در فرهنگ ناب شیعه، سوگواری بر مصائب امام حسین (علیه السلام)، زیارت آن امام و بزرگداشت ایام شهادت آن حضرت و یاران مظلومش در واقعه تاریخی کربلا، از جایگاه برجسته‌ای برخوردار است. در روایات متواتر، امامان معصوم هم در گفتار و هم در رفتار، بر این موضوع مهم تأکید نموده و از هر فرصتی برای زنده نگه‌داشتن یاد و خاطره رشادت‌های حضرت سیدالشهداء علیه السلام و اصحاب بزرگوارشان و تبیین اهداف قیام عاشورا بهره می‌گرفتند. بزرگداشت این ایام از سوی دوستداران اهل‌بیت علیهم‌السلام، زمینه زنده ماندن یاد و خاطره شهدا و فلسفه شهادت امام حسین و خاندان و یاران باوفایشان را در طول تاریخ اسلام فراهم ساخت. امسال اما برگزاری این مراسم به دلیل فشارها و تهدیدات گسترده علیه اساس مکتب و آموزه‌های اسلام و به ویژه مکتب اهل‌بیت (علیهم السلام) از سوی جریانات معاند خارجی و وابستگان داخلی آنها، اهمیتی مضاعف یافته است:

۱. یکی از مهم‌ترین اهداف برگزاری مراسم بزرگداشت این واقعه تاریخی، آشنایی با «اهداف قیام حسینی» است. بدون تردید حرکت امام حسین علیه‌السلام برای اقامه حق و عدل و اجرای احکام شریعت بود. از این رو امام حسین فرمودند: «انّما خرجت لطلب الاصلاح فی امّة جدّی ارید ان امر بالمعروف وانهی عن المنکر، قیام من برای اصلاح امت جدم و اقامه امر به معروف و نهی از منکر است» (وسائل الشیعه، ج14، ص ۴۹۶) تمام حرکات و سکنات امام حسین در جریان نهضت عاشورا گواهی می‌دهد که مهم‌ترین هدف ایشان، اقامه حق و عدل، برپایی دین خدا و برقراری حاکمیت احکام شریعت و برهم زدن بنیان ظلم و جور و طغیان بوده است. دنبال نمودن چنین اهدافی، در واقع تداوم بخشیدن به راه پیامبر اکرم صلی‌الله علیه و آله و پیامبران الهی بوده است که با هدف اقامه قسط و ایجاد حکومت و نظام الهی در میان قوم خود مبعوث گردیدند و از این رو در زیارت وارث، امام حسین (علیه السلام) را وارث انبیا می‌خوانیم: «السلام علیک یا وارث آدم صفوةاللَّه... یا وارث نوح نبی اللَّه...». فرصت منبر و خطابه در این ایام به ویژه دورانی که دشمنان اسلام و اهل‌بیت علیهم‌السلام کمر همت بر نابودی احکام الهی بسته‌اند، فرصتی مناسب برای تبیین اهداف قیام و نهضت حسینی است.

۲. یکی از ابعاد مهم واقعه عاشورا که باید در منابر و خطابه به تبیین آن پرداخت، ابعاد سیاسی این نهضت است. در تاریخ پر فراز و نشیب اسلام، نهضت عاشورا را می‌توان نقطه عطفی دانست که از جنبه‎های گوناگون، آغازگر تحولات در اندیشه و عمل سیاسی جامعه مسلمانان بوده است. مهم‌ترین رمز و راز جاودانگی حادثه عظیم عاشورا در گستره تاریخ بشریت، توجه این رویداد مهم تاریخی به ابعاد مختلف سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جامعه بشری است. از این رو در طول تاریخ اسلام، دشمنان اسلام و اهل‌بیت علیهم السلام، همواره نگران برگزاری مراسم عزاداری امام حسین (علیه السلام) بوده‌اند و برخی حاکمان مستبد مانند متوکل عباسی، سخت‌گیری‌های شدیدی نسبت به زائرین قبر امام حسین (علیه السلام) اعمال می‌کردند. این مطلب نشان دهنده ابعاد سیاسی این حرکت و ترس دشمنان اهل‌بیت از الگو گرفتن عزاداران از این واقعه است. از این رو یکی از روش‌های مبارزاتی که توسط پیشوایان معصوم پس از شهادت امام حسین (علیه السلام) برگزیده شد، زنده نگه داشتن نهضت عاشورا و احیای فرهنگ این قیام خونین در میان مسلمانان بود. عدم توجه به بُعد سیاسی واقعه عاشورا و دور نگه‌داشتن این مراسم از وقایع سیاسی هر عصر، مطلوب دشمنان اسلام است. برگزاری مراسم صرفاً عاطفی و غیرسیاسی، خطری برای دشمنان ندارد و چنین عزاداری‌هایی مطلوب اهل‌بیت علیهم السلام هم نیست. سید بن طاووس در کتاب لهوف روایتی را نقل می‌کند که در آن پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) در مسجد مدینه داستان شهادت امام حسین علیه السلام را برای مردم تعریف می‌کردند. همه شروع به گریه کردند، پیامبر فرمودند: اتبکونه و لاتنصرونه؟!...  آیا برایش گریه می‌کنید و یاری‌اش نمی‌دهید...؟!

