تفاهم اسلام‌آباد و ذوق‌زدگی ترامپ قمارباز، اعتراف عینی به بن‌بست نظامی واشنگتن در برابر سیلی مقتدرانه ایران در میدان است. با این حال، این تفاهم‌نامه هرگز به معنای پایان جنگ نیست. با عبرت از فاجعه برجام، تیم مذاکره‌کننده باید با هوشیاری و بی‌اعتمادی مطلق، مانع رخنه‌ها و تله‌های حقوقی حریف بدعهد شود.

بر اساس بیانیه شورای عالی امنیت ملی، مفاد این تفاهم شامل چند محور کلیدی است:

الف) آتش‌بس فوری و پایدار: توقف آنی و بدون قید مدت عملیات نظامی در تمامی جبهه‌ها، به‌ویژه در جبهه راهبردی لبنان که سخت‌ترین آزمون بازدارندگی را رقم زد.

ب) رفع محاصره دریایی: برچیده شدن کامل حصر و محاصره غیررسمی دریایی که دشمن علیه ایران اعمال کرده بود؛ بندی که مستقیماً به اقتدار ایران در تنگه هرمز گره خورده است.

ج) امضای رسمی در خاک بی‌طرف: تعیین روز جمعه ۲۹ خردادماه برای امضای سند نهائی در سوئیس.

د) مشروط‌سازی مذاکرات بعدی: منوط شدن هرگونه گفت‌وگوی جامع و دائمی به اجرای کامل و راستی‌آزمایی شده تعهدات طرف مقابل.

همچنین به گزارش فارس، به نقل از یک منبع آگاه، پرونده موشکی و پهپادی ایران نیز به طور کلی از دستور کار مذاکرات خارج شده است.

همین خطوط نشان می‌دهد که رؤیای پرطمطراق ترامپ برای نابودی زیرساخت‌های هسته‌ای و خروج مواد غنی‌شده از کشور از طریق ادوات نظامی، در پیست سخت صخره‌های مقاومت سقوط کرده است. آن‌ها که می‌گفتند هدفی را که در اتاق مذاکرات به دست نیاوردند در میدان جنگ نقد خواهند کرد، امروز دست از پا درازتر، تن به توقف جنگی داده‌اند که هیچ‌یک از اهدافشان را محقق نکرد. این موفقیت، فرسنگ‌ها با تحلیل‌های مرعوبانه جریانات غربگرا فاصله دارد؛ اما این تنها یک روی سکه است.

هنوز مرکب تفاهم‌نامه خشک نشده که شیپورچی‌ها و رسانه‌های زنجیره‌ای مدعی اصلاحات، درست همانند سال ۹۴، دست به کار شده‌اند تا با ایجاد یک «فضای گل و بلبل» فرضیِ پسا تفاهم، بذر امید واهی را در دل‌ها بکارند. بوق‌های تبلیغاتی همان جریانی که روزی تیتر می‌زدند «تحریم‌ها به تاریخ پیوست»، «صبح بدون تحریم» و لغو بالمره تحریم‌ها را به آب خوردن مردم گره می‌زدند، امروز نیز در صددند تا با تقلیل مطالبات و دستاوردسازی‌های خیالی، واقعیت مکر حریف را بپوشانند.

یادآوری عبرت‌های برجام ۲۰۱۵ امروز از نان شب واجب‌تر است. در آن مقطع، رویکرد انفعالی «توافق به هر قیمت» کار را به جایی رساند که به دلیل رعایت نکردن قواعد عقلیِ توازن تعهدات، همزمانی اجرا، اخذ تضمین عینی و پیش‌بینی برگشت‌پذیری امتیازات، دولت وقت تمام تعهدات ایران را یک‌جا و نقد پرداخت کرد و در ازای آن، مشتی وعده نسیه گرفت! 

نتیجه چه شد؟ در همان اولین روز اجرای برجام، غارت ۲ میلیارد دلاری اموال ایران کلید خورد، قانون آیسا تمدید شد، سوئیفت پابرجا ماند و نهایتاً ترامپ با لگدی برجام را بی‌جان کرد و رفت. دردآورتر آنکه اروپایی‌های بدعهد نیز پس از خروج آمریکا، به‌جای جبران خسارت محض، با وقاحت تمام ایستادند و در اواخر سال گذشته (مرداد ۱۴۰۴) مکانیسم ماشه (اسنپ‌بک) را فعال کردند تا نشان دهند سگ زرد، برادر شغال است.

خروجی آن خوش‌بینی‌های رمانتیک و انفعال دیپلماتیک، گستاخ‌تر شدن دشمنی بود که ثمره آن را در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، کودتای نافرجام دی‌ماه ۱۴۰۴ و در نهایت نبرد سنگین رمضان دیدیم. اگر نبود خون پاک شهدای مظلوم و تدابیر حکیمانه نظام در تقویت بازدارندگی بومی، امروز کشور در وضعیت دیگری قرار داشت.

باید به صراحت گفت جنگ 12 روزه و نبرد رمضان اگرچه هزینه‌هایی به همراه داشت؛ اما دستاوردهای راهبُردی و بی‌بدیلی را برای ما به ارمغان آورد. این جنگ، خط بطلانی بر تمام محاسبات دشمن کشید و به جهان اثبات کرد که دوران «بزن و در رو» علیه ایران به پایان رسیده است. پیروزی راهبُردی در این نبرد، علاوه‌بر تثبیت و ارتقای جایگاه منطقه‌ای و جهانی جمهوری اسلامی ایران و هم‌پیمانان سرافرازش در محور مقاومت، سطح بازدارندگی کشور را به اوج جدیدی رساند. از سوی دیگر، این کارزار، مایه نمایش بی‌نظیر انسجام ملی در داخل در شمایل بعثت ملی شد و با آشکار کردن دست عجز ته‌مانده‌های ضدانقلاب، موجب بی‌اعتباری بی‌سابقه و رسوایی مضاعف جریان پهلوی و براندازان شد؛ جریانی که دل به بمباران خاک وطن بسته بودند؛ اما بار دیگر طعم تلخ سرشکستگی را چشیدند.

