به حضرت زهرا (سلام الله علیها) بنگرید این وضع زندگی حضرت زهرا (سلام الله علیها) است از لحاظ سادگی مراسم ازدواج و بعد هم زندگی آن بزرگوار، آن زندگی فقیرانه و زاهدانه، آن اتاق آنچنانی، آن فرشی که لابد همه شما شنیده‌اید. کار توی خانه، در مقابل تلاش‌های فراوان و صبر بر شوهری مثل حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) که در تمام مدت زندگی‌شان، حضرت مشغول کار و فعالیت بودند. یعنی هرچه جنگ بود، علی بن ابی‌طالب (علیه السلام) جلوتر از همه بودند. هرچه کار مهم بود اوّل از همه علی بن ابی‌طالب (علیه السلام) جلودار بودند. حدود ده سال هم با یکدیگر زندگی کردند. توجّه می‌کنید؟ در ظرف این ۱۰ سال شما ببینید که این شوهر جوان، چقدر توانسته به زن و  بچه‌اش، به معنای بشری و معمولی برسد؟ بر یک چنین زندگی، صبر کردن، بر آن فقر و سختی صبر کردن، آن جهاد بزرگ را انجام دادن و آن‌چنان فرزندانی تربیت کردن و آن فداکاری‌های عظیمی که حضرت زهرا سلام الله علیها انجام دادند و شما هم مقداری از آنها را شنیده‌اید، همگی الگوست. حالا، دختران ما باید فاطمه سلام الله علیها را الگو قرار دهند، پسرهای ما هم باید حضرت زهرا سلام الله علیها و امیرالمؤمنین علیه السلام را الگو قرار دهند.

اشاره

در گرماگرم عشق نخستین، تفاوت‌ها، خود را نشان نمی‌دهند. دختر و پسر جوان،  مجذوب یار خویش‌اند و غرق دریای رؤیاهای شیرین که هر یک در سیمای همسر عزیز خود، آرمان‌ها و آرزوهای دیرین خود را می‌بیند و در آیینه محبوب، گویا به چهره خویش می‌نگرد. امّا دیری  نمی‌پاید که این وحدتِ رؤیایی و این همگونی عاشقانه، در مواجهه با واقعیّات زندگی و شخصیّت متفاوتِ همسر، رنگ  می‌بازد. تفاوت سلیقه‌ها و دیدگاه‌ها در رویارویی با مسائل گوناگونِ زندگی، هر روز بیش از گذشته خود را نشان  می‌دهند. بی‌تجربگی و بی‌توجهی همسرانِ جوان در مواجهه درست با واقعیت‌ها،  می‌تواند در همین روزهای آغازِ زندگی، آنان را با چالش‌های فراوانی روبه‌رو کند و گاه تبعات آن تا سال‌ها باعث ناراحتی و رنجش طرفین شود. جوانانِ عزیزِ ما با کوتاه آمدن از ایده‌آل‌ها و پذیرش شخصیّتِ واقعی همسر، با همه تفاوت‌ها و تقویت درک متقابل، می‌توانند بنیان زندگیِ مشترک خود را به مدد الهی هر روز  محکم‌تر کنند. رهنمود پیر فرزانه ما  ره‌توشه دیگری برای راه پرفراز و نشیب زندگی است: با هم بسازید...

امام(ره) فرمودند: بروید با هم بسازید

من یک وقت خدمت امام رفتم. ایشان  می‌خواستند خطبه عقدی را بخوانند، تا من را دیدند گفتند: شما بیا طرف عقد بشو! ایشان برخلاف ما که طول و تفصیل  می‌دهیم و حرف می‌زنیم، عقد را اوّل  می‌خواندند، بعد دو سه جمله‌ای کوتاه صحبت می‌کردند. من دیدم ایشان پس از اینکه عقد را خواندند، رویشان را به دختر و پسر کردند و گفتند: «بروید با هم بسازید».

من فکر کردم دیدم که ما این همه حرف می‌زنیم، امّا کلام امام(ره) در همین یک جمله «بروید و با هم بسازید» خلاصه می‌شود!

