امام باقر علیه السلام فرمودند:  به خدا سوگند که او (مهدی (علیه السلام)) مضطر (حقیقی) است که در کتاب خدا آمده می فرماید: «اَمَّن یجیب المضطر اذ ادعاه و یکشف السؤ...» بحارالانوار، ج ٥٢، ص ٣٤١ 

اقتصاد 1278

مغالطه دولتی‌ها درباره خرید کالاهای اساسی از آمریکا

هرچند مقامات ایرانی تلاش می‌کنند خرید از شرکت‌های آمریکایی را خرید از کشاورزان آمریکایی جلوه دهند، اما این شرکت‌ها در کشورهایی مانند برزیل دفتر دارند و ایران تاکنون کالاهای اساسی را از همین دفاتر خریداری می‌کرده است.

اندیشکده اقتصاد مقاومتی به ۴ دلیل محدود شدن اختیار ایران بر منابع آزادشده، ایجاد وابستگی غذایی و امکان فشار سیاسی، ارسال پیام منفی به شرکای تجاری و کمک به تقویت اقتصاد و کشاورزان آمریکا خرید محصولات کشاورزی از آمریکا را خطای راهبردی می‌داند.

هرچند مقامات ایرانی تلاش می‌کنند خرید از شرکت‌های آمریکایی را خرید از کشاورزان آمریکایی جلوه دهند؛ اما این شرکت‌ها در کشورهایی مانند برزیل دفتر دارند و ایران تاکنون کالاهای اساسی را از همین دفاتر خریداری می‌کرده است.
رئیس اسبق سازمان توسعه تجارت، علیرضا پیمان‌پاک گفت که ثبت سفارش کالای اساسی و غلات آمریکایی «بنا به توصیه نهادهای امنیتی» از قبل از سال ۱۴۰۰ «ممنوع بوده است.» 
او تأکید کرد که «هیچ کالای اساسی آمریکایی» در دولت سیزدهم خرید نشده و غالب کالای خرید شده از محل پول عراق از «کشورهای برزیل و آرژانتین» انجام شده است. 
اخیراً وزیر جهاد کشاورزی، غلامرضا نوری‌قزلجه گفته بود که موضوع خرید از شرکت‌های آمریکایی مربوط به سال ۱۴۰۱ بوده و بخشی از منابع مالی زیر نظر ناظر آمریکایی و برای خرید از شرکت‌هایی که آمریکا مشخص می‌کرد انجام می‌شد. 
منظور از شرکت‌های آمریکایی که در صحبت‌های اخیر مسئولان به آن اشاره می‌شود، دو شرکت بزرگ بین‌المللی تجارت غلات و محصولات کشاورزی، بونگه و کارگیل است.
دفاتر مرکزی این دو شرکت در آمریکا مستقر است و در زمینه تجارت گندم، سویا، ذرت، دانه‌های روغنی و خوراک دام فعال هستند؛ اما این دو شرکت در کشورهای مختلف از جمله برزیل و آرژانتین دفتر دارند. کالا را از کشاورزان برزیلی و آرژانتینی خرید کرده و آماده صادرات می‌کنند. 
این یعنی خرید از شرکت آمریکایی به معنای خرید از کشاورزان آمریکایی نیست. 
پس از آنکه ترامپ اعلام کرد پول‌های آزاد شده ایران صرف خرید محصولات کشاورزی کشاورزان آمریکایی می‌شود، بحث‌هایی شکل گرفت که آیا ایران می‌تواند از کشاورزان آمریکایی محصول خرید کند یا خیر. 
رئیس بانک مرکزی عبدالناصر همتی می‌گوید که ما هیچ مانعی برای خرید از آمریکا نمی‌بینیم؛ به شرط آنکه نرخ و کیفیت کالاهای اساسی مانند ذرت، گندم یا سایر اقلام مورد نیاز ما مناسب باشد. 
اما محمد ترکمانه، مدیرعامل سابق بنیاد برکت که در بخش زنجیره تولید غذا و امینت غذایی در کشور فعال است معتقد است که خرید محصولات کشاورزی و غذایی، به‌دلیل ارتباط مستقیم با سلامت جامعه، مخاطراتی از جنس امنیت غذایی و حتی نگرانی‌های مرتبط با بیوتروریسم دارد. 
اندیشکده اقتصاد مقاومتی به ۴ دلیل محدود شدن اختیار ایران بر منابع آزادشده، ایجاد وابستگی غذایی و امکان فشار سیاسی، ارسال پیام منفی به شرکای تجاری و کمک به تقویت اقتصاد و کشاورزان آمریکا خرید محصولات کشاورزی از آمریکا را خطای راهبردی می‌داند. (کیهان)

 

