امام باقر علیه السلام فرمودند:  به خدا سوگند که او (مهدی (علیه السلام)) مضطر (حقیقی) است که در کتاب خدا آمده می فرماید: «اَمَّن یجیب المضطر اذ ادعاه و یکشف السؤ...» بحارالانوار، ج ٥٢، ص ٣٤١ 

فصل رویش 1287

رونمایی از واکسن بومی آنگارا با اثربخشی بیش از ۹۰ درصد

در این طرح، واکسن آنگارا بر پایه سویه‌های بومی ۴، ۸ و ۱۱ آدنوویروس در گردش در کشور تولید شده و با دستیابی به کارایی بیش از ۹۰ درصد، ظرفیت قابل توجهی برای کنترل بیماری و افزایش بازده تولید گوشت مرغ ایجاد کرده است. این دستاورد علاوه بر کاهش وابستگی به واکسن وارداتی و جلوگیری از خروج مقادیر قابل توجه ارز از کشور، از ظرفیت بالایی برای صادرات و ارزآوری برخوردار است.

از مهم‌ترین ویژگی‌های این طرح، تولید واکسن بر پایه سویه‌های واقعی ویروس در گردش در کشور و تطبیق فناوری تولید واکسن با شرایط بومی بیماری در ایران است. این واکسن، نخستین واکسن حیوانی تولید داخل بر پایه ویروس‌های در گردش در کشور به شمار می‌رود و می‌تواند نقش عمده و بی‌بدیلی در کنترل بیماری آنگارا و افزایش بازده تولید گوشت مرغ کشور ایفا کند.

در مراسم چهل‌وششمین سالگرد تشکیل جهاد دانشگاهی که ۱۸ مردادماه با حضور دکتر مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور، دکتر علی منتظری رئیس جهاد دانشگاهی، معاونان، مدیران و رؤسای واحدهای سازمانی این نهاد در دانشگاه علم و فرهنگ جهاد دانشگاهی برگزار شد، از طرح «تولید واکسن غیرفعال آنگارا HHS و IBH طیور براساس سویه‌های ویروس در گردش در ایران» رونمایی شد.
این طرح توسط پژوهشگاه فناوری‌های نوین علوم زیستی جهاد دانشگاهی ـ ابن‌سینا و با مدیریت دکتر محمود جدی تهرانی و دکتر علیرضا فراست طی مدت دو سال اجرا شده است و دکتر مهدی شعبانی، دکتر حنانه گلشاهی، امیرمهدی سروستانی، دکتر وحید سلیمی و فرزانه نوتاش حقیقت در اجرای آن همکاری داشته‌اند.
بیماری آنگارا یک بیماری ویروسی ناشی از آدنوویروس پرندگان است که دارای ۱۲ سویه ویروسی بوده و از میان آن‌ها، سویه‌های ۴، ۸ و ۱۱ بیماری‌زا هستند. این سویه‌ها می‌توانند طی چند روز تمامی جوجه‌ها و مرغ‌های موجود در یک مرغداری را از بین ببرند. با توجه به اینکه تنها راه مقابله با این بیماری، واکسیناسیون طیور است، تأمین واکسن مؤثر نقش مهمی در کنترل بیماری و حفظ تولید گوشت مرغ دارد.
واکسن مورد استفاده برای مقابله با بیماری آنگارا پیش از این وارداتی بوده و با صرف مقادیر قابل توجهی ارز وارد کشور می‌شده است؛ اما به دلیل تفاوت میان سویه ویروس مورد استفاده در واکسن وارداتی و سویه‌های ویروس در گردش در کشور، تنها حدود ۳۰ درصد کارایی در جلوگیری از بیماری داشته است. این مسئله موجب تحمیل خسارات اقتصادی قابل توجه به کشور و ایجاد تهدید برای امنیت غذایی می‌شود.
در این طرح، واکسن آنگارا بر پایه سویه‌های بومی ۴، ۸ و ۱۱ آدنوویروس در گردش در کشور تولید شده و با دستیابی به کارایی بیش از ۹۰ درصد، ظرفیت قابل توجهی برای کنترل بیماری و افزایش بازده تولید گوشت مرغ ایجاد کرده است. این دستاورد علاوه بر کاهش وابستگی به واکسن وارداتی و جلوگیری از خروج مقادیر قابل توجه ارز از کشور، از ظرفیت بالایی برای صادرات و ارزآوری برخوردار است.
از مهم‌ترین ویژگی‌های این طرح، تولید واکسن بر پایه سویه‌های واقعی ویروس در گردش در کشور و تطبیق فناوری تولید واکسن با شرایط بومی بیماری در ایران است. این واکسن، نخستین واکسن حیوانی تولید داخل بر پایه ویروس‌های در گردش در کشور به شمار می‌رود و می‌تواند نقش عمده و بی‌بدیلی در کنترل بیماری آنگارا و افزایش بازده تولید گوشت مرغ کشور ایفا کند.
در اجرای این طرح، بذر ویروس‌های سویه‌های ۴، ۸ و ۱۱ آدنوویروس مرغی در گردش در کشور از نمونه‌های مرغ‌های آلوده کشور جداسازی و خالص‌سازی شد و پس از غیرفعال‌سازی، نمونه اولیه واکسن هر سه سویه تولید شد. سپس این واکسن به جوجه‌های سالم تزریق و پس از دو هفته، ویروس زنده به این جوجه‌ها تزریق شد. نتایج آزمون‌ها نشان داد واکسن تولیدشده در این طرح توانسته است بیش از ۹۰ درصد جوجه‌ها را در برابر ویروس زنده مقاوم کند؛ در حالی که جوجه‌های گروه کنترل که واکسن دریافت نکرده بودند، همگی تلف شدند.
تولید این واکسن با اثربخشی بیش از ۹۰ درصد، علاوه بر ایجاد ظرفیت ملی برای کنترل بیماری آنگارا، می‌تواند تأثیر مستقیمی بر حفظ امنیت غذایی کشور، پایداری تولید گوشت مرغ و کاهش خسارات اقتصادی ناشی از این بیماری داشته باشد. همچنین تولید داخلی آن، ضمن جلوگیری از خروج ارز، زمینه توسعه صادرات و ارزآوری را نیز فراهم می‌کند.
بهره‌برداران این واکسن، تمامی مرغداری‌ها در سراسر کشور هستند و از این منظر، طرح تولید واکسن بومی آنگارا یک طرح ملی با تأثیرگذاری گسترده در حفظ امنیت غذایی کشور، حمایت از صنعت مرغداری و افزایش بازده تولید گوشت مرغ به شمار می‌رود. 
 
