که زبیربن عوام نخستین و تیزترین شمشیر برای دفاع از دین اسلام بود ولی در یک فرآیندی، از پس آزمون‌های بسیار، شمشیرش را در مقام تاویل ضد اسلام گرفت، هر چند که در مقام تنزیل یکی از مهم‌ترین و اساسی‌ترین مدافعان آن بوده است. این‌گونه است که در مقام ارزشگذاری بر پایه بقا و حفاظت بر اصول ارزشی گفته‌اند: انقلابی بودن مهم نیست انقلابی ماندن مهم است. این بدان معناست که ریزش‌ها و رویش‌های دائمی در پس هر آزمونی مرزبندی‌های جدیدی را پدید می‌آورد و شخص نمی‌تواند بر پایه گذشته و سوابق، قضاوت کند و ملاک ومعیار داوری می‌بایست وضعیت کنونی فرد باشد و سوابق هر چند مهم است ولی در مقام داوری نمی‌تواند اصلی از اصول تلقی شود. 

نویسنده با نگاهی به آیات قرآن به تبیین مسئله آزمون و نقش آن در قضاوت‌ها و نیز چگونگی ریزش‌ها ورویش‌های دائمی پرداخته است.

ادامه دارد...