ایران به لطف موقعیت علمی و پژوهشگران توانمند، در زمینه تولیدات فناوری در دنیا حرف‌های زیادی برای گفتن دارد. نمونه بارز آن‌هم فناوری‌های بدیع و نوینی است که برای نخستین‌بار در دنیا توانسته‌اند پتنت آمریکا را دریافت کنند و امسال در نمایشگاه نانو در معرض دید عموم قرار گرفتند. این فناوری‌ها که نمونه و مشابه داخلی و بین‌المللی ندارند، می‌توانند بخشی از نیاز جوامع امروز را برطرف کنند. این فناوری‌ها در حوزه‌های مختلف سلامت، پتروشیمی، الکترونیک و... عرضه شده‌اند که برخی از آن‌ها تنها در قالب نمونه اولیه ارائه شده و برخی نیز به مرحله تجاری‌سازی رسیده‌اند. تعدادی از محصولات نمایشگاه چهاردهم نانو که به‌عنوان محصولات بدیع این رویداد اعلام شده است را معرفی می‌کنیم.

زخم‌پوش‌های کایتوزانی جایگزین زخم‌پوش‌های نانو نقره

غزل شریعت‌پناهی، داروساز و محقق فعال در حوزه مدیکال شرکت «نانو فناوران نارین طب»: «دو محصول برای نمایشگاه ارائه داده‌ایم که پانسمان‌هایی برای زخم‌های حاد و مزمن مانند زخم‌های سوختگی، دیابتیک، زخم بستر یا جراحی هستند. محصولات ما با استفاده از فنّاوری نانو و بر مبنای کایتوزان ساخته شده‌اند که یک پلیمر طبیعی است و از جلبک به دست می‌آید و خاصیت آنتی‌باکتریال و آنتی بایوفیلم (زیست غشایی) دارد. در کایتوزان هیچ ماده شیمیایی به کار نرفته و به مرتب کنار هم قرار گرفتن رشته‌های کلاژن کمک می‌کند تا هیچ جا زخمی ایجاد نشود. کایتوزان شرکت‌های دیگر معمولاً از پوست سخت‌پوستان به دست می‌آید؛ اما ما منبع گیاهی را برای آن انتخاب کردیم که خواص متعددی از جمله بندآورندگی خون، جذب ترشحات و از همه مهم‌تر آنتی‌بایوفیلم و آنتی‌باکتریال دارد که به نابودی هرگونه آلودگی یا بایوفیلم روی بستر زخم کمک می‌کند.

محصولات پچ شرکت تا مقادیر متوسط و محصول پودر تا مقادیر زیادی از ترشحات را جذب می‌کند و برای زخم‌های عفونی، غیرعفونی و زخم‌های عمیقی که حتی استخوان و تاندوم نیز مشخص است هم کاربرد دارد. همچنین با اینکه محصولات ما در ایران تولید می‌شوند؛ اما ایزوو CE اروپا (مجوز صادرات به اروپا) را دارند و طبق استانداردهای اروپا بررسی می‌شود؛ در مقایسه با دیگر محصولات، طول درمان را نیز کمتر کرده‌اند.

محصول پچ شرکت ما نانو ایکس و ورقه کایتوزانی 10 در 10 است که حدوداً دو سال است وارد بازار شده و طول درمان با این محصول شش الی هفت هفته ادامه دارد که این بازه زمانی حدود دو هفته از دیگر محصولات کوتاه‌تر است. طول درمان با پودر دو گرمی کایتوزانی نیز سه الی چهار هفته طول درمان دارد.  قیمت محصول خارجی که اثربخشی آن با تولیدات ما یکسان باشد حدود 100 الی 300 دلار است؛ اما قیمت پودر شرکت ما 350 هزار تومان و پچ 225 هزار تومان است که به این ترتیب نسبت به محصولات خارجی که در گذشته وارد بازار می‌شدند حداقل 50 درصد کاهش قیمت دارد.» وی افزود: «حدود سه الی چهار شرکت داخلی هستیم که زخم‌پوش‌ها را برای تامین نیاز داخل تولید می‌کنیم و تقریباً با حجم این تولیدات از واردات بی‌نیاز می‌شویم. محصولات شرکت ما نیز تجاری‌سازی شده به‌طوری که پچ دو سال و پودر ما شش ماه است که تجاری‌سازی و وارد بازار شده است.