بر اساس نقل‌های تاریخی، روز عاشورای ۱۲۹۰ شمسی زمانی که شمال و جنوب ایران در تصرف قوای روس و انگلیس بود، تبریز شاهد صحنه به دار کشیدن ۹ آزادی‌خواه تبریزی به دست لشکر قزاق روس بود. در همین اثنا، صدای طبل و سنج از کوچه‌پس‌کوچه‌های تبریز شنیده می‌شد و مردم تبریز در این روز طبق معمول برای امام حسین علیه‌السلام در حال عزاداری بودند. فرمانده روس با نقل این خاطره می‌گوید: نگران بودم که آن جمعیت عظیم عزادار حسینی، به آزادی‌خواهان مبارز تبریزی بپیوندند و در آن صورت چه بر سر ما می‌آمد! اما جمعیت عظیم عزادار فقط عزاداری و گریه می‌کردند! آنان زنجیر و سینه و قمه می‌زدند و به اعدام ۹ دلاور آزادی‌خواه خود توجهی نکردند...! این همان نتیجه رویکرد سکولاری به مراسم عزاداری و تبلیغ اسلام منهای سیاست از سوی دشمنان است. به تعبیری می‌توان گفت که در هیئتی که دغدغه حفظ نظام و امر به معروف و نهی از منکر و نفی طواغیت زمانه و مبارزه با آمریکا و صهیونیسم جهانی وجود نداشته باشد، ابن زیادها سینه می‌زنند، شمرها اشک می‌ریزند و یزیدها ضجه می‌زنند...! باز به نقل سید بن طاووس وقتی اهل‌بیت علیهم السلام و کاروان اسرای کربلا به کوفه رسیدند، اهل کوفه به پهنای صورت اشک می‌ریختند؛ ولی همان مردم مورد عتاب و نفرین حضرت زینب قرار گرفتند. اشک صرفاً عاطفی و غیرسیاسی، نشانه ولایت‌مداری نیست و تقرّب الی الله ندارد. بزرگ‌ترین هدف نهضت حسینی "اقامه سیاست اسلامی، امر به معروف و نهی از منکر" است.

۳. یکی دیگر از پیام‌های عاشورا که باید در این ایام مورد توجه اهل منبر و مستمعین قرار گیرد، پیام پیروزی حق بر باطل و خون بر شمشیر است. الگوی حادثه عاشورا و شهادت مظلومانه امام حسین (علیه السلام) و خاندان و یاران قهرمانش، بهترین سرمایه برای کل تاریخ بشریت است تا پیروزی و افتخار را نصیب اهل حق نماید. به فرموده قرآن کریم اگر چه ممکن است باطل مانند کفی بر روی آب (رعد: ۱۷) در کوتاه زمانی با هیاهوی تبلیغاتی خود جولان داده و افکار عمومی را در دست گیرد و حق‌طلبان را گرفتار قتل، اسارت و انواع گرفتاری‌ها کند؛ اما عاقبت نیک و پیروزی، از آن حق و حق‌طلبان خواهد بود. (زخرف: ۳۵) پاسداشت سالانه این واقعه در قالب مراسمی کاملاً ساده، بی‌تکلف و عاری از هرگونه خشونت و تعرض به دیگر فرق اسلامی با ابعاد معنوی، سیاسی و فرهنگی بزرگ، شیعیان را در تاریخ اسلام به عنوان امتی مقتدر، ولایی و با صلابت معرفی کرده است. نمایش خیل گسترده و باشکوه مراسم سوگواران حسینی در رسانه‌های جهان، مردمان جهان را به بررسی و مطالعه سیره و منش حسینی که بزرگ‌ترین الگوی امت اسلام است ترغیب می‌کند؛ این امر، احترام جهانی را برای آن امام همام ایجاد نموده و در نتیجه قدرت سیاسی شیعه را افزایش خواهد داد. موضوعی که امروزه به دلیل تهدیدات گسترده استکبار علیه شیعیان و به ویژه ملت ولایتمدار و محب اهل‌بیت علیهم السلام در ایران از اهمیت بسزایی برخوردار می‌باشد. اکنون که این مراسم با شکوه می‌تواند به خاری در چشم دشمنان - اعم از استکبار و ایادی داخلی آن - تبدیل شود، شایسته است با بهره‌گیری هر چه بیشتر و بهتر از این نمایش عظیم قدرت، آن را زمینه‌ساز بیدار کردن انسان‌ها و تهییج بشریت علیه ظلم و بی‌عدالتی در جهان سازیم.