از این رو، تفاهم‌نامه اسلام‌آباد به هیچ عنوان به معنای پایان دشمنی واشنگتن، منتفی شدن انتقام خون امام شهدا و شهدای اقتدار، کودکان دبستان میناب یا گلباران شدن اقتصاد کشور نیست. دشمن به هیچ وجه با گفت‌وگو و استدلال، تحریم‌ها را برنمی‌دارد؛ بلکه تحریم زمانی فرو می‌ریزد که دشمن از اثرگذاری آن در میدان داخلی اقتصاد، ناامید شود. 

براساس متن موجود، آمریکا در این مرحله صرفاً تعهد به تعلیق تحریم‌های نفتی در بازه مذاکرات داده و رفع کامل آن را به توافق نهائی موکول کرده است؛ این یعنی استخوان لای زخم و حفظ چماق تهدید!

برای فرار از رخنه‌ها و تله‌های حقوقی این تفاهم‌نامه، پیگیری اصولی حیاتی بدون واگذاری نقد امتیازات الزامی است:

نکته کلیدی، حفظ و مالکیت بر اهرم زمان است؛ آمریکایی‌ها قطعاً تلاش می‌کنند با طولانی کردن فرآیند مذاکرات ۶۰ روزه، فشار انسداد تنگه هرمز و بحران خردکننده انرژی را از روی اقتصاد خود بردارند، زمان را بخرند و پس از تجدید قوا، به مرحله جنگ یا تحریم بازگردند؛ لذا نباید اجازه داد این اهرم قدرت از دست برود. از سوی دیگر، حریف از همین امروز با بهانه‌تراشی حقوقی مزخرف، حاکمیت ملی ما بر تنگه هرمز را نشانه می‌رود و تیم مذاکره‌کننده باید با اجرای قاطع، تفسیر انقلابی خود را حاکم کند. در نهایت، پرهیز مطلق از پرداخت امتیازات نقد، ضامن موفقیت است.

تفاهم‌نامه اخیر، خط بطلانی بر توهمات جریان برانداز و اربابان غربی‌شان است. این تفاهم، ثبت رسمیِ سند بن‌بستِ نظامی آمریکا در برابر تهران است؛ اما نباید فریب لبخندهای دیپلماتیک را خورد. 

تجربه تلخ سال‌های اخیر به ما آموخته است که امنیت و معیشت ملت را نمی‌توان به امضای فاقد تضمین غربی‌ها گره زد. راهبرد اصلی، خنثی‌سازی تحریم‌ها در میدان عمل و قوی‌تر شدن روزافزون است. درس همیشگی نبرد رمضان برای دیپلمات‌ها و کارگزاران نظام، متبلور در این جمله است:  «برای آنکه هرگز غافلگیر نشویم، دست‌هایمان باید همواره روی ماشه باشد.» حواسمان به رخنه‌ها باشد. جنگ ابعاد جدیدی یافته؛ اما همچنان ادامه دارد. اگر آمریکا تفاهم را نقض کند، تمام منافع آمریکا را در منطقه هدف قرار خواهیم داد. اسرائیل نیز بداند، هرگونه تجاوز به لبنان، ایران را به فتح بیت‌المقدس نزدیک‌تر خواهد کرد.

رسانه‌های بین‌المللی با نگاهی تحلیلی به این رویداد نگریسته و آن را یک دگرگونی راهبردی توصیف کردند. 

در همین حال، روزنامه الاخبار لبنان در گزارشی که موضعی نزدیک‌تر به جریان مقاومت دارد، با انتخاب تیتر «ایران آتش‌بس را تحمیل کرد»، گزارش داد: «ترامپ مجبور شد امتیازات زیادی در پرونده لبنان به ایران بدهد.»

از سوی دیگر، روزنامه العربی الجدید، تفاهم حاصل‌شده صرفاً یک توافق فنی یا نظامی معرفی نشد؛ بلکه در چارچوب تثبیت موقعیت منطقه‌ای ایران و تغییر موازنه در تعامل با آمریکا و رژیم صهیونیستی مورد توجه قرار گرفت. 

شبکه سی‌ان‌ان نیز با تیتر «آمریکا و ایران به توافقی دست یافتند که شامل بازگشایی تنگه هرمز است»، نوشت: «دو طرف به توافقی دست یافته‌اند که از روز جمعه اجرائی خواهد شد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا گفته است که محاصره بنادر ایران را لغو می‌کند و تنگه هرمز پس از امضای توافق بازگشایی خواهد شد. متن کامل این تفاهم‌نامه هنوز منتشر نشده است.»

خبر دیگر اینکه، رویترز از کاهش قیمت نفت پس از توافق میان ایران و آمریکا خبر داد.

خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز در گزارشی پیرامون جزئیات تفاهم نوشت: «ایران و ایالات متحده در ساعات اولیه روز دوشنبه به توافقی اولیه برای بازگشایی تنگه هرمز و تمدید بیشتر آتش‌بس شکننده در جنگ ایران دست یافتند که به طور بالقوه امکان رسیدن نفت و گاز طبیعی به شدت مورد نیاز به بازار جهانی را فراهم می‌کند.»