
سوره فاطر آیه 8: «أَفَمَن زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ فَرَآهُ حَسَناً فَإِنَّ اللَّهَ یُضِلُّ مَن یَشَآءُ وَ یَهْدِى مَن یَشَآءُ فَلَا تَذْهَبْ نَفْسُكَ عَلَيْهِمْ حَسَرَاتٍ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِمَا یَصْنَعُونَ»
ترجمه: پس آیا کسی که عمل بدش برای او آراسته شده و آن را نیکو میبیند، (مانند کسی است که هدایت یافته است.) پس بدون شک خداوند هر که را بخواهد (و سزاوار بداند) گمراه میکند و هر که را بخواهد (و شایسته بداند) هدایت مینماید، پس مگذار به خاطر حسرت بر آنان، جانت از دست برود؛ زیرا خداوند به آنچه انجام میدهند آگاهی کامل دارد.
نکتهها و پیامها:
- کسی که رفتار بد انسان را زیبا نشان میدهد و به جای انتقاد، تملّق میگوید، شیطان است؛ زیرا در آیه دیگر میخوانیم: «زیّن لهم الشیطان اعمالهم».
- امام کاظم (علیهالسلام) فرمودند: «خوب دیدن بدیها، مقدمهی عُجب است».
- خوب پنداشتن بدیها، زمینه گمراهی است. «زُیّن له... یُضلّ من یشاء»
- انسان ابتدا گناه را توجیه و سپس به انجام آن اقدام میکند. (تزیین بدیها، همان توجیه خلافکاری ها است.) «زیّن له سوء عمله»
- مؤمن، واقعبین، خودشناس و بصیر است؛ ولی کافر، شخص پنداری، فریب خورده، خودپسند است. (آیه قبل، سخن از کفّار و مؤمنان و این آیه سخن از واقعبینی و پنداربینی است.) «الّذین کفروا... زیّن له سوء عمله»
- خوبیها و بدیها را باید با معیار الهی سنجید، نه با پندار این و آن. «سوء عمله فرءاه حسنا»
- کج فهمی و خوب پنداشتن بدیها، مانع پندپذیری و توبه و تکامل و رشد است. «زیّن له - یضل من یشاء»
- گرچه هدایت و ضلالت از خداست؛ لیکن بر اساس عملکرد انسان صورت میگیرد. کفّار راه انحرافی را لجوجانه انتخاب میکنند، خداوند هم بر گمراهی آنان میافزاید. «یهدی - یضل - بما یصنعون»
- پیامبر (صلی الله علیه وآله وسلم) برای هدایت مردم حرص میخوردند و سوز داشتند. «لا تذهب نفسک»
- تأسّف و حسرت، باید حدّ و مرز داشته باشد. «فلا تذهب نفسک علیهم حسرات»
