امام باقر علیه السلام فرمودند:  به خدا سوگند که او (مهدی (علیه السلام)) مضطر (حقیقی) است که در کتاب خدا آمده می فرماید: «اَمَّن یجیب المضطر اذ ادعاه و یکشف السؤ...» بحارالانوار، ج ٥٢، ص ٣٤١ 

پیامبر(ص) با بیان حدیث سفینه چگونه جانشینی امیرالمومنین علی(ع) را نشان دادند؟

پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم) سررشته امور را در میان امّت به دست دارند. دامنه جامعه اسلامی، هنوز چندان گسترده نیست. با این حال، این جامعه نوپای کوچک، با مسائل بسیاری از درون و بیرون مواجه است: مسائلی انحراف آفرین و دگرگونگر، جریان نفاق در درون جامعه، شکل گرفته و ارتداد برخی، در همان جامعه، صورت گرفته است و...
پیامبر خدا به روزها و روزگاری می‌اندیشیدند که مشعل فروزان حیاتش خاموش می‌شود؛ امّا امّت، باید راه را ادامه دهند.
آنچه آوردیم، چاره‌اندیشی برای فردا و فرداهاست، در هنگامه شعله‌ور گشتن آتش فتنه و به خروش آمدن امواج گمراهی‌ها و... و در همین سمت و سوست کلام بلند و والا و روشنگر دیگرِ پیامبر خدا؛ آنکه به «حدیث سفینه» شهره است و یکی از نقل‌های آن، چنین است:
«الا انّ مثل اهل‌بیتی فیکم مثل سفینة نوح؛ من رکبها نجا، و من تخلّف عنها هلک؛ هان! مَثَل اهل بیتم در میان شما، همچون کشتی نوح است. هر کس به آن در آید، نجات یابد و هر کس از آن بازماند، هلاک گردد».
تشبیه در حدیث سفینه
پیامبر خدا به فتنه‌گری‌ها، آتش‌افروزی‌ها و جریان‌سازی‌ها در آینه زمان می‌نگرند و این همه را به امواج خروشان و غول‌پیکر دریا، همانند می‌سازند؛ امواجی که هر کس در کام آن‌ها قرار گیرد، غرق شود و هر آن که در معرضش باشد، تباه گردد. چه‌بسا کسانی به پندارِ رهایی از این امواج بلند، پناهگاهی پنداری جویند و بدان‌جا در آیند؛ امّا امواج فراز آیند و آنان را در کام خود، فرو برند.
پس امّت، باید هشیار و بیدار باشد که تنها راه نجات، در آمدن به «سفینه» اهل‌بیت (علیه‌السّلام) است و چنگ زدن به آموزه‌های آنان.
و شگفتا از تحقّق آن امواج و به وجود آمدن پناهگاه‌های پنداری برای مردمان، پناهگاه‌هایی چون: عالم نماها، فرقه‌ها، جریان‌ها و... تا مگر مردمان، بدان سوی‌ها روانه شوند و از در آمدن به کشتی نجات حقیقی، بازمانند.
دلالت حدیث
در دلالت این حدیث بر وجوب اطاعت از اهل‌بیت (علیه‌السّلام) تردیدی نیست. مگر می‌شود خردمندی، امواج خروشان را بنگرد و در رهایی‌جویی از آن‌ها تردید کند؛ امواجی که در کام آن‌ها افتادن، همان است و غرق شدن، همان!
دیگر آنکه پیامد قطعی این روی آوردن به سفینه، هدایت‌یافتگی و رهایی از امواج تباهی‌آفرین است. دیگر آنکه این سفینه، نجات‌بخش است. پس این عزیزان، معصوم‌اند و به دور از خطا و...