حسن بن سلیمان حِلّی (به احتمال متوفای ۸۰۲ق به بعد) از علمای شیعه قرن هشتم و از شاگردان شهید اول است. او در زمره سلسله راویان صحیفه سجادیه نیز قرار دارد. مشهورترین کتاب وی منتخب یا مختصر بصائر الدرجات است که احادیثی در فضائل و مناقب اهل بیت (علیهم السلام) را در بردارد.
برخی حلی را عاملی، منسوب به جبل عامل، خواندهاند؛ اما حرّ عاملی نام وی را در میان علمای جبل عامل نیاورده و از او در بخش دوم امل الآمل که شامل علمای غیرعاملی است، یاد کرده است.
از تاریخ ولادت، وفات و وقایع زندگی حسن بن سلیمان، اطلاع دقیقی در دست نیست. احتمالاً پیش از ۷۴۲ق به دنیا آمده و پس از ۸۰۲ق درگذشته است. آقابزرگ طهرانی، زادگاه وی را حلّه دانسته است؛ اما با توجه به قولی که او را جبل عاملی میداند و نیز اقامتش در قم، احتمال اینکه یکی از این دو شهر زادگاه او باشد نیز وجود دارد.
حلّی، از مهمترین شاگردان شمسالدین محمد بن مکی، معروف به شهید اول، بود و به همراه پنج تن دیگر، در شعبان ۷۵۷ قمری از او اجازه روایت دریافت کرد و در همان مدت کوتاهِ حیات شهید، در کنار فقیهان مشهوری چون فاضل مقداد، از محضر وی بهره برد. استادان و مشایخ دیگر او، محمد بن ابراهیم مطار آبادی، سید بهاءالدین نیلی و رضیالدین علی بودند. مجلسی، حلّی را از نظر علم و فقاهت ستوده و همه آثار او را درخور اعتماد دانسته است.
حلّی در زمره سلسله راویان صحیفه سجادیه نیز قرار دارد، چنانکه بر اساس سَنَدی، جدّ شیخ بهایی، شمسالدین محمد جبعی (متوفی ۸۸۶ق)، این کتاب را از علی بن محمد بن علی از سید تاجالدین عبدالحمید بن جمالالدین احمد بن علی هاشمی از حسن بن سلیمان حلّی روایت کرده است. به گزارش خوانساری، حلّی در محرم ۸۰۲ اجازه روایت کتاب خصال شیخ صدوق را به شاگردش، عزّالدین حسین بن محمد بن حسن حمویانی/ جویانی، داده که این نسخه همراه با اجازه حلّی موجود است.
تألیفات
مختصر بصائرالدرجات
المحتضر
آثار دیگر
حلّی رساله کوتاهی درباره برتری امامان بر انبیا و فرشتگان نوشته که در آن با آرای شیخ مفید در اوائل المقالات که قائل به خلاف این موضوع بوده، مناقشه کرده است. رساله فی احادیث الذر اثر دیگری از حلّی است که با نام ملحق مختصر بصائر الدرجات در ۱۳۷۹ش/۱۴۲۱ق در قم منتشر شده است.