تصور کنید سلاحی وجود دارد که به جای ترس، لبخند بر لب شما میآورد. این سلاح در جنگ شناختی امروز، میمها هستند؛ اسبهای تروآیی که بیسر و صدا از دروازههای تفکر انتقادی ما عبور میکنند.
امروزه میمها دیگر صرفاً طنز اینترنتی نیستند؛ بلکه ویروسی روانشناختیاند. وقتی میخندیم، دفاع منطقی مغز پایین میآید و پیام پنهانِ میم، مستقیماً در ناخودآگاه ما جای میگیرد.
اما خطرناکترین کارکرد این اسبهای تروآ، دوقطبی کردن جامعه است. میمها با تقلیل دادن مسائل پیچیده به سیاهوسفیدِ تمسخرآمیز، افراد جامعه را به دو جبهه ما و آنها تقسیم میکنند.
پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله وسلم) پس از خود، سه خطر بزرگ را برای امت خویش برشمردهاند:
1. گمراهی پس از شناخت
یعنی انسان با وجود آنکه حق را شناخته، بر اثر شبهات و وسوسههای شیاطین، از راه راست منحرف شود. برای رهایی از این خطر، به خداباوری و دعای راسخان در علم تأکید شده است.
قرآن به ما میآموزد که تا محکمات خودتان را حل نکردهاید، درباره متشابهات اظهارنظر نکنید. آنها که هنوز از محکمات فارغ نشدهاند، عَلَم به دست میگیرند و پشت سر متشابهات راه میافتند؛ این درست نیست. تو که در محکمات به جایی نرسیدی، حق نداری پرچم متشابهات را بلند کنی و پشت سرش حرکت کنی. مگر در جدول کلمات متقاطع این کار را میکنی؟! در جدول، متشابهات را پشت سر محکمات میآوری؛ متشابهات باید خودش را به محکمات تطبیق بدهد. محکمات به عنوان «متغیر» و متشابهات به عنوان «تابع» به کار بروند. یعنی نگران متشابهات نباش. اگر محکمات را جا انداخته باشی، متشابهات خودش در فرمول حل میشود.
طبق پژوهشهای انجامشده، افراد بیشتر به خواندن نظرات منفی علاقه نشان میدهند تا نظرات مثبت! اما خواندن نظرات منفی چه تاثیری روی ما میگذارد؟
وابستگی بیش از حد: اگر مدام در بخش نظرات میچرخید، احتمالاً این کار به یک عادت یا حتی وابستگی رفتاری تبدیل شده است.
افزایش اضطراب: خواندن نظرات منفی آنلاین، گاهی شما را مضطربتر میکند. بهخصوص اگر نظراتی بخوانید که شما را میترسانند یا انتخابهایتان را زیر سؤال میبرند.
«ای قتیل مظلوم! ای مظلوم سرافراز! ای بندهی صالح خدا! حال که با چشمان اشکبار و دلهای شکسته با پیکر شما وداع میکنیم، با شما عهد میبندیم که مکتب شما را پاس بداریم و آن طریق مستقیمی که شما ترسیم کردید را با استقامت بپیماییم و در این راه از سختیها نهراسیم، و همچون شما به بِشارات و وعدههای الهی دل ببندیم. عهد میبندیم که انتقام خون پاک شما و همهی شهیدان این دو جنگ را از قاتلین جنایتکار و بیآبرو بگیریم.»
1. رهبر انقلاب مسئله انتقام و خونخواهی را برای چندمینبار مطرح کردهاند و این اولین بار نیست.