در سالهای اخیر شبههای مطرح شده که گویا به دلیل کماحترامیِ حضرت یوسف (علیهالسلام) به پدرش، نبوت از نسل او برداشته شده است؛ ادعایی که نیازمند بررسی دقیق است.
بنابر روایتی، امام صادق (علیهالسلام) میفرمایند: علت به پیامبر نرسیدن فرزندان حضرت یوسف (علیه السلام) آن است که وقتی پدرش به مصر نزد او آمد، یوسف دیرتر از پدر از اسب پایین آمد و خداوند به خاطر این ترکِ اَولی، از نسل او پیامبری قرار نداد.
در بررسی این روایت، به «مرسل» و «مرفوع» بودن آن پی میبریم؛ زیرا در سلسله سند میان دو راوی، افتادگی وجود دارد (عمن حدثه). از این رو نمیتوان این روایت را معتبر دانست.
اما آیات قرآن کریم تصریح دارند که حضرت یوسف (علیهالسلام) نهایت احترام را در حق پدر خویش به جا آورد و مطابق فرمان الهی رفتار کرد؛ چنان که خداوند میفرماید:
«فَلَمَّا دَخَلُوا عَلَی یُوسُفَ آوَی إِلَیْهِ أَبَوَیْهِ وَ قَالَ ادْخُلُوا مِصْرَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ آمِنِینَ» (یوسف/۹۹)؛
«و هنگامی که بر یوسف وارد شدند، او پدر و مادر خود را در آغوش گرفت و گفت: همگی داخل مصر شوید که انشاءالله در امن و امان خواهید بود».
از جملات این آیه شریفه استفاده میشود که حضرت یوسف (علیه السلام) در بیرون از شهر به استقبال پدر و همراهانش رفته بود و در انتظار قدوم آنان به سر میبرد. هنگامی که پدر و همراهانش وارد شدند، یوسف نسبت به آنان اظهار محبت ویژهای کرد و پس از انجام مراسم استقبال، از پدر و همراهانش خواست تا به مصر وارد شوند و در آن دیار سکنا گزینند؛ در غیر این صورت، واژه «ورود» و «دخول» در آیه، معنایی نداشت و بهجای آن واژههایی چون «ملاقات» مناسبتر بود.
علامه طباطبایی نیز با آنکه بحثی مفصل درباره داستان حضرت یوسف (علیه السلام) ارائه داده است، هیچ اشارهای به پیاده نشدن حضرت یوسف و قطع رسالت از نسل ایشان نکرده است.
از سوی دیگر، در منابع اسلامی، پیامبرانی از نسل حضرت یوسف (علیه السلام) یاد شدهاند. از جمله، یوشع بن نون بن افرائیم بن یوسف بن یعقوب که پیامبری بزرگ و وصی و جانشین حضرت موسی (علیه السلام) به شمار میآمد.
علاوه بر وی، در گزارشی آمده است که یکی دیگر از نوادگان افرائیم بن یوسف، به پیامبری رسیده است. همچنین پیامبری به نام یَسَع، از نوادگان افرائیم بن یوسف معرفی شده است.
بنابراین:
اوّلاً: حضرت یوسف (علیه السلام) به پدر خویش نهایت احترام را روا داشت.
ثانیاً: در نسل ایشان چند پیامبر وجود داشتهاند.
لذا آنچه معروف است که به دلیل کماحترامی، نبوت از نسل حضرت یوسف (علیه السلام) برداشته شده است، با شواهد قرآنی و تاریخی سازگار نیست و قابل قبول نمیباشد.