امام باقر علیه السلام فرمودند:  به خدا سوگند که او (مهدی (علیه السلام)) مضطر (حقیقی) است که در کتاب خدا آمده می فرماید: «اَمَّن یجیب المضطر اذ ادعاه و یکشف السؤ...» بحارالانوار، ج ٥٢، ص ٣٤١ 

د‏‏ر محضر قرآن 1136

توبه حقیقی   
مگر آنان كه توبه كرده و (گذشته‌ى خود را) اصلاح نموده و به (دامن لطف) خدا پناه برده و براى خدا از روى اخلاص به دين گرويده‌اند، پس اينان در زمره‌ى مؤمنان هستند و به‌زودی خداوند به مؤمنان، پاداشى بزرگ خواهد داد.
(آیه 146 سوره نساء)
پیام‌ها
1- راه توبه، براى همه حتّى منافقان باز است و آنان را از «درك اسفل» به بهشت اعلا مى‌رساند. «إِلَّا الَّذِينَ تابُوا»
2- انسان آزاد است و مى‌تواند آگاهانه تغيير جهت دهد. «تابُوا»
3- همراه با شديدترين تهديدها، به مردم اميد هم بدهيد. فِي الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ‌... إِلَّا الَّذِينَ تابُوا
4- توبه تنها يك اظهار پشيمانى نيست؛ بلكه بازسازى همه جانبه است. «أَصْلَحُوا، اعْتَصَمُوا، أَخْلَصُوا»
5- توبه‌ى هر گناهى، به شكلى است. توبه‌ى نفاق، اصلاح به جاى تخريب، اعتصام به خداوند به جاى وابستگى به اين و آن، و اخلاص به جاى ناخالصى است. «أَصْلَحُوا و اعْتَصَمُوا و أَخْلَصُوا»
6- التقاط در عقايد و انديشه، ممنوع است. «أَخْلَصُوا دِينَهُمْ لِلَّهِ»
7- منافقانِ توّاب، در جدا شدن از هم‌فكرانشان احساس غربت نكنند. چون دوستان بهترى مى‌يابند. «فَأُولئِكَ مَعَ الْمُؤْمِنِينَ»
8- مؤمنان، از توبه‌کنندگان واقعى استقبال كنند و آنان را از خود بدانند. «فَأُولئِكَ‌ مَعَ الْمُؤْمِنِينَ»
‌ 
هيهات كه هواى نفس بر من چيره گردد  
من نفس خود را با پرهيزكارى می‌پرورانم، تا در روز قيامت كه هراسناک‌ترین روزهاست در أمان، و در لغزشگاه‌های آن ثابت‌قدم باشد.
من اگر می‌خواستم، می‌توانستم از عسل پاك، و از مغز گندم، و بافته‌های ابريشم، براى خود غذا و لباس فراهم آورم؛ امّا هيهات كه هواى نفس بر من چيره گردد، و حرص و طمع مرا وا دارد كه طعام‌های لذيذ برگزینم، در حالى كه در «حجاز» يا «يمامه» كسى باشد كه به قرص نانى نرسد، و يا هرگز شكمى سير نخورد، يا من سير بخوابم و پيرامونم شکم‌هایی كه از گرسنگى به پشت چسبيده، و جگرهاى سوخته وجود داشته باشد، آيا به همين رضايت دهم كه مرا امیرالمؤمنین علیه‌السلام خوانند و در تلخی‌های روزگار با مردم شريك نباشم و در سختی‌های زندگى الگوى آنان نگردم؟!  (نامه 45 نهج‌البلاغه)