خواب، یکی از نعمت‌های بزرگ الهی و در عین حال، یک نیاز اساسی برای سلامت جسم و روان است. در شرایط سخت اقتصادی و جنگی که ذهن مدام درگیر اضطراب است، خواب باکیفیت می‌تواند مانند یک سپر محافظ عمل کند. جالب اینجاست که آموزه‌های اسلام و توصیه‌های علم نوین خواب، در بسیاری از نکات کلیدی، هم‌پوشانی شگفت‌انگیزی دارند.
۱. وقت‌شناسی خواب: نظم، کلید طلایی
تنظیم ساعت خواب و بیداری (حتی در روزهای تعطیل) به ریتم شبانه‌روزی بدن نظم می‌دهد و کیفیت خواب را به شدت افزایش می‌دهد. محققان خواب، «نظم» را مهم‌ترین اصل می‌دانند و توصیه می‌کنند که هر شب در یک ساعت مشخص به رختخواب بروید. پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) مسلمانان را تشویق می‌فرمودند که بلافاصله بعد از نماز عشاء (حدود ۱.۵ تا ۲ ساعت پس از غروب آفتاب) به خواب بروند. همچنین بیدار شدن برای نماز صبح (حدود یک ساعت پیش از طلوع آفتاب) و نخوابیدن بعد از آن، یکی از آداب مهم دانسته شده است.
۲. آماده‌سازی جسم و روح قبل از خواب
دانشمندان توصیه می‌کنند یک ساعت قبل از خواب، فعالیت‌های محرک را کنار بگذارید و با کارهایی مثل مطالعه کتاب با نور کم، حمام گرم یا تنفس عمیق، ذهن و بدن را برای خواب آماده کنید. استفاده از گوشی و وسایل الکترونیک به دلیل نور آبی آن، ترشح ملاتونین (هورمون خواب) را مختل می‌کند. یکی از تأکیدات مهم در روایات، انجام وضو قبل از خوابیدن است. همچنین خواندن دعا و ذکر و نیت‌های خوب، آرامش روانی را برای خواب فراهم می‌کند و ذهن را از نگرانی‌های روزانه پاک می‌سازد.
 ۳. خوابگاه سالم و امن
اتاق خواب باید تاریک، خنک (دمای حدود ۱۸ درجه سانتی‌گراد)، بی‌صدا و عاری از هرگونه آلودگی و حواس‌پرتی باشد. تشک و بالشت راحت نیز در کیفیت خواب بی‌نقش نیستند. در طب سنتی ایرانی که ریشه در آموزه‌های اسلامی دارد، بر تمیز و خشک بودن بستر خواب، دوری از نور مستقیم خورشید و سروصدا و عاری بودن محل خواب از هرگونه آلودگی و بوی نامطبوع تأکید شده است. همچنین روایتی از پیامبر (صلی الله علیه وآله وسلم) وجود دارد که قبل از خواب، لباس خود را روی بستر بگیرید و آن را گردگیری کنید تا از شر حشرات و عوامل آسیب‌زا در امان باشید.
۴. حالت خوابیدن
برخی تحقیقات نشان می‌دهد خوابیدن به پهلوی راست می‌تواند به کاهش خروپف و بهبود کیفیت تنفس در خواب کمک کند و از فشار بر قلب بکاهد. در روایات متعدد نیز، تأکید شده است که هنگام خواب بر پهلوی راست بخوابید و خوابیدن به روی شکم (دمر) نهی شده است. این توصیه، با یافته‌های علمی در مورد بهبود تنفس و گردش خون در این حالت، هماهنگی قابل توجهی دارد.
۵. چرت کوتاه روزانه (قیلوله)
چرت‌های کوتاه کمتر از ۳۰ دقیقه در اواسط روز، می‌تواند هوشیاری را افزایش دهد و بخشی از کم‌خوابی شب را جبران کند، به شرطی که دیروقت نباشد. همچنین یک مطالعه نشان داده است که چرت کوتاه می‌تواند استرس و فشار خون را کاهش دهد. از دیدگاه اسلام نیز «قیلوله» یا خواب نیم‌روزی یکی از سنت‌های مؤکد پیامبر (صلی الله علیه وآله وسلم) بوده است. ایشان به مسلمانان توصیه می‌فرمودند که در وسط روز، چرت کوتاهی داشته باشند تا برای عبادت و فعالیت عصرگاهی، نیرو بگیرند.