محقق ایرانی با داروی آرتروز، طاسی را درمان کرد!
یافته‌های یک پژوهش جدید به رهبری محقق ایرانی، نویدبخش درمانی غیرمنتظره برای ریزش مو است. این پژوهش نشان می‌دهد دارویی که برای کنترل آرتروز به کار می‌رود، می‌تواند داروی درمان طاسی باشد.
نوعی از ریزش مو به نام «طاسی منطقه‌ای» (آلوپسی آره‌آتا / alopecia areata) با یک داروی جدید درمان می‌شود. طاسی منطقه‌ای نوعی بیماری خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه به فولیکول‌های مو حمله می‌کند و در نتیجه، ریزش موی ناگهانی رخ می‌دهد. گاهی این ریزش به صورت لکه‌های پراکنده ظاهر می‌شود؛ اما در موارد شدید ممکن است تمام موهای سر، ابروها و حتی موهای بدن کاملاً از دست برود. تاکنون هیچ داروی تأثیرگذاری برای درمان قطعی آن وجود نداشته است.
با این حال، اکنون داروی «اوپاداسیتینیب» (upadacitinib) به این عرصه درمانی وارد شده است. این قرص که روزانه یک‌بار مصرف می‌شود، پیش از این برای مهار التهاب در انواع مختلف آرتروز به کار می‌رفت. محققان بر این باور بودند که این دارو احتمالاً با مهار واکنش بیش از حد سیستم ایمنی - که فولیکول‌های مو را تخریب می‌کند - می‌تواند به درمان طاسی منطقه‌ای نیز کمک کند.
پژوهشگران دانشگاه هاروارد برای آزمودن این فرضیه، دو آزمایش بالینی بین‌المللی را در بیمارستان‌های آمریکای شمالی، اروپا و چین انجام دادند. آن‌ها افرادی با وضعیت طاسی منطقه‌ای شدید را وارد این مطالعه کردند.
داوطلبان به‌طور متوسط حدود ۸۴ درصد از موهای سر خود را از دست داده بودند و برخی از آن‌ها طی شش ماه پیش از آزمایش، هیچ‌گونه رشد مجدد مو را تجربه نکرده بودند. شرکت‌کنندگان به‌طور تصادفی روزانه دوزهای ۱۵ یا ۳۰ میلی‌گرمی از دارو و یا دارونما دریافت کردند. نتایج این پژوهش بسیار چشمگیر بود.
طی ۲۴ هفته، تقریباً تمام افرادی که هر یک از دو دوز «اوپاداسیتینیب» را مصرف می‌کردند، شاهد دست‌کم ۸۰ درصد رشد دوباره موهای سر خود بودند. بیش از ۳۵ درصد از دریافت‌کنندگان دوز ۱۵ میلی‌گرم و ۴۶ درصد از مصرف‌کنندگان دوز ۳۰ میلی‌گرم، رویش مجدد چشمگیری را تجربه کردند؛ به طوری که بیش از ۹۰ درصد پوست سر آن‌ها مجدداً با مو پوشانده شد.
نکته قابل توجه آنکه از هر پنج شرکت‌کننده یک نفر (۲۰ درصد) در مقیاس استاندارد ریزش مو به امتیاز صفر رسید؛ یعنی سر آن‌ها کاملاً پر از مو شد. چنین نتیجه‌ای تقریباً هرگز در گروه دارونما مشاهده نشد و تنها یک درصد از افراد این گروه شاهد رشد قابل توجه مو بودند.
آرش مستقیمی، استاد دانشگاه هاروارد و نویسنده ارشد این پژوهش، در این باره اظهار داشت: «یافته‌های مذکور نشان‌دهنده شروع سریع اثرگذاری و پاسخ عمیق بدن به داروی اوپاداسیتینیب است. هرچند آزمایش مقایسه‌ای مستقیمی انجام نشد؛ اما داده‌ها نشان می‌دهد اوپاداسیتینیب احتمالاً یکی از مؤثرترین داروهای سیستماتیکِ ارزیابی‌شده برای درمان طاسی منطقه‌ای تا به امروز است.»
مستقیمی، دانشیار رشته پوست در بیمارستان «بریگام اند ویمنز» (Brigham and Women’s Hospital) است که یکی از مراکز آموزشی وابسته به دانشکده پزشکی هاروارد به شمار می‌رود.