نگرانی مؤسسه صهیونیستی از همکاریهای علمی ایران و چین
28 آبان, 1404 - 16:49dehghani
مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل میگوید: تحقیقات علمی - فناوری مشترک ایران و چین، در زمینههایی مانند انرژی هستهای، هوافضا، موشکها، پهپادها، وسایل زیرآبی و سایبری در حال گسترش است. در یادداشت تحلیلی این مؤسسه صهیونیستی آمده است: نشریاتی که به روابط امنیتی ایران و چین میپردازند، معمولاً بر سامانههای نظارتی تأمین شده برای ایران، تمرینات مشترک نظامی و انتقال قطعات و مواد فناوری به صنعت دفاعی ایران تأکید دارند. اما این مطالعه به جنبهای کمتر شناخته شده از همکاری امنیتی - فناوری بین پکن و تهران میپردازد؛ تحقیقات علمی - فناوری مشترک و در حال گسترش مرتبط با نهادهای دفاعی هر دو کشور. با استفاده از مقالات علمی اخیر که توسط کارشناسان چینی و ایرانی به صورت مشترک تألیف شدهاند، تلاشهای تحقیقاتی مشترک و همگراییهایی بین اکوسیستمهای نوآوری دفاعی دو کشور را نشان میدهد. این همکاری، تهدید امنیتی علیه آمریکا و اسرائیل است. در ۲۷ مارس ۲۰۲۱، چین و ایران توافقنامه شراکت راهبُردی جامع را امضا کردند. تعهد چین به سرمایهگذاری ۴۰۰ میلیارد دلاری در ایران که هنوز تحقق نیافته، توجه جهانی را جلب کرد. بخشهای مربوط به توسعه فناوری، از جمله نظامی، کمتر مورد توجه قرار گرفت. اخیراً کارشناسان، نقش چین را به عنوان بخشی از «محور شر اروپا - آسیا» در کنار روسیه، ایران و کره شمالی («CRINK») بررسی کردهاند که شرکای آن منابع، قطعات، تجهیزات جنگی و نیروها، همچنین کارشناسان نظامی، درسها، دانش و فناوری را مبادله میکنند. چین و ایران متحد رسمی نیستند؛ بلکه شرکای مهمی هستند که در برابر رقیب مشترک، متحد شده و منافع زیادی را به اشتراک میگذارند. در اوت ۲۰۲۵، مقامات ایرانی و چینی تعهد خود را به تعمیق همکاریهای علمی و فناوری تأیید کردند. بیانیه دو طرف، برنامههایی برای گسترش تبادل پژوهشگران و برنامههای مهارتآموزی جوانان را برجسته کردند، افتتاح قریبالوقوع خانه نوآوری و فناوری ایران در چین را اعلام کردند و پیشنهاد تأسیس دو مکانیزم همکاری جدید - پلتفرم BRI TechMatch و شبکه BRI LabsNet-را مطرح نمودند. این ابتکارات مشترک، گامهای ملموس برای عملیاتی کردن شراکت راهبُردی به شمار میروند. تحقیق حاضر، نه تنها همکاری فناوری رو به رشد بین چین و ایران را برجسته میکند؛ بلکه احتمال همسویی راهبُردی با دیگر کشورها مانند روسیه و کره شمالی را نیز نشان میدهد که چالشی گستردهتر است. نگرانی موجود درباره نقش تحقیقات پایه است. تحقیقات پایه اگرچه اغلب بیضرر تلقی میشود و به ندرت به خوبی محافظت میشود، اساس نوآوری نظامی کاربردی را تشکیل میدهد.