راه اصلاح یک مملکتی فرهنگ آن مملکت است؛ اصلاح باید از فرهنگ شروع بشود. دست استعمار توی فرهنگ ما کارهای بزرگ می کند؛ نمی گذارد جوانهای ما مستقل بار بیایند؛ نمی گذارد در دانشگاه جوانهای ما درست رشد بکنند. اینها را از بچگی یک طوری می کنند که وقتی بزرگ شدند، اسلام هیچ و آنها همه، همه چیز. اگر فرهنگ درست بشود، یک مملکت اصلاح می شود. برای اینکه از فرهنگ است که در وزارتخانه ها می رود؛ از فرهنگ است که در مجلس می رود؛ از فرهنگ است که کارمند درست می شود. شما یک فرهنگ مستقل درست کنید یا بدهید ما درست کنیم، شما می ترسید از امریکا، می ترسید از دیگران، بدهید ما درست کنیم؛ اختیار فرهنگ را دست ما بدهید...
فرهنگ را دست ما بدهید، وزیر فرهنگ را از ما قرار بدهید، یک مدتی هم مهلت بدهید که ما کار را درست انجام بدهیم، اگر ما گفتیم که شما تحصیل نکنید؛ اگر ما گفتیم شما خوب تحصیل نکنید؛ اگر ما گفتیم شما به اعماق آسمان نروید. شما عرضه اش را ندارید؛ و الاّ، چون عرضه اش را ندارند می گویند روحانیون نمی گذارند...
و این هم که شما عرضه ندارید نه اینکه عرضۀ ذاتی ندارید، شما را دست استعمار این جور کرده است؛ غربزده هستید.
(بخش هایی از سخنرانی امام،18 شهریور 1343؛ منبع صحیفه امام ج 1 ص 390 و 391)