در مراسم اختتامیه چهل‌یکمین جشنواره موسیقی فجر، برای نخستین بار یک خواننده مجازی مبتنی بر هوش مصنوعی به نام «آوین» روی صحنه می‌رود. این اقدام اگرچه از سوی دبیر جشنواره «نقطه عطف» خوانده شده؛ اما واکنش‌های متفاوتی را در پی داشته است.

موافقان (دبیر جشنواره):

آرش امینی، دبیر جشنواره، این رویداد را نقطه عطفی در تاریخ جشنواره می‌داند. به اعتقاد وی، خواننده مجازی می‌تواند الگوی تکنیکی مناسبی ارائه دهد؛ چون توانایی خواندن دقیق، صحیح و با رعایت ظرافت‌های فنی را دارد. او معتقد است در آینده نزدیک، تأثیر این فناوری در خوانندگی، تصویر و آهنگسازی بیشتر نمایان خواهد شد.

مخالفان (کارشناس موسیقی):

پیروز ارجمند، پژوهشگر موسیقی، ضمن ابراز نگرانی، این اقدام را به چالش کشیده است. به باور وی، جشنواره موسیقی فجر بستر نمایش توانمندی‌های هنرمندان واقعی است، نه محل آزمایش فناوری. او تأکید می‌کند که در سرزمینی با این همه خواننده و هنرمند مستعد، اجرای زنده و انسانی، جذابیت بیشتری دارد. به گفته وی، آینده‌پژوهی نشان داده که موسیقی و اجرای صحنه‌ای به دلیل نیاز انسان به فعالیت‌های ارگانیک، هرگز از بین نخواهد رفت.

نگاه میانی:

ارجمند در عین حال معتقد است نباید با این فناوری مانند یک تهدید برخورد کرد. به گفته وی: هوش مصنوعی برای هنرمندان حرفه‌ای می‌تواند فرصتی برای افزایش خلاقیت، سرعت کار و درآمد باشد. نگرانی از جایگزینی هوش مصنوعی، مشابه ترس‌های ابتدای ورود رایانه است که به‌تدریج برطرف شد. این نگرانی بیشتر برای هنرمندان غیرحرفه‌ای وجود دارد که هنوز به سطح مطلوبی نرسیده‌اند.

پرسش‌های اساسی این است: آیا جشنواره ملی موسیقی باید محلی برای آزمایش فناوری‌های نوین باشد؟ الگوسازی برای نسل جوان هنرمند باید از مسیر ماشین‌های دقیق و بی‌نقص بگذرد یا از طریق مشاهده و شاگردی نزد استادان واقعی؟