بزرگ‌ترین عامل تورم، شوک نرخ ارز است

استاد اقتصاد دانشگاه در واکنش به اظهارات رئیس‌جمهور گفت: بزرگ‌ترین عامل تورم فاجعه‌بار، شوک نرخ ارز بوده است؛ بعد می‌گویند این شوک نرخ ارز را اگر ایجاد نمی‌کردیم، قحطی می‌شد؛ بنابراین کسی در این زمینه صحبت نکند!
به گزارش ایسنا، فرشاد مؤمنی با اشاره به صحبت‌های رئیس‌جمهور در همایش اخیر پولی و بانکی اظهار کرد: فرد شماره یک نظام اجرائی کشور می‌رود در کنفرانس پولی و بانکی در بانک مرکزی شرکت می‌کند و می‌گوید مهار تورم و صیانت از معیشت مردم، اولویت اول کاری دولت است. فردای آن روز مرکز آمار گزارشی منتشر می‌کند که می‌گوید تورم سالانه رشد ۶۲ درصد و تورم نقطه به نقطه ۸۸ و شش دهم درصد شده است. معلوم است که این نشان‌دهنده مناسبات ناهنجار است. 
رئیس مؤسسه دین و اقتصاد افزود: در همان گزارش مرکز آمار می‌گوید تورم سالانه و نقطه به نقطه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها به ترتیب ۹۰ و ۱۳۴ و شش دهم درصد است. این بی‌هنجاری و ناهنجاری در نظام تصمیم‌گیری اساسی کشور را می‌بینید. آن آقایی که این حرف را می‌زند اهل فساد نیست، دلش نمی‌خواهد دروغ بگوید یا ظلم کند؛ اما در اثر مناسباتی که طی سال‌ها ساخته شده، مردم تحت فشارهای تورمی هستند. 
مؤمنی گفت: اسفبار اینکه گفته شده اگر این کار را نمی‌کردیم، قحطی می‌شد. اصلاً قحطی یک مفهومی دارد. ما در مردم خیلی کمتر از این حرف‌های عجیب و غریب می‌شنویم. 
این استاد دانشگاه با بیان اینکه بزرگ‌ترین عامل تورم فاجعه‌بار، شوک نرخ ارز بوده است، گفت: بعد می‌گویند این شوک نرخ ارز را اگر ایجاد نمی‌کردیم قحطی می‌شد؛ بنابراین کسی در این زمینه صحبت نکند. آن‌وقت این‌گونه می‌شود که این‌ها فقط به ظواهر و ظاهرسازی اهمیت می‌دهند و اصل فعل و انفعالات اعتلابخش تحت‌الشعاع مناسبات ترجیح‌دهنده ظاهرسازی پیدا می‌کند. 
مؤمنی یادآور شد: شاید زیباترین هدیه‌ای که بتوان به این‌ها داد این است که بررسی کردیم حکومت‌ها از سال ۱۳۶۰ همواره شوک به قیمت‌ها را به این نیت وارد کردند که دسترسی مالی بیشتری برایشان فراهم شود. به گواه مستندات بانک مرکزی و سازمان برنامه، دولت از بنگاه‌های تولیدی و خانوارها گرفتاری‌اش در اثر ایجاد شوک قیمتی بیشتر می‌شود. 
این اقتصاددان با بیان اینکه تمام گزارش‌های رسمی می‌گوید در اثر اجرای برنامه تعدیل ساختاری، ایران به سمت تحمیل فقر گسترش‌یافته و عمیق به مردمش حرکت کرده است، گفت: عین این مسئله در مورد تولیدکننده‌ها هم اتفاق افتاده است. گزارش‌های رسمی می‌گوید در ۱۰ سال اول بعد از انقلاب بدترین عملکرد اقتصادی مربوط به سال ۱۳۶۷ عموماً مربوط به شوک‌های برون‌زا بوده است. 
سیاست تورم‌زا، سیاست تأمین‌کننده منافع الیگارش‌ها و مافیاها است
وی اظهار کرد: سیاست تورم‌زا، سیاست تأمین‌کننده منافع الیگارش‌ها و مافیاها است. این را تأمین می‌کنند بعد می‌گویند برای جبران، نان به مردم می‌دهیم. 
مؤمنی، مناسبات غالب در نظام ارزی را تأمین‌کننده منافع مافیا دانست و گفت: در خرداد ۱۴۰۴ گزارشی می‌گوید صنایع خانگی دو پاشنه آشیل دارد؛ یکی مقیاس تولید است و دیگری در مناسبات مافیایی است که به چند ده واردکننده مجوز می‌دهندغ یعنی بلعیدن ارز. وقتی می‌خواهند ارز اختصاص دهند کسانی که مجوز دارند؛ ولی تولید نمی‌کنند، در صدر قرار می‌گیرند. می‌گوید صنایع لوازم خانگی دو پاشنه آشیل مقیاس تولید و ظرفیت تولید دارد. به صراحت می‌گوید اگر ظرفیت تولید این بنگاه‌ها از 
۸۵ درصد کمتر شود، در مدار زیان‌دهی می‌افتد؛ یعنی کارش توجیه اقتصادی ندارد. شوک، آنومی ایجاد می‌کند و آنومی هم خودتخریبی را رویه غالب می‌کند. تو این همه ارز می‌دهی و ماشین آلات وارد می‌کنی بعد با سیاست‌های جورواجور نمی‌گذاری از سه چهارم این ماشین‌آلات استفاده شود. وقتی این کار را می‌کنی؛ یعنی برای واردات مباشرت می‌کنی. در چنین شرایطی کسی که می‌گوید ما دغدغه استقلال اقتصادی داریم، فقط برای تسکین قلوب مؤمنین این سخن را می‌گوید.