از دیدگاه اسلامی، آداب سفر تنها به جنبههای مادی و برنامهریزی ظاهری خلاصه نمیشود؛ بلکه سفری الهی و اخلاقی است که برای تمام مراحل آن - از هنگام تصمیمگیری تا بازگشت به خانه - دستورالعملهایی ارزشمند وجود دارد. رعایت این آداب، سفر را به عاملی برای تقویت پیوندهای خانوادگی، رشد معنوی و کسب رضایت الهی تبدیل میکند.
قبل از سفر: برنامهریزی، هماهنگی و توکل
امام صادق (ع) میفرمایند سفر باید برای یکی از این سه هدف باشد: تأمین توشه آخرت، تأمین معاش و زندگی، یا لذت و تفریح حلال. برای اینکه سفرتان با برکت و آرامش همراه باشد، رعایت این نکات ضروری است:
- انتخاب همسفر مناسب، هماهنگی و مشورت، بدرقه و خداحافظی، وصیت و صدقه، و برنامهریزی عملی و بودجهبندی از مهمترین آنهاست.
در طول سفر: همدلی، مدارا و مسئولیتپذیری
در طول سفر است که اخلاق و منش واقعی افراد نمایان میشود. سفر، فرصتی برای تمرین فضایل اخلاقی در کنار خانواده است. اخلاق نیک و مدارا، همکاری و مسئولیتپذیری، احترام به حریم خصوصی و سلیقهها، مراقبت از کودکان و توجه به نیازها، شفافیت در امور مالی، و پایبندی به معنویات از مهمترین آنهاست.
بعد از سفر: شکرگزاری، سوغاتی و نقل خاطرات خوش
پایان سفر نیز آداب خود را دارد که نشاندهنده شخصیت و منش خانواده تراز است. شکر نعمت سلامتی، آوردن سوغاتی، نقل خاطرات خوش از جمله آنهاست.