به گزارش خبرگزاری رسا، مسئله دفاع از ولیّ خدا و صیانت از جایگاه و جان او، در منظومه معارف دینی، مسئله‌ای صرفاً تاریخی یا مربوط به یک مقطع خاص نیست؛ بلکه از مهم‌ترین وظایف جامعه مؤمنان و به‌ویژه نهاد روحانیت به شمار می‌رود. روحانیت شیعه از دیرباز خود را حافظ معارف اهل‌بیت (علیهم‌السلام) و تبیین‌کننده مسیر ولایت دانسته است و بر همین اساس، در شرایطی که ولی خدا در معرض تهدید، ظلم یا تعرض قرار می‌گیرد، نمی‌تواند نسبت به این مسئله بی‌تفاوت باشد. دفاع از ولیّ خدا تنها به معنای حضور در میدان نظامی نیست؛ بلکه دفاع فکری، تبیینی، فرهنگی، اجتماعی و مطالبه‌گری نیز بخش مهمی از این مسئولیت را تشکیل می‌دهد.

روحانیت به دلیل جایگاه علمی و اجتماعی خود، بیش از بسیاری از اقشار جامعه ظرفیت آن را دارد که مفهوم ولایت، مسئولیت امت در برابر ولیّ خدا و ابعاد دینی خونخواهی را برای مردم تبیین کند. اگر جامعه نسبت به این مفاهیم آگاهی کافی نداشته باشد، ممکن است مسئله‌ای که در منطق دینی دارای اهمیت اساسی است، به یک موضوع احساسی، جناحی یا صرفاً سیاسی تقلیل پیدا کند. در حالی که دفاع از ولی خدا و خونخواهی او، در نگاه دینی، ریشه در یک مسئولیت اعتقادی و اجتماعی دارد و باید با زبان استدلال، منطق و معارف دینی برای مردم تبیین شود.

از همین منظر، خونخواهی ولیّ خدا را نباید صرفاً در چارچوب انتقام شخصی یا واکنش عاطفی به یک حادثه تعریف کرد. هنگامی که به ولیّ خدا ظلم می‌شود و جان او مورد تعرض قرار می‌گیرد، مسئله از سطح یک جنایت فردی فراتر می‌رود و به مسئله‌ای مرتبط با حق، عدالت و صیانت از جبهه حق تبدیل می‌شود. بر اساس این خوانش دینی، خونخواهی ولیّ خدا یک امر دارای مسئولیت شرعی است و بی‌تفاوتی نسبت به آن نمی‌تواند امری خنثی و بدون پیامد تلقی شود. اگر جامعه مؤمنان در برابر ظلمی که به ولیّ خدا صورت گرفته، سکوت کند و برای احقاق حق و اجرای عدالت اقدامی نکند، باید منتظر عقوبت‌ها و به طور کلی پیامدهای آن از جانب خداوند باشند.

در این میان، حوزه‌های علمیه و روحانیت مسئولیتی ویژه بر عهده دارند. همان‌گونه که در ایام محرم، هزاران نفر از طلاب و روحانیون برای تبلیغ معارف عاشورا، اقامه عزای سیدالشهدا (علیه‌السلام) و تبیین پیام نهضت حسینی به شهرها، روستاها و مناطق دوردست اعزام می‌شوند، امروز نیز می‌توان از همین ظرفیت گسترده برای تبیین ابعاد مسئولیت اجتماعی و دینی در برابر ظلم استفاده کرد. اگر در محرم، رسالت مبلغ فقط حضور در مراکز بزرگ و برخوردار نیست و طلبه خود را موظف می‌داند به دورترین روستاها و محروم‌ترین مناطق برود، در عرصه جهاد تبیین نیز باید همین منطق دنبال شود.

امروز «مناطق محروم» فقط مناطقی نیستند که از امکانات اقتصادی و عمرانی کمتری برخوردارند؛ بخشی از جامعه نیز ممکن است از نظر فکری و رسانه‌ای در معرض خلأ، ابهام و روایت‌های نادرست قرار داشته باشد. این مناطق محروم فکری نیازمند حضور جدی‌تر روحانیت هستند. باید برای مردم توضیح داده شود که دفاع از ولیّ خدا، خونخواهی، عدالت‌خواهی و مطالبه اجرای مسئولیت‌های دینی، چگونه به یکدیگر پیوند می‌خورند و چرا جامعه مؤمنان نمی‌تواند نسبت به چنین موضوعی بی‌تفاوت باشد.

از سوی دیگر، این حضور نباید صرفاً به سخنرانی و بیان مفاهیم نظری محدود شود. روحانیت می‌تواند مطالبه‌گری عمومی را نیز به شکل منطقی، قانونی و مسئولانه سامان دهد. مطالبه از مسئولان برای روشن شدن ابعاد یک جنایت، پیگیری حقوقی و سیاسی موضوع، حمایت از اقدامات لازم برای احقاق حق و جلوگیری از فراموش شدن مسئله، می‌تواند بخشی از همین رسالت باشد. مطالبه انتقام و خونخواهی نیز باید در چارچوب عقلانیت، موازین شرعی و مصالح عمومی صورت گیرد و از تبدیل شدن آن به رفتارهای هیجانی یا اقدامات خارج از ضابطه جلوگیری شود.

بنابراین، همان‌گونه که حوزه‌های علمیه در محرم برای رساندن پیام عاشورا بسیج می‌شوند، اکنون نیز می‌توانند با یک حرکت فراگیر، به میدان تبیین مسئولیت جامعه در برابر ولیّ خدا وارد شوند. حضور روحانیون در مناطق مختلف، گفت‌وگو با مردم، پاسخ به شبهات، تبیین مبانی دینی خونخواهی و مطالبه مسئولانه از مسئولان، می‌تواند مانع از آن شود که مسئله خون ولیّ خدا به مرور زمان به یک خاطره تاریخی تبدیل شود. رسالت روحانیت در چنین شرایطی، تنها حفظ یاد یک واقعه نیست؛ بلکه زنده نگه داشتن مطالبه حق، عدالت و وفاداری به ولایت و تبدیل این مفاهیم به یک مطالبه آگاهانه، منسجم و مسئولانه در جامعه است.