اِبْنِ نَجّار، ابوالحسن محمد بن جعفر بن محمد بن هارون تمیمی کوفی (تولد ۱۶ محرم ۳۰۳ - وفات جمادیالاول ۴۰۲ / اول اوت ۹۱۵ ـ دسامبر ۱۰۱۱) ، محدث، مقری و نحوی. شاگرد ابن عقده و استاد شیخ مفید و نجاشی بوده است.
وی در کوفه زاده شد. در مورد سال تولد او اختلاف هست. برخی، تاریخ تولد وی را سال ۳۱۱ ق بیان کردهاند.
وی از مشایخ کوفه، بصره و بغداد بهره برد. معروفترین استادان او عبارتند از ابوبکر ابن درید ازدی، ابراهیم بن محمد نفطویه، محمد بن یحیی صولی، احمد بن محمد بن سعید ابن عقده، محمد بن قاسم بن زکریا محاربی، عبدالعزیز بن یحیی جلودی، محمد بن حسین خثعمی اشنانی.
جمال الدین بن عبدالله بحرانی مشهور به إبن مُتَوَّج، عالم امامی بحرین در قرنهای هشتم و نهم قمری. وی در حله نزد فخرالمحققین شاگردی کرد. مهمترین اثر او کتاب الناسخ و المنسوخ است.
در برخی منابع، لقب او فخرالدین و شهابالدین نیز آمده است. معتبرترین منبع اطلاعات درباره ابن متوج، نوشتههای ماحوزی است که با گفتههای ابن ابی جمهور در آثارش و حر عاملی تکمیل میشود.
ابوالحسن جمالالدین (یا کمالالدین) علی بن سلیمان ستراوی بحرانی، مشهور به ابوالحسن بحرانی، فیلسوف، متکلم و محدث شیعه قرن هفتم هجری قمری است. از سرگذشت وی آگاهی چندانی در دست نیست؛ اما از شهرتش پیداست که اهل ستره بحرین بوده و احتمالاً در همانجا به تحصیل دانش پرداخته است.
ابوعلی حائری با نام کامل محمد بن اسماعیل بن عبدالجبار رجالشناس و فقیه شیعه سده سیزدهم، از شاگردان وحید بهبهانی، سیدعلی طباطبائی، سیدمحسن اعرجی کاظمی و سید محمدمهدی بحرالعلوم و صاحب کتاب منتهی المقال فی احوال الرجال است.
پدر وی مازندرانی بود؛ اما او در کربلا زاده شد و کمتر از ۱۰ سال داشت که پدرش را از دست داد. ابوعلی، به نقل از پدرش، نسب خود را به ابن سینا رسانده است؛ اما چون ابنسینا فرزندی نداشته است، در صحت این انتساب تردید وجود دارد.
ابوالفضل اسعد بن احمد طرابلسی قاضی و عالم امامی، در سده ۵ و اوایل سده ۶ هجری قمری و ۱۱ و ۱۲ میلادی است. او شاگرد ابن براج، فقیه مشهور امامی و همچنین جانشین وی بوده است. او همچنین پس از ابن براج، متصدی منصب قضای طرابلس بوده است. وی در بلاد مختلف شام، از جمله طرابلس، فلسطین و دمشق، در میان امامیه، مشهور بوده و پس از ابن برّاج، مفتی ایشان بوده است. وی مدتی به حیفا رفته و در آنجا کتابخانهای که بیش از ۴ هزار جلد کتاب داشت، فراهم کرده بود. وی در علم کلام و فقه، آثاری نوشته بوده که نشان از تبحر وی در این دو علم دارد. درباره تاریخ و محل وفات او اختلاف وجود دارد.
ثُبَیْت بن محمد عسکری، متکلم، فقیه و محدّث امامی قرن سوم قمری. نجاشی وی را متکلمی حاذق و مطّلع در حدیث و فقه معرفی کرده و او را از أصحابنا العسکریّین خوانده است.
تاریخ دقیق ولادت و وفات ثبیت معلوم نیست؛ اما با توجه به مصاحبتش با محمد بن هارون معروف به ابوعیسی وَرّاق (متکلم معروف امامی) و روایت از ابواَحْوَص داود بن اسد مصری (متکلم امامی قرن سوم) میتوان او را از رجال امامی قرن سوم دانست.
اِبْن اَبی طَی، یحیی بن حمید (حُمَیده) بن ظافر طائی حلبی غسّانی (۵۷۵ - حدود ۶۳۰ق)، مورخ و ادیب شیعی اهل حلب که نزد علمایی چون ابن شهرآشوب و تاج علی اشرف بن اعز به تحصیل پرداخت. او آثار بسیاری را تالیف کرد که مهمترین آن، تاریخ بزرگ به نام معادن الذهب فی تاریخ الملوک و الخلفاء و ذوی الرُّتب است.
اسماعیل بن حسین بن محمد، مشهور به اَبوطالِبِ مَرْوَزی، نسبشناس قرن هفتم قمری و مؤلف الفخری در انساب است. نسب او به محمد دیباج فرزند امام صادق (علیه السلام) میرسد. از شاگردان برجسته او میتوان به یاقوت حموی اشاره کرد. نسب اسماعیل به محمد دیباج فرزند امام صادق (علیه السلام) میرسد. جد سوم او، ابوعلی احمد بن محمد که از مدینه به قم آمده بود، به مرو سفر کرد و در آنجا سکنی گزید. ابوطالب به گفته خویش در ۲۲ جمادیالثانی ۵۷۲ دیده به جهان گشود. تمیمی غزی، ابوطالب را در شمار حنفیان آورده است. از تاریخ دقیق درگذشت وی اطلاعی در دست نیست.
نجمالدین ابوالحسن علی بن ابوالغَنائم عَلَوی عُمَری مشهور به ابن صوفی (حدود۳۹۰-حدود۴۶۰ق)، نسبشناس شیعه و نویسنده کتاب المجدی فی انساب الطالبیین است.
ابن صوفی در بصره متولد شد و همانجا پرورش یافت و به علت انتساب به جدّش، عُمَر الاطرف، فرزند امیرالمومنین حضرت علی (علیه السلام) معروف به ابن تغلبیه به عُمَری و نیز علوی مشهور است.
محمدحسن نویسی قمی، از فقیهان و عالمان دینی در قرن ۱۴ شمسی و پیش از بازتأسیس حوزه علمیه قم توسط عبدالکریم حائری یزدی، از اساتید حوزه قم بود. وقتی حائری یزدی به قم رفت و حوزه علمیه را تأسیس کرد، نویسی را جزو اصلیترین دستیاران خویش قرار داد و در امور علمی و اجتماعی با او بحث و مشورت میکرد. همچنین گفته شده که نویسی قمی شخصیتی بیهوا و فارغ از حب جاه بود.
وی در سال۱۲۹۱ق در روستای نویس به دنیا آمد. پدرش ملانصیر نام داشت. گاهی وی ملقب به الهی شده است که گویا تخلص شعری او باشد.