امام باقر علیه السلام فرمودند:  به خدا سوگند که او (مهدی (علیه السلام)) مضطر (حقیقی) است که در کتاب خدا آمده می فرماید: «اَمَّن یجیب المضطر اذ ادعاه و یکشف السؤ...» بحارالانوار، ج ٥٢، ص ٣٤١ 

«پدیدارشناسی تورم»

غفلت عجیب مسئولان از «۴۰ نوبت» هشدار رهبر انقلاب درباره «پول ملی» (بخش پایانی)

همچنان که اشاره شد، رهبر فرزانه انقلاب طی سالیان گذشته، قریب به ۴۰ نوبت موضوع کلیدی «تقویت پول ملی» را گوشزد و مطالبه کرده‌اند که در قسمت قبل، به بخشی از بیانات کلیدی ایشان در این زمینه اشاره شد. در این شماره بخش پایانی این مطلب خواهد آمد:
22/۰۵/97 | مسئله‌ی اقتصاد؛ مشکلات معیشتی، امروز چیزی است که آحاد مردم، همه آن را احساس می‌کنند. یک بخشی از مردم هم به‌شدت و واقعاً زیر فشارند. گرانی هست؛ در مواد غذایی، گوشت، تخم‌مرغ، مرغ، بقیّه‌ی چیزهای لازم در زندگی، اجاره‌بهای مسکن، در وسایل منزل، وسایل دیگر و امثال اینها، گرانی فراوان است. خب اینها واقعاً فشار می‌آورد روی مردم؛ یک مشکلاتی است که وجود دارد. یا کاهش ارزش پول ملّی؛ اینها مشکلات اقتصادی کنونی کشور است... وقتی این‌جور قیمت ارز ترقّی پیدا می‌کند - یعنی قیمت ریال می‌آید پایین - خب برای آن کارمندی که روزمُزد است یا حقوق اندکی دارد، دیگر چیزی باقی نمی‌ماند. قیمت ریال وقتی آمد پایین، قیمت پول ملّی وقتی آمد پایین، مشکلات همین می‌شود که ملاحظه می‌کنید. خب، این یک نکته که بنابراین، تحریم‌ها اثر دارند - نه اینکه اثر ندارند - امّا عمده‌ی تأثیرِ سوء، مربوط به نحوه‌ی اقدام ما و مدیریت‌ها است. 
10/۰۸/96 | (در دیدار با رئیس‌جمهور روسیه) رهبر انقلاب اسلامی، همکاری برای مقابله‌ی مشترک با تحریم‌های آمریکا بر ضد ایران و روسیه را مفید خواندند و افزودند: بدون توجه به تبلیغات منفی دشمنان برای تضعیف روابط کشورها، می‌توانیم تحریم‌های آمریکایی‌ها را با روش‌هایی از جمله حذف دلار و جایگزین کردن پول ملی در معاملات اقتصادیِ دو یا چندجانبه، بی‌اثر و آمریکا را منزوی کنیم. 
30/۰۶/96 | فرض بفرمایید در زمینه‌ی اقتصادی. خب یکی از ارکان اقتدار کشور، اقتدار اقتصادی است و در اقتدار اقتصادی، یکی از عناصر تشکیل‌دهنده‌ی عمده عبارت است از قدرت پول ملّی؛ یعنی پول ملّی بایستی قدرت خرید داشته باشد و برای شهروندان، برای دارندگان آن پول، ثروت ایجاد بکند. اگر چنانچه ما بر اساس سیاست‌های اجرائی غلط، تصمیم‌گیری‌های نادرست، بی‌مبالاتی‌های گوناگون، به وضعی رسیدیم که پول ملّی همین‌طور روزبه‌روز تنزّل کرد و پایین رفت، این عقب‌رفت است، این پس‌رفت است. باید این را مشخّص کنیم و بر اساس این، مطالبه تنظیم کنیم، مطالبه تعریف کنیم. این مطالبه می‌تواند؛ مثلاً از دولت باشد، می‌تواند از مجلس باشد؛ و هَلمّ جرّا. (به‌همین‌ترتیب، به‌همین‌نحو) 
04/۰۶/96 | رهبر انقلاب اسلامی گفتند: بر اساس این آمارها، تورم از چند ده درصد به زیر ده درصد رسیده، اما آیا قدرت خرید مردم و ارزش پول ملی نیز در همین مقیاس، بالا رفته است؟ 
01/۰۱/96 | عزّت ملّی، امنیّت ملّی، اقتدار ملّی، پیشرفت همه‌جانبه چه جور به دست می‌آید؟ من عرض می‌کنم بدون اینکه کشور یک اقتصاد قوی داشته باشد، اینها به دست نمی‌آید. نیاز ما اقتصاد قوی، تولید قوی، همراه با مدیریّت قوی است؛ نیازمان این است: یک اقتصاد قوی و مطمئن و متّکی به خود که دستمان به سمت دیگران دراز نباشد، بتوانیم انتخاب کنیم، بتوانیم حرکت کنیم، بتوانیم اقدام کنیم، بتوانیم روی قیمت نفت اثر بگذاریم، پول ملّی را ارزشمند کنیم، قدرت خرید مردم را بالا ببریم. بدون یک اقتصاد قویِ این‌جوری، نه به یک عزّت مستمرّی خواهیم رسید، نه به یک امنیّت مستمرّی خواهیم رسید؛ این چیزها را باید تأمین کنیم. اهمّیّت اقتصاد این است. 
