اشاره

دو جوان عزیز ما با هدف مشترکِ تکامل مادّی و معنوی و با سرمایه عشق خدادادی، برای آغاز زندگی جدید خویش مهیا می‌شوند. خداوند حکیم، زن و شوهر را مکمّل یکدیگر قرار داده است و متناسب با نیازهای گوناگونِ میدان زندگی، متفاوت آفریده است. در شکل‌گیری یک خانواده بالنده و موفّق و یک زندگی شیرین، «هنرِ تقسیم کار» از اهمیّت بالایی برخوردار است. هر یک، باری را متناسب با توانایی خویش بردارند، و ضمن اهمیّت دادن به نقش خویش، به اهمیّت و حسّاسیّت نقش طرف مقابل هم ایمان داشته باشند و کاری را که به عهده می‌گیرند، با تمام توانِ خود و با سلیقه فراوان انجام دهند و  هم‌زمان با همتای خود، در تحقّق نقش خاص او همفکری و همکاری نمایند.

در نحوه تقسیم کار و نقش مخصوص بانوی خانه در اداره امور داخلی و درجه اهمیّت آن و نیز فعالیت و کار بیرون منزل، دیدگاه‌های متفاوت و سؤالات فراوانی وجود دارد.

«مرشد حکیم» ما در این باره نیز نکات نغز و راهگشا دارند: 

تقسیم کارها

وقتی دو نفر در کنار هم قرار می‌گیرند و همسر می‌شوند، بعضی از وظایف وجود دارد که بین اینها مشترک است. مانند کشیدن بارهای خانواده، همکاری‌های گوناگونی که در راه بردن خانواده مؤثر است. اینها باید با هم همکاری کنند. این کارها بین زن و مرد مشترک است. حداکثر این است که تقسیم کار شود. گاهی تقسیم کار هم  نمی‌کنند؛ اما بهترش این است که تقسیم کار هم بشود. بخشی از کارها را زن انجام  می‌دهد، بخشی از کارها را مرد انجام  می‌دهد. مثل همه همکاری‌هایی که وجود دارد؛ مثل همه همسنگری‌ها.

در محیط خانواده، زن و شوهر با هم همکاری کنند. اگر شوهر یک مشکلی یا مضیقه‌ای دارد، زن با او بسازد، اگر زن داخل خانه یا در محیط کار یا هر جور که هست، دشواری دارد، شوهر باید به او کمک کند. خود را در سرنوشت همسر باید شریک بدانند، هر دوی آنها این را برای خاطر خدا انجام دهند. 

 به هم روحیه بدهید

همکاری و کمک، گاهی به این نیست که وارد حجم کار یکدیگر بشوند، نه! بلکه، یکدیگر را روحا تدارک کنند. مردها معمولاً با مسائل مشکل‌تری در جامعه برخورد دارند، زن‌ها می‌توانند به آنها روحیه بدهند، می‌توانند خستگی آنها را از تنشان بیرون کنند، به آنها تبسّم کنند و به آنها دلخوشی دهند. اگر چنانچه خانم‌ها هم کاری بیرون از خانه دارند، باز مرد به آنها کمک کند و او را تقویت نماید.

مراد از همکاری، همکاری روحی است. اینکه زن ضرورت‌های مرد را درک کند، فشار اخلاقی روی او وارد نیاورد، کاری نکند که او در امر زندگی مستأصل شود و خدای نکرده به راه‌های نادرست متوسّل بشود، او را به ایستادگی و مقاومت در میدان‌های زندگی تشویق کند و تحریص نماید. اگر چنانچه کار او مستلزم این است که یک مقداری به وضع خانوادگی مثلاً رسیدگی کافی نداشته باشد، این را به رخ او نکشد، اینها مهم است. اینها وظیفه‌هایی است از طرف زن، از طرف مرد هم وظیفه است که ضرورت‌های زن را درک کند، احساسات او را بفهمد و نسبت به حال او غافل نباشد.

