برای تبیین مفهوم «علیالاصول» و بررسی برداشت از فرمایش مقام معظم رهبری، سخن را با کلامی از امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) در خطبه ۳۶ نهجالبلاغه آغاز میکنیم: «نَهَیتُکمْ عَنْ هَذِهِ الْحُکومَةِ فَأَبَیتُمْ عَلَی إِبَاءَ الْمُنَابِذِینَ حَتَّی صَرَفْتُ رَأْیی إِلَی هَوَاکمْ؛ شما را از این حکمیت بازداشتم؛ اما سرپیچی کردید تا آنجا که ناچار شدم رأی خود را با خواسته شما هماهنگ سازم».
کسی را دیدم که با ژستی روشنفکرانه و خیرخواهانه در حلقه مریدان سیاسی خود گفته بود: «نظم موجود جهانی، نظم ظالمانهای است؛ اما باید آن را به عنوان یک واقعیت ببینیم و برای تأمین منافع خودمان، در درون این نظم فعالیت کنیم» خلاصه آنکه این آقای عمامه به سر در پیرانهسر، میخواهد «بردگی» ملت ایران و بهتبع آن امت اسلامی را تئوریزه کند. سخن او این است که ایرانیان و همه مسلمانان اگر میخواهند منافعشان تأمین شود باید تسلیم غرب شوند و خود را در ذیل نظم اپستینی حاکم بر جهان تعریف کنند! یعنی بردههای بیجیره و مواجب لیبرالیسم شوند!
[یک] رهبر شهید انقلاب در سخنرانی خود در جمع پیشکسوتان و فعالان دفاع مقدس فرمودند:
«مجاهدان ما، برای اینکه پرچم دشمن در مرزهای ما برافراشته نشود، جان خودشان را قربان کردند، فداکاری کردند؛... نمیشود ملّت ایران قبول کند که همان پرچمها به وسیلهی افراد نفوذی، به وسیلهی انسانهای فریبخورده، در داخل کشور برافراشته بشود! این پرچم، پرچم «نفوذ فرهنگی» و «سبک زندگی دشمن» و «وسوسههای خصمانهی دشمن»، نباید در داخل کشور، در دستگاههای مختلف ما برافراشته بشود! باید مراقبت کرد؛ همه موظّفند.» (۴/ ۷/ ۱۴۰۳)
مسئله نسبت میان مرجعیت و ولایت فقیه، از موضوعاتی است که در فضای فکری و رسانهای گاه با دوگانهسازیهای سادهانگارانه یا خائنانه همراه میشود؛ گویی میان جایگاه علمی و دینی مرجعیت از یک سو و جایگاه رهبری سیاسی جامعه از سوی دیگر، ضرورتاً تعارضی نهادی وجود دارد. حال آنکه چنین برداشتی، هم با ساختار تاریخی حوزههای علمیه و هم با واقعیت پیچیده رابطه فقاهت و حکومت سازگار نیست.
[یک] حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای، رهبر فرزانه انقلاب اسلامی، با صدور پیامی به مناسبت بازگشایی دانشگاهها (۳۱/ ۶/ ۱۴۰۵) به دانشجویان توصیه میکنند که از فرصت حضور چند ساله در دانشگاه برای «خودافزایی هر چه بیشتر» بهره بگیرند.
کمتر رذیلهی اخلاقی یافت میشود که قابل درمان و اصلاح نباشد. یکی از مهمترین کارویژههای پیامبران و اولیای الهی و عارفان و عالمان اخلاق، شناخت و تبیین رذایل اخلاقی و ارائه نسخهها و راههایی برای زدودن آنها و جایگزین کردن آنها با فضیلتهای اخلاقی است.
در عین حال، برخی از رذایل اخلاقی به این سادگی قابل درمان نیستند و شاید اصلاً قابل درمان نباشند. یکی از این رذیلتها، رذیله «حماقت» است !