بسیاری از پروژه‌های حوزه نانو در حد تحقیقات می‌مانند؛ چراکه افراد نمی‌توانند آن‌ها را به تولید برسانند. فناوری بدیعی که در محصولات ما استفاده شده و برای فناوری تولید پچ نانو موفق به دریافت پتنت آمریکا برای تولید گسترده آن شده‌ایم. همچنین در محصولات ما از نقره استفاده نشده است و به همین دلیل خیلی از عوارض نقره که در محصولات داخلی وجود دارد در این محصول حذف شده است. برای مثال نقره، ‌بافتی را که در تماس با پانسمان است تیره می‌کند و با جذب در بدن باعث ایجاد مشکلات کلیوی و کبدی می‌شود. همچنین بعد از دو هفته باید زخم بررسی شود که آیا نقره اثربخشی لازم را داشته است یا خیر. اما کایتوزان تمام اثربخشی آنتی‌باکتریال و آنتی‌بایوفیلم نقره و ترکیبات دیگر را بدون هیچ‌گونه عارضه‌ای دارد».

تشخیص زردی و هپاتیت در منزل با نانوحسگر پوشیدنی

راضیه طباطبایی، پژوهشگر پسادکتری و عضو تیم دانشگاهی حامد گل‌محمدی از پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران: «ما یک حسگر پوشیدنی طراحی کرده‌ایم که پچ‌های پوستی مخصوص تاتوی موقتی را روی پوست ایجاد می‌کنند که با استفاده از آن و حسگری که ما طراحی کرده‌ایم می‌توان در منزل بدون احتیاج به خون‌گیری و حضور در آزمایشگاه و بیمارستان زردی نوزاد را رصد کرد. همچنین یک اپلیکیشن اختصاصی نیز طراحی شده که با اتصال به اینترنت، داده‌های مربوط به زردی نوزاد در لحظه برای پزشک نمایش داده می‌شود.» او افزود: «تاتو موقتی است و بعد دو الی سه روز از بین می‌رود. همچنین دستگاه در مدت یک دقیقه تاتو را روی پوست ایجاد می‌کند و دستگاه تغییرات زردی را از روی تاتو می‌خواند و به تلفن همراه ارسال می‌کند. این تاتو براساس مقدار بیلی‌روبینی که در مایعات میان بافتی پوست وجود دارد زردی را بررسی می‌کند. همچنین در دنیا مشابه این دستگاه وجود ندارد و از این رو موفق شده‌ایم پتنت آمریکا را نیز کسب کنیم که مرحله حیوانی این طرح به اتمام رسیده و به‌تازگی وارد مرحله بالینی شده‌ایم.

قیمت دقیق این محصول هنوز مشخص نشده؛ اما قطعاً قیمت پایینی خواهد داشت. همچنین مزیتی که این دستگاه دارد این است که افراد می‌توانند حسگر را اجاره کنند و لازم نیست که حتماً خریداری شود.» او افزود: «این دستگاه برای سنین مختلف قابل استفاده است. برای مثال در بزرگسالانی که مبتلا به هپاتیت هستند قابل استفاده است؛ زیرا یکی از مراحل طول درمان فرد هپاتیتی زمانی است که باید بررسی شود بدن بیمار به دارو جواب می‌دهد یا خیر. یکی از تست‌هایی که پزشکان انجام می‌دهند همین سنجش بیلی‌روبین خون است که دستگاهی که ما طراحی کرده‌ایم این کار را انجام می‌دهد. در واقع برای بیماری‌های مختلف، پچ‌های مختلفی طراحی کرده‌ایم که پچ زردی نوزاد به مرحله نهایی رسیده است».