نقد و انتقاد در خانواده، اگر با اصول و آداب صحیح انجام شود، می‌تواند به رشد عاطفی و تعمیق روابط کمک کند، نه تخریب آن‌ها. در فرهنگ ایرانی _ اسلامی، این کار ظرافت‌های خاصی دارد که رعایت آن‌ها ضروری است:

۱. اصل «خلوت و پنهانی» (نه در جمع): انتقاد در حضور دیگران (حتی فرزندان کوچک) موجب تحقیر و ایجاد کینه می‌شود. بهترین مکان، وقتی است که فقط دو طرف حضور دارند و فضای آرامی حاکم است.

وقتی در کسری از ثانیه مورد هجوم یک تنش بیرونی قرار می‌گیریم، بخش هیجانی مغز پیش‌دستی کرده و ما را برای حمله کلامی یا واکنشی تند آماده می‌سازد. در این لحظات بحرانی، انگار افسار اختیار از دست ما خارج می‌شود و کلماتی را به زبان می‌آوریم که متعلق به منِ واقعی ما نیستند. ما انسان‌ها ظرفیت آن را داریم که بسیار بزرگ‌تر از اتفاقات ناخوشایند پیرامونمان باشیم؛ تا با صبوری و طمأنینه، اصالت، متانت و بزرگواری درونی‌مان را نشان دهیم. برای رسیدن به این نقطهِ امن و خردمندانه، باید به بخش منطقی مغز (کورتکس) زمان بدهیم تا بیدار شود و کنترل اوضاع را به دست بگیرد.

برخی از عادت‌های مالی روزمره، باعث خالی شدن حساب می‌شوند. مشکل اصلی البته در هزینه‌های کوچک و خرد هستند، نه‌فقط گرانی یا خرج‌های بزرگ. 

توجه به نکات زیر در بهبود وضعیت مالی خانواده مؤثر است:

۱. نشتی پنهان حساب: هزینه‌های روزمره مثل تاکسی اینترنتی، سفارش غذا، کافه و خریدهای کوچک، در نگاه اول ناچیز به نظر می‌رسند؛ اما در مجموع، مبلغ قابل‌توجهی می‌شوند.

۲. دلیل روان‌شناختی: مغز ما نسبت به اعداد کوچک، حساسیت کمتری دارد و برای خرج‌های زیر ۱۰۰ هزار تومانی، هشدار چندانی نمی‌دهد، برخلاف خریدهای بزرگ که چند بار درباره‌شان فکر می‌کنیم.

نوشیدن آب، یکی از ساده‌ترین و در عین حال عمیق‌ترین اعمال روزمره‌ای ماست. این عمل که برای رفع عطش و تأمین حیات انجام می‌شود، در فرهنگ‌ها و ادیان مختلف، با آداب و رسومی ظریف همراه شده است. رعایت این آداب، نه تنها به سلامت جسم کمک می‌کند؛ بلکه روح ادب و شکرگزاری را در وجود انسان تقویت می‌نماید.

از دیدگاه اسلامی، آداب سفر تنها به جنبه‌های مادی و برنامه‌ریزی ظاهری خلاصه نمی‌شود؛ بلکه سفری الهی و اخلاقی است که برای تمام مراحل آن - از هنگام تصمیم‌گیری تا بازگشت به خانه - دستورالعمل‌هایی ارزشمند وجود دارد. رعایت این آداب، سفر را به عاملی برای تقویت پیوندهای خانوادگی، رشد معنوی و کسب رضایت الهی تبدیل می‌کند.

قبل از سفر: برنامه‌ریزی، هماهنگی و توکل

امام صادق (ع) می‌فرمایند سفر باید برای یکی از این سه هدف باشد: تأمین توشه آخرت، تأمین معاش و زندگی، یا لذت و تفریح حلال. برای اینکه سفرتان با برکت و آرامش همراه باشد، رعایت این نکات ضروری است:

در بیان حق پدر ومادر(4)‏

در بيان حق پدر و مادر(3) 

1. راستگویی و صداقت

قرآن مؤمنان را به گفتار استوار و حق دعوت می‌کند و دروغ را از گناهان کبیره می‌شمارد. امروزه نیز صداقت پایه اصلی اعتماد در روابط انسانی محسوب می‌شود. بدون راستگویی، ارتباط عمیق و پایدار شکل نمی‌گیرد.

2. نرمی و ملایمت در گفتار

خداوند به موسی و هارون (علیهما السلام) دستور می‌دهد با فرعونِ ستمگر به نرمی سخن بگویند. این نشان می‌دهد که حتی در سخت‌ترین شرایط، باید از خشونت کلامی پرهیز کرد. در علم روانشناسی لحن صدا تأثیر شگرفی بر مخاطب دارد. صحبت کردن با لحن آرام و دوستانه، پذیرش پیام را افزایش می‌دهد.

3. نیکویی سخن

خلاصه یک روایت از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله:

* آداب مربوط به عروس:

کندن کفش عروس توسط داماد و شستن پای او و ریختن آب آن درب خانه

پرهیز عروس از خوردن شیر، سرکه، گشنیز (سبزی امزنا) و سیب ترش تا یک هفته

* رفتارهای منع شده:

سخن گفتن در هنگام جماع

نگاه کردن به عورت زن (در حین جماع)

جماع با خیال نمودن زن دیگری

جماع ایستاده

قرآن خواندن در حال جنابت

پاک نمودن خودشان(هر دو) با یک دستمال

جماع با زن در حالت بارداری بدون وضو