زمینه‌سازی برای موفقیت

پسر اگر می‌بیند دختر در راه انجام تکالیف اسلامی خودش، یک قدم خیری می‌خواهد بردارد، وسایل را برایش فراهم بکند و مانع‌تراشی نکند. بعضی دخترها هستند می‌خواهند فرض کنید ادامه تحصیل بدهند، درس دین بخوانند، با قرآن آشنا بشوند، کارهای خیر بکنند و در بعضی از امور خیریه شرکت داشته باشند. شوهرانشان گاهی نسبت به اینها بداخلاقی می‌کنند که ما حوصله این کارها را نداریم! ما زن گرفته‌ایم که زندگی کنیم. نمی‌گذارند این دختر به کار خیر برسد. به عکس، بعضی از مردها می‌خواهند صدقات جاریه بدهند، می‌خواهند شرکت در مسائل گوناگون داشته باشند، دختر مانع می‌شود.

شرط مهمِّ فعالیّت اجتماعی خانم‌ها

بعضی‌ها از ما می‌پرسند: شما موافقید زن‌ها بروند کار کنند؟ ما  می‌گوییم: البتّه، ما با بیکاری خانم‌ها مخالفیم؛ زن اصلاً باید کار کند. البتّه کار دو جور است: یکی کارِ داخل خانه و یکی کار بیرون خانه، هر دو کار است. اگر کسی استعداد دارد در کارهای مربوط به بیرون منزل، باید انجام بدهد، خیلی هم خوب است. منتها یک شرط دارد، باید جوری باشد که این اشتغال حتی در داخل خانه، به پیوند زن و شوهر  لطمه‌ای نزد. بعضی از خانم‌ها هستند که خودشان را از صبح تا شب  می‌کشند، بعد که مرد به خانه می‌آید، حوصله یک لبخند زدن به او را هم ندارند. این هم بد است. کار خانه را باید کرد؛ اما نه آن‌قدری که این کار خانه، به انهدام خانواده منتهی بشود.

زن اگر خواست برود کار کند، این اشکالی ندارد، اسلام هم مانع نیست. امّا این وظیفه او نیست، این بر او واجب و لازم نیست. چیزی که بر او واجب است، عبارت است از حفظ فضای حیاتی برای مجموع این خانواده. 

 تشویق یکدیگر در میدان مسابقه خیرات

در همه احوال و اوضاع، رعایت همدیگر را بکنید، به هم کمک کنید، عون و بازوی همدیگر باشید، بخصوص در راه خدا و در راه انجام وظیفه؛ چه پسر در راه خداست، دختر به او کمک کند، چه دختر در راه انجام وظیفه و در راه خداست، پسر به او کمک کند.

هر کدام مجاهدت می‌کنند، آن دیگری به او کمک کند.

اگر پسر در کار علم و در کار تلاش و مجاهدت در ارگان‌های جمهوری اسلامی است، آن خانم با او همکاری کند که بتواند کارش را راحت انجام بدهد. مردها و پسرها به زن‌هایشان فرصت بدهند تا زن‌ها هم بتوانند در این میدان‌های مسابقه معنویت وارد شوند. اگر  می‌خواهند تحصیلِ علم کنند، بتوانند. اگر هم می‌خواهند در کارهای اجتماعی وارد شوند، بتوانند. 

زن و شوهر کوشش کنند یکدیگر را به راه خدا هدایت کنند. یکدیگر را در راه مستقیم نگه دارند و حفظ کنند. این تواصوا بالحقّ و تواصوا بالصّبر را که خاصیت مسلمانی است و مهم‌ترین خصوصیت ایمان است، مدّنظر داشته باشند. 

هر دو به یکدیگر نسبت به دین‌دار بودنشان و رعایت تقوا کمک کنند. یعنی مرد کمک کند که زنش بتواند دین‌دار باشد و رعایت تقوا را بکند. زن هم کمک کند که مرد بتواند دین‌دار باشد و بتواند پاکدامن بماند و بتواند با تقوا حرکت کند.

منظور از کمک، فقط شستن ظرف و... نیست. البتّه اینها هم کمک است؛ ولی منظور، بیشتر کمک روحی است، کمک معنوی و فکری است. در راه اسلام، یکدیگر را ثابت‌قدم بدارند، همدیگر را توصیه به تقوی و صبر و توصیه به دین‌داری، توصیه به عفاف، توصیه به قناعت، توصیه به ساده‌زیستی و... کنند. با هم همکاری کنند تا بتوانند ان شاء الله به بهترین وجهی بگذرانند.

