کسری بودجه

کسری بودجه یکی از دلایلی است که افول هر قدرتی را به همراه خواهد داشت. گزارش‌ها نشان می‌دهند دولت فدرال آمریکا در سال مالی ۲۰۲۱ حدود ۲.۸ تریلیون دلار کسری بودجه است.

دفتر بودجه کنگره آمریکا که یک اداره تحقیقاتی وابسته به نهاد قانونگذار آمریکا است تیرماه سال گذشته پیش‌بینی کرده بود که کسری بودجه آمریکا در ماه‌های آینده مرز ۳ تریلیارد دلار را رد خواهد کرد.

 

مشکلات اقتصادی

سهم آمریکا از «تولید ناخالص دنیا» در سال ۱۹۶۰ نزدیک به ۵۰ درصد بوده؛ اما این رقم از آن زمان به بعد رو به کاهش بوده و در سال ۲۰۲۱ به ۲۴.۴ درصد کاهش یافته است. شبکه بلومبرگ سال گذشته پیش گزارش داد در سال ۱۹۶۰ حدود ۴۰ درصد از کل سهم اقتصاد جهان به ایالات متحده اختصاص داشت؛ اما این رقم اکنون به شدت کاهش یافته و انتظار می‌رود تا سال ۲۰۲۴ به نزدیک ۱۴ درصد برسد.

اما دلیل کاهش نقش آمریکا در اقتصاد دنیا چیست؟ از نگاه تحلیلگران، یکی از مهم‌ترین دلایل این وضعیت، تناقض‌ها و تضادهای موجود در انگاره‌های نظام لیبرالیستی و نئولیبرالیستی است که با گذشت زمان به مرور پدیدار شده است. «پاتریک دنین»، استاد دانشگاه «نوتردام» در کتابش به نام «چرا لیبرالیسم شکست خورد» نزدیک شدن به پایان لیبرالیسم در آمریکا را یک سیر طبیعی و «پایان چرخه فساد» تصور می‌کند. او می‌نویسد: «تأمل در باب اینکه آمریکا در نخستین روزهای حیات ابدی خود نیست؛ بلکه در حال نزدیک شدن به پایان چرخه طبیعی فساد و زوال است، ایده‌ای متقن و به‌جا می‌نماید.»

«برآشفتگی در سطح جهان آشکار است… نظام نئولیبرال بازارگرایان همواره یک مکتب سیاسی در خدمت منافع ویژه بوده است. هرگز بر پایه نظریه‌های اقتصادی بنا نبوده است و اکنون باید عیان باشد که بر پایه تجارب تاریخی هم بنا نبوده است. فرا گرفتن این درس، شاید تنها فایده از بحرانی باشد که اکنون بر سر اقتصاد جهانی سایه افکنده است.»

کارشناسان مسائل اقتصادی می‌گویند روند رو به کاهش سهم آمریکا در اقتصاد جهان، بزرگ‌ترین تهدید برای دلار به عنوان ارز ذخیره به شمار می‌رود و هژمونی این ارز و بالتبع ساختار تحریم‌های آمریکا را در معرض تهدید قرار می‌دهد.