 سازگاری یعنی چه؟

سعی شما این باشد که در تمام دوران زندگی، بخصوص سال‌های اوّل، این چهار، پنج سال اوّل، با هم سازگاری داشته باشید. این‌طور نباشد که یکی اندکی ناسازگاری نشان داد، آن دیگری هم حتماً در مقابل او ناسازگاری نشان بدهد. نه! هر دو با هم سازگاری نشان بدهید و اگر دیدید همسرتان ناسازگاری کرد، شما سازگاری نشان دهید. اینجا از آن جاهایی است که سازش و کوتاه آمدن خوب است.

معنای سازگاری چیست؟ معنایش این است که زن ببیند این مرد، درست  ایده‌آل اوست تا با او سازگار باشد؟ تا مرد ببیند که این زن، کاملاً  ایده‌آل اوست و همان فرد مطلوب عالی است، تا با او سازگاری داشته باشد؟ اگر یک ذرّه این گوشه یا آن گوشه‌اش کج بود، قبول نیست. معنای سازگاری این است؟ نه! اگر سازگاری این باشد که این خودش به طور طبیعی انجام  می‌گیرد و اراده شما را نمی‌خواهد. اینکه  می‌گویند شما سازگار باشید، یعنی شما با هر وضعیتی که هست و پیش آمده، بسازید. معنای سازگاری این است. یعنی چیزهایی در زندگی پیش می‌آید. خب دو نفرند با هم تا حالا آشنایی نداشتند، زندگی نکردند، ممکن است فرهنگشان دو تا باشد. ممکن است عاداتشان دو تا باشد. اوّل ممکن است یک ناسازگاری‌هایی ببینند، حالا اوّل ازدواج که نه آدم هیچ متوجّه نیست. بعد از یک خرده که گذشت، ممکن است یک ناسازگاری‌هایی حس کند، آیا باید این جا از هم سرد شوند و بگویند: این مرد یا این زن، دیگر به درد من  نمی‌خورد؟! نه! شما باید خودتان را با این مسئله تطبیق دهید. اگر چنانچه قابل اصلاح است، اصلاحش کنید و اگر دیدید نه کاری‌اش نمی‌شود کرد، خب با او بسازید.

 سازش‌کاری در محیط خانواده جزء واجبات است. نبایستی زن و شوهر تصمیم بگیرند که خودشان هرچه گفتند همان شود. آنچه خودشان  می‌پسندند و آنچه راحتی آنها را تأمین  می‌کند همان بشود. نه، این طور نباید باشد. باید بنا داشته باشند که با هم سازگاری کنند. این سازگاری لازم است. اگر دیدید مقصود شما تأمین نمی‌شود مگر با کوتاِه آمدن، کوتاه بیایید.

سازگاری در زندگی، اساس بقای زندگی است و همین است که محبّت می‌آفریند. همین است که موجب برکات الهی  می‌شود. همین است که دل‌ها را به هم نزدیک کرده و پیوندها را مستحکم  می‌کند.

یک تعبیرِ خوب اروپایی

اصل مسئله ازدواج، عبارت است از تفاهم و انُس و اتحّادِ دو موجود در زندگی با یکدیگر که این البتّه در اصل یک امر طبیعی است. لکن اسلام با پیرایه‌ها و تشریفات و آئین‌هایی که قرار داده و با احکامی که گذاشته برای ازدواج، یک استمرار و برکتی به آن داده است.

زن و شوهر باید یکدیگر را درک کنند و بفهمند. این یک تعبیر اروپایی است؛ ولی تعبیر خوبی است... یعنی هر کسی درد و خواست‌های طرف مقابل را بفهمد و با او راه بیاید، به این می‌گویند درک کردن. یعنی به قول معروف در زندگی تفاهم و درک متقابل باشد. اینها محبّت را زیاد  می‌کند.

 هیچ انسانی بی‌عیب نیست!

اگر دیدید که همسرتان یک نقطه عیبی دارد ـ هیچ انسانی بی‌عیب نیست ـ و مجبورید او را تحمّل کنید، تحمّل کنید که او هم هم‌زمان، دارد یک عیبی را از شما تحمّل می‌کند. آدم عیب خودش را که  نمی‌فهمد، عیب دیگری را می‌فهمد. پس بنا را بگذارید بر تحمّل.

اگر چنانچه قابل اصلاح است، اصلاحش کنید. اگر دیدید کاری نمی‌شود کرد، با او بسازید.

