امام باقر علیه السلام فرمودند:  به خدا سوگند که او (مهدی (علیه السلام)) مضطر (حقیقی) است که در کتاب خدا آمده می فرماید: «اَمَّن یجیب المضطر اذ ادعاه و یکشف السؤ...» بحارالانوار، ج ٥٢، ص ٣٤١ 

از کوروش هخامنش تا امام خمینی(ره)

محمدرضا عادلی

 

در هفته فرهنگی نهضت سوادآموزی قرار داریم. نهضت مبارکی که ده‌ها هزار نفر در سنین مختلف نوشتن و خواندن را آموختند و بسیاری در قالب این طرح تا عالی‌ترین مدارج عالی علمی پیش رفتند؛ لذا لازم است نکاتی برای ثبت در تاریخ به شرح ذیل تقدیم نگاه مخاطبان محترم گردد. هنوز انقلاب اسلامی یک ساله نشده بود که امام خمینی (ره) در تاریخ 7 دی‌ماه 1358 دستور تأسیس نهضت سوادآموزی را صادر، تا هرکس در هر سنی از آموختن جا مانده است، بتواند خواندن و نوشتن را یاد بگیرد. این اقدام را بگذارید کنار ممنوع شدن آموزش خواندن و نوشتن برای مردم توسط سلسله شاهان از کوروش هخامنش تا ساسانیان. سلسله پادشاهان برای حفظ تاج و تخت و سلطنت خود همواره آموزش سواد و دانش را برای رعیت ممنوع کردند. بر عکس نظام‌های دیکتاتوری و ظالمانه ذات دین (دین اصیل) و نظام‌های دینی، تأکید و تصریح فراگیری علم حتی تا زمان مرگ (اطلبوا العلم من المهد الی اللحد) است و آن را نه توصیه؛ بلکه واجب (طلب العلم فریضة علی کل مسلم) می‌داند؛ واجبی که برای انجام آن حتی اگر لازم باشد تا دورترین نقطه جهان مسافرت کنند! (اطلبوا العلم و لو بالصین)

زیرا با علم و شناخت، زندگی راحت‌تر و عشق به خدا افزون‌تر می‌گردد؛ چرا که محبت در پی معرفت پدید می‌آید و اگر معرفتی نباشد بعد از مدتی جوّ زدگی‌ها و احساسات از غلیان خواهد افتاد و ارتجاع دامنگیر بشر می‌شود که تاریخ پر است از قصه اقوامی که بر اثر تحریک احساسات و عواطف برای رسیدن به کمال اقدامی و انقلابی کردند؛ اما چون شناخت و معرفتشان عمقی نداشت و سطحی بود پس از مدتی و با فروکش شدن آن احساسات، آنان نیز در طی راه کمال دچار تردید شده و متوقف شده و حتی به گذشته خود ارتجاع پیدا می‌کردند.
از سوی دیگر باید به خاطر سپرد که علم و دانش قدرت می‌آورد؛ همان‌طور که حضرت امیر (علیه السلام) فرمودند: «العِلمُ سُلطانٌ مَن وَجدَهُ صالَ بِهِ وَ مَن لَم یَجِدهُ صیلَ عَلَيه»؛ دانش، سلطنت و قدرت است. هر که آن را بیابد با آن یورش برد و پیروز شود، و هر که آن را نیابد بر او یورش برند و مغلوب گردد. 
از این منظر کار بزرگ حضرت امام در صدور فرمان تاسیس نهضت سوادآموزی قابل توجه و البته شایسته والاترین ستایش‌هاست؛ زیرا در آستانه ۴۸ سالگی انقلاب و علی‌رغم صدها مانع شکننده امروز دستاوردهای علمی مردم و جوانان ایرانی نقل محافل علمی و سیاسی دنیاست و از جهتی موجب نگرانی غارتگران و ظالمان بین‌المللی شده است؛ چرا که اگر علم از انحصار آنان خارج شود، در سلطه‌گری خود دچار محدودیت و حتی اضمحلال خواهند شد.
لذا در سالروز تأسیس نهضت سوادآموزی به روح بلند و ملکوتی حضرت امام درود می‌فرستیم و یاد کسانی که در نهضت امام برای ریشه‌کنی بی‌سوادی مجاهده کرده و می‌کنند، گرامی داریم و این هفته را به عزیزان شاغل در نهضت سوادآموزی تبریک عرض می‌کنیم.