مرحوم آیت الله حائری شیرازی (ره)

انسان خودش را با جسمش اشتباه می‌گیرد! وقتی در آینه نگاه می‌کند و جسم خودش را می‌بیند، این اشتباه را می‌کند. به او می‌گویند چه کسی را در آینه دیدی؟ می‌گوید: «خودم را دیدم». نه! انسان خودش را نمی‌بیند! خیلی تلاش لازم است که انسان به جایی برسد که خودش را ببیند. گاهی یک انسان از دنیا می‌رود قبل از اینکه حتی یک‌بار خودش را دیده باشد!

انسان به هر چیزی تعلق پیدا کرد، خودش را با او اشتباه می‌گیرد. اولین اشتباهی که انسان می‌کند این است که بدنش را خودش می‌داند؛ چون به این بدن تعلق پیدا کرده است.

[در فیلم «گاو» اثر داریوش مهرجویی]، مش حسن از بس به آن گاو علاقه داشت، خودش هم شده بود گاو! هرچه می‌خواستند به او حالی کنند که تو گاو نیستی، باورش نمی‌شد. این همان حال و روز ماست! ما [به خاطر تعلقی که به بدنمان داریم]، باور کرده‌ایم که همین هیکل هستیم. وقتی انسان می‌فهمد که خودش چیز مهمی بوده که دیگر فرصت از کف رفته است. انبیا آمدند که به انسان بگویند: ای انسان! تو فقط همین بدن نیستی، تو یک دریا هستی که این بدن، یک قطره‌اش است.

وقتی انسان می‌میرد، نعش خودش را از بیرون می‌بیند. آن وقت می‌فهمد که من این نعش نبودم. کسانی که روی خودشان کار کرده‌اند، گاهی بیرون از جسمشان می‌ایستند و جسم خودشان را تماشا می‌کنند.

انبیاء آمدند به آدم بگویند: «تو گاو نیستی»! اما آدم عصبانی می‌شود و می‌گوید: «اِلّا و لابد من همینم». مش حسن هر وقت برایش جو می‌بُردند، می‌گفت اینها دوست من هستند. اما هرکس برایش نان می‌بُرد، فکر می‌کرد دشمنش است. مشکل انسان همین است.