گاهى ظلم ستيزى وفرياد، ارزش است و گاهى عفو و بخشش
اگر کار نیکی را آشکارا یا پنهان انجام دهید، یا از لغزش و بدی دیگران درگذرید، بدانید که قطعاً خداوند بخشاینده تواناست. (آیه ۱۴9 سوره نساء)
نکتهها
هرجا که مظلوم در موضع قدرت قرار گرفت و عفوِ ظالم اثر تربیتی دارد، باید عفو کرد و هرجا سکوت، موجب ذلّت مظلوم و تقویت ظلم است، باید فریاد زد.
انتقام و قصاص، «حقّ» است و عفو و گذشت، «فضل». به فرمودهی حضرت امیرالمومنین علی علیهالسلام، بخشودن دشمن، سپاس چیره شدن بر اوست. «اذا قدرت علی عدوّک فاجعل العفو عنه شکراً للقدرة علیه»
پیامها
1- باید نسبت به خوبیها مشوق بود و نسبت به بدیها، بخشاینده. إِنْ تُبْدُوا خَیْراً... أَوْ تَعْفُوا عَنْ سُوءٍ
2- گاهی ظلمستیزی و فریاد، ارزش است و گاهی عفو و بخشش. «تَعْفُوا عَنْ سُوءٍ»
3- عفو از موضع قدرت، ارزشمند است. «عَفُوًّا قَدِيراً»
آنان حزب خداوند، و همانا حزب خدا رستگار است
خوشا به حال آن کس که مسئولیتهای واجب را در پیشگاه خدا به انجام رسانده و در راه خدا هر گونه سختی و تلخی را به جان خریده، و به شبزندهداری پرداخته است، و اگر خواب بر او چیره شده بر روی زمین خوابیده، و کف دست را بالین خود قرار داده، و در گروهی است که ترس از معاد، خواب را از چشمانشان ربوده، و پهلو از بسترها گرفته، و لبهایشان به یاد پروردگار در حرکت و با استغفار طولانی، گناهان را زدودهاند: «آنان حزب خداوند، و همانا حزب خدا رستگار است».
مسئووليّت فرماندارى و اخلاق اجتماعى
(نامه به يكى از فرمانداران)
در آنجا که مدارا کردن بهتر است، مدارا کن و در جایی که جز با درشتی کار انجام نگیرد، درشتی کن، پر و بالت را برابر رعیت بگستران، با مردم گشادهروی و فروتن باش، و در نگاه و اشاره چشم، در سلام کردن و اشاره کردن با همگان یکسان باش، تا زورمندان در ستم تو طمع نکنند، و ناتوانان از عدالت تو مأیوس نگردند. با درود.
(نامه 45 و 46 نهجالبلاغه)