علّت متلاشی شدن بنیان خانواده 

اسلام در داخل خانواده ترتیبی داده که اختلاف درون خانواده به خودی خود حل شود. به مرد دستور داده که یک ملاحظاتی بکند. به زن هم دستور داده که یک ملاحظاتی بکند. مجموع این ملاحظات اگر انجام بگیرد، هیچ  خانواده‌ای قاعدتاً متلاشی نخواهد شد و از بین نخواهد رفت. غالباً متلاشی شدن  خانواده‌ها به خاطر این  بی‌ملاحظگی‌هاست. مرد بلد نیست که رعایت کند؛ زن، بلد نیست که عقل به خرج بدهد، او تندی و خشونت بی‌حد  می‌کند، این بی‌تحملی به خرج  می‌دهد،  همه‌اش ایراد دارد، خشونتِ او هم ایراد دارد، سرکشیِ این هم ایراد دارد. اگر او خشونت نکند، اگر یک وقتی اشتباه کرد، این سرکشی نکند، ملاحظه کنند، با همدیگر بسازند، هیچ  خانواده‌ای تا آخر متلاشی نخواهد شد و خانواده باقی  می‌ماند.

 سازگاری دوطرفه

در قدیم بیشتر می‌گفتند دختر باید سازگار باشد. برای پسر کأنهّ وظیفه سازگاری را قائل نبودند. نه! اسلام این را نمی‌گوید. اسلام می‌گوید که دختر و پسر هر دو باید سازگار باشند. هر دو باید بسازند. باید بنا را بر این بگذارند که زندگی خانوادگی را سالم و کامل و آرام و همراه با محبّت و عشقِ متقابل اداره کنند و این را ادامه بدهند و حفظ کنند. اگر چنانچه ان‌شاءالله این فراهم شد که فراهم کردنش هم با تربیت‌های اسلامی مشکل نیست، این خانواده همان خانواده سالمی خواهد بود که اسلام معتقد به اوست.

=====================

اشاره

طراوت و شیرینیِ زندگی، محصول مهارت‌ها و رعایت‌های زن و شوهر است. جوانان عزیز ما در آغاز راه زندگی، باید خود را نیازمند تمرین فراوان برای دستیابی به توانایی‌های ذهنی و رفتاری لازم در صحنه زندگی مشترک بدانند. این‌گونه است که زندگیِ آنان هر روز باصفاتر و شیرین‌تر خواهد شد. در این رهنمود، مقتدای مهربانمان راه‌های  دستیابی به یک زندگی خواستنی را به عزیزانشان یادآوری می‌کنند:  

شُکرعملی، مهم است 

شُکر، فقط گفتن «الهی شکر» و سجده شکر کردن نیست. شُکر نعمت این است که انسان نعمت را بشناسد. بداند که این نعمت را خدا به او داده و استفاده از آن نعمت و رفتار با آن نعمت را که خداوند  می‌پسندد، انجام دهد. این معنای شُکر نعمت است.

اگر چنانچه «شکرالله» بگویید؛ اما دلتان با مفاهیمی که گفتم آشنا نباشد، این شکر نیست...

ازدواج هم یک نعمت خدادادی است. خدای متعال این همسرِ خوب را برای شما فراهم کرده است، پس باید به شایستگی شُکر این نعمت را بجا آورید.

اسرار زندگی را محکم نگه‌دارید 

زن و شوهر باید راز هم را حفظ کنند، زن نباید راز شوهرش را پیش کسی بازگو کند. مرد هم مثلاً نرود پیش رفقایش در باشگاه یا مثلاً فلان میهمانی و... راز همسرش را بازگو کند، حواستان جمع باشد، اسرارِ هم را محکم نگاه دارید تا زندگی ان‌شاءالله شیرین و مستحکم شود 

غمخوار هم باشید

کمک واقعی این است که دو نفر غم‌ها را از دل هم برطرف کنند. هر کسی در دوره زندگی‌اش، گرفتاری و مشکل و غمی پیدا  می‌کند و ممکن است دچار ابهام و تردید بشود. آن دیگری در چنین موقعیتی، باید به کمک همسرش بشتابد و به او کمک کند. غم را از دل او بردارد. او را راهنمایی کند و اشتباه و خطای او را برطرف نماید