غمخواری، کمک واقعی

کمک واقعی به دیگری، این است که دو نفر، غم‌ها را از دل هم برطرف کنند. هر کسی در دوره زندگی‌اش گرفتاری پیدا می‌کند، غمی پیدا می‌کند، مشکلی پیدا می‌کند، ابهامی پیدا می‌کند، تردیدی پیدا  می‌کند. هر کدام از دو نفر، در چنین موقعیتی باید به کمک همسرش بشتابد و به او کمک کند. غم را از دل او بردارد، او را راهنمایی کند. اشتباه او را برطرف کند. اگر می‌بیند خطایی دارد از او سر می‌زند، جلوی او را بگیرد.  

اهمیّت فراوان مدیریت کدبانو

وظایف داخل خانه زنان، نه اهمیّتش کمتر از وظایف بیرونی است و نه اینکه زحمتش کمتر است، شاید زحمتش بیشتر هم باشد. او هم برای اینکه این محیط را اداره کند، به تلاش و کوشش احتیاج دارد؛ چون مدیر داخل خانه، زنان هستند. آن کسی که اداره می‌کند، کدبانو، یعنی آن کسی که محیط خانواده تحت اشراف اوست. تحت نظارت و تدبیر و مدیریت اوست؛ خیلی کار پرزحمتی است، خیلی کار ظریفی است. فقط هم ظرافت زنانه از عهده انجام این کار برمی‌آید. هیچ مردی امکان ندارد بتواند این ظرافت‌ها را رعایت کند.

زن توی خانه که بیکار نیست. یک  عده‌ای خیال می‌کنند زن در خانه بیکار است. نخیر! زن توی خانه، بیشترین و سخت‌ترین و ظریف‌ترین کارها را انجام می‌دهد. 

برخی فکر می‌کنند اگر زنی؛ مثلاً کارش عبارت شد از همان کار خانه، این اهانت به زن است. نه! هیچ اهانت نیست؛ بلکه مهم‌ترین کار برای زن این است که زندگی را سر پا نگه دارد.

 بچه‌داری، هنر بزرگ

بعضی از کارهای خانه خیلی سخت است. بچه‌داری از آن کارهای سخت است. شما هر کاری را در نظر بگیرید که خیلی دشوار باشد، در مقابل بچه‌داری، در واقع آسان است. بچه‌داری هنر خیلی بزرگی است. مردها یک روز هم  نمی‌توانند این کار را انجام دهند. زن‌ها با دقّت، با حوصله و با ظرافت، این کار بزرگ را انجام می‌دهند. خدای متعال، در غریزه آنها این توان را قرار داده است؛ ولی همین  بچه‌داری کار سختی است که انسان را فرسوده می‌کند و واقعاً از پا  می‌اندازد.

جمعِ بین کار و زندگی

جوانانی که مشغول کاری در راه خدا هستند، با گرفتن همسر، با ازدواج، نباید کارشان را متوقف کنند.

ما به مردها همیشه سفارش می‌کنیم وقتی کار دارند، اشتغال دارند، از خانه و زندگی قهر نکنند. بعضی‌ها صبح اوّل وقت می‌روند بیرون تا ساعت ۱۰ شب.

نه! ما معمولاً به کسانی که برایشان ممکن است، سفارش می‌کنیم حتی ظهرها را بروند با زن و بچه‌شان باشند. در محیطِ خانوادگی، غذایشان را بخورند، یک ساعتی با هم باشند، بعد بیایند دنبال کارشان، باز حتماً در زمان مناسب، اوّل شب بروند بچه‌ها را ببینند، ملاقات خانوادگيِ حقیقی داشته باشند. 

زن، قوی‌تر از مرد است!

این آقایان که می‌بینید ماشاءالله یال و کوپالی دارند، اینها همه‌اش ظاهر است، جسم قوی است؛ امّا از لحاظ پیچیدگی ذهنی و در زمینه‌های احساسی و عاطفی، زن قوی‌تر از مرد است، قدرت تحمّلش زیاد است، راه‌ها را بلد است... طبیعت زن این است. اغلبِ زن‌ها، البتّه ممکن است بعضی از زن‌ها هم این‌طور نباشند؛ غرض اینکه خانم‌ها بهتر  می‌توانند در این مصافِ دوستانه بر عواملِ سردی، فایق بیایند. با یک مقدار کوتاه آمدن، با یک مقدار خوش‌اخلاقی کردن، با ابزارهایی که هست این کار را بکنند. مرد را بکشانند به آنجایی که باید قرار بگیرد، تا ان‌شاءالله زندگی شیرین‌تر شود.