01/۰۱/92 | رئیس‌جمهور آمریکا در نطق رسمی، از مشکلات اقتصادی ایران حرف می‌زند؛ مثل اینکه از پیروزی خود دارد صحبت می‌کند که بله، در ایران پول ملی افت کرده است، مشکلات اقتصادی این‌چنین و آن‌چنان است. البته او به قوت‌های این ملت، به تلاش‌های مثبت و سازنده‌ای که در این کشور دارد انجام می‌گیرد، به پیروزی‌های بزرگ این ملت اشاره‌ای نکرده است و هرگز نخواهد کرد. 
08/۰۸/84 | عدالت را باید در برنامه‌های گوناگون معنا کنید. آنچه مربوط به عدالت و خدمت به امور اقتصادی و مادی مردم است، در سیاست‌های برنامه‌ی چهارم وجود دارد که از جمله‌ی آنها تقویت پول ملی، مهار تورم و گرانی، کم کردن شکاف و فاصله بین دهک‌های بالا و پایین جامعه و از این قبیل است. این سیاست‌ها باید به برنامه تبدیل شود، و الّا خود عنوان «عدالت» یک هدف آرمانی است. سیاست‌هایی که می‌تواند ما را به عدالت برساند و برنامه‌هایی که می‌تواند این سیاست‌ها را محقق کند، باید مورد توجه قرار بگیرد. 
22/۰۲/82 | اصرار بر تقویت پول ملی، از شعارهایی است که ما در این چند سال روی آنها تکیه کردیم. 
10/۰۲/82 | در زمینه رفع مشکلات معیشتی و مادّی - همان‌طور که آقایان در اینجا گزارش دادند - کارهای خوبی شده است؛ اما کافی نیست. چرا کافی نیست؟ زیرا برطرف کردن مشکل معیشتی از قشر کارگر و معلّم و قشرهای دیگر، به اصلاح مبانی اقتصاد کشور بستگی دارد. فرض کنیم ما حقوق این انسان زحمتکش را بیست درصد یا چهل درصد اضافه کردیم؛ اما اگر تورّم را مهار و ارزش پول ملی را تأمین نکردیم، آن مقداری که او امسال از ما اضافه می‌گیرد، چنانچه از رشد بی‌رویه قیمت‌ها پایین‌تر باشد، فایده‌ای برای او ندارد؛ پس ما برای او کاری نکرده‌ایم؛ بنابراین اساس کار آنجاست.
توصیه من به وزیران محترمی که اینجا هستند و به دیگر مسئولان دولتی، امروز این است و قبلاً هم همیشه همین بوده است که روی مسئله تقویت پول ملی و به نظام آوردن خرج‌ها و هزینه‌های دولتی تلاش کنند و جلوِ ریخت و پاش‌ها و خرج‌های زیادی و اسراف‌گونه را بگیرند و در یک دایره محدودتر وزارتی، رعایت کمال عدالت را بکنند و تبعیض‌های بیجا را بردارند. اینها کارهایی است که بدون افزایش‌های ریالی هم می‌تواند دل‌ها را شاد، انسان‌ها را خرسند و امیدوار و زندگی آنها را ترمیم کند. اگر این کارها صورت گیرد، ولو افزایش ریالی هم به آن صورت نباشد، باز زندگی آهنگ طبیعی و مطلوب پیدا خواهد کرد. 
28/۰۲/80 | فرض بفرمایید یک رکن اقتدار ملی، اقتدار اقتصادی است؛ یعنی کشور از لحاظ اقتصادی بتواند پول ملی خودش را تقویت کند. در بازارهای اقتصادی دنیا حضور تأثیرگذار داشته باشد. در بهبود وضع اقتصادی کشور از امکانات خودش استفاده کند. فقر را در کشور ریشه کن و یا حداقل کم کند و بتواند به عنوان یک کشور ثروتمند و غنی، در مقابل چشم دنیا، کارایی نظام خودش را نشان دهد. این می‌شود اقتدار اقتصادی که مسئولان اقتصادی کشور موظف‌اند این کارها را انجام دهند. اقتدار اقتصادی همچنین به معنای این است که در کشور، بیکاری وجود نداشته باشد. اشتغال وجود داشته باشد. تولید صنعتی و کشاورزی در حدّ مطلوب باشد. از منابع و معادن کشور به نحو بهینه استفاده شود. این هم اقتدار اقتصادی است که بخش‌های گوناگون نسبت به آن مسئولیت دارند. 
01/۰۱/80 | اگر مسئولی در بخش اقتصاد تلاش کند و کارآمدی خود را نشان دهد - پول ملی را تقویت کند، تورّم را مهار کند، در جامعه رونق اقتصادی به وجود آورد و طبقات محروم را از حقوقی که متعلّق به آنهاست، برخوردار نماید - مردم احساس اقتدار و توانایی می‌کنند. 
30/۰۹/79 | رهبر معظم انقلاب اسلامی لزوم برنامه‌ریزی برای تقویت پول ملی کشور، رشد سرمایه‌گذاری داخلی، رشد صادرات کالا و خدمات، حل مسئله اشتغال، حفظ مراتع و جنگل‌ها و همچنین محیط‌زیست را خاطر نشان کردند و افزودند: باید با تمام توان از فرصت مسئولیت برای خدمت به کشور بزرگ ایران و ملت رشید و شجاع این کشور استفاده شود. 
06/۰۳/79 | در میان گرفتاری‌ها و مشکلات عمومی، شناخت فوریت‌ها و اولویت‌ها، هنر بزرگ مجلس شورای اسلامی است. مشکلات عمومی‌تر، محسوس‌تر، مرارت‌بارتر را باید جُست و به رفع آنها همت گماشت، مسئله‌ی اشتغال، مسئله‌ی ارزش پول ملی، مسئله امنیت، مسئله‌ی گرانی و مسائل چند دیگری هست که برای پرداختن به آن، از همه‌ی فرصت‌ها باید بهره جست و زمان نمایندگی را که بسی زودگذر است، برای گشودن این گره‌ها باید مغتنم شمرد. 
02/۰۶/78 | ببینید اولویت‌ها چیست. آن وقت اولویت‌ها خطّ ما را معین خواهد کرد که چه کار کنیم. اولویت‌ها، مسئله اشتغال، مسئله ارزش پولی ملی، مسئله متوقّف کردن تورّم و یا کاهش آن در حدّ ممکن، مسئله رکود اقتصادی و فعّال کردن کشور است. 
08/۰۶/75 | قدرت پول ملی، بایستی به تدبیرِ هرچه‌تمام‌تر، با دنبال‌گیری و تلاش هر چه بیشتر، تأمین شود. البته امیدوار هستیم که ان‌شاءاللَّه آن روزی که نتایج کارهای شما بیشتر ظاهر شود و این کارهای زیربنایی به نتایج برسد، همین‌طور هم شود، در دراز مدت، این طور خواهد شد؛ لیکن نمی‌شود منتظر ماند و از راه‌های علاجی که در کوتاه‌مدت و میان‌مدت می‌تواند دنبال شود، نباید غافل شد. همین «ارزش پول ملی»، کلید حلّ بسیاری از مشکلات کشور است و این ضعف قدرت خرید در طبقات پایین مردم و عدم توانایی آنها بر تأمین نیازهای زندگی‌شان، ناشی از این قضیه است که ان‌شاءاللَّه باید تلاش مضاعفی برای اینها انجام گیرد.