صفحه ادب و هنر

مسؤولين از هنر دفاع مقدس غفلت كردند

موج مجاهدت ها و حماسه آفريني هاي رزمندگان جان بركف ايران اسلامي در طول سال هاي دفاع مقدس، ذهن و جان هر بيننده و شنونده اي را مسحور خود مي ساخت؛ در اين ميان، طيفي از هنرمندان متعهد و آرمان مند انقلابي با الهام از فرهنگ و ارزش هاي حاكم بر دوران دفاع مقدس، دست به كار شدند و آثار هنري ارزنده اي را متناسب با حال و هواي اين مقطع پرشكوه تاريخي خلق كردند؛ اين گروه از هنرمندان در رشته هاي هنري مختلفي اعم از: نقاشي، گرافيك، خوشنويسي، عكاسي سينما، تئاتر، شعر، موسيقي و... به ميدان آمدند و برهه حماسي و شكوهمند دفاع مقدس و ارزش هاي مرتبط به آن را دستمايه خلق آثار هنري خود قرار دادند و بدين ترتيب؛ تنور هنر دفاع مقدس را گرم و گرم تر ساختند.

غلامعلي طاهري؛ نقاش و استاد رشته نقاشي دانشكده هنرهاي زيباي دانشگاه تهران، از جمله هنرمندان پيشگام عرصه هنرهاي تجسمي است كه در طول سال هاي دفاع مقدس و پس از آن، آثار هنري پرشماري را درباره حماسه هشت ساله دفاع مقدس، فرهنگ ايثار، شهادت و مقاومت خلق كرده است؛ او متعلق به نسل طلايي هنرمندان متعهدي است كه پيش تر وصفشان رفت و بعدها با نام حلقه هنرمندان انقلاب اسلامي شناخته شدند. وي در مصاحبه مفصلي به مشكلات و سختي هاي راه اشاره كرده كه بخشي از آن را باهم مي خوانيم:

دولت ها در ظهور، بروز، رشد و شكوفايي جريا ن هاي سالم فرهنگي و هنري نقش مهمي و مؤثري ايفا مي كنند؛ اين موضوع در طول تاريخ هم به اثبات رسيده است. مسؤولين از هنر دفاع مقدس غفلت كردند؛ دولت ها با هنر دفاع مقدس مناسبتي برخورد كرده اند و مي كنند؛ ما مي توانستيم فرهنگ انقلاب، دفاع مقدس و مقاومت را با قوت و قدرت در عرصه خلق آثار هنري به كار ببنديم؛ به نحوي كه براي مردم دوست داشتني شود و نسبت به آن تعلق خاطر پيدا كنند؛ نه اينكه احساس كنند هنرمندان انقلابي گروهي جدا از سايرين و از متن، بطن و بدنه اصلي فرهنگ و هنر كشورند؛ ايجاد چنين تفكري اشتباه بود؛ مسؤولين ما هنر انقلاب و دفاع مقدس را براي نمايش به خارج از كشور نمي بردند؛ بايد از سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي پرسيد كه آيا تاكنون نمايشگاه هنري از آثار انقلاب و دفاع مقدس در خارج از كشور برگزار كرده است؟ برخي از مسؤولين بيم آن را داشتند كه اگر اين آثار را در خارج از كشور نمايش دهند، به آن ها برچسب جنگ طلبي و خشونت طلبي الصاق شود. اكنون هنر انقلاب مكزيك در دانشگاه ها تدريس مي شود؛ هنر انقلاب كبير فرانسه و انقلاب اكتبر روسيه در دانشگاه هاي معتبر دنيا مورد تحليل و ارزيابي قرار مي گيرد.

نكته ديگر اين است كه برخي از هنرمنداني كه زماني در حوزه انقلاب و دفاع مقدس كار مي كردند، پس از مدتي به جاده خاكي زدند و در فضاي خلق كارهاي آبستره و هنر انتزاعي غرق شدند؛ چراكه تصورشان اين بود بايد به سرعت همرنگ جماعت شوند؛ برخي از آن ها هم كاملاً از جريان هنر انقلاب و دفاع مقدس جدا شدند و رفتند.

كار ما هنوز تمام نشده و به اعتقاد من تازه شروع شده است؛ چرا اين را مي گويم؟ اكنون 40 سال از آغاز دفاع مقدس گذشته است اما همچنان نشان بارزي از هنر دفاع مقدس در كتب درسي دانشگاه ها و مدارس ديده نمي شود؛ نشاني كه بتواند بچه ها را با ابعاد و زواياي گوناگون اين هنر آشنا كند؛ نشاني كه بتواند اين پيام را به بهترين شكل به آن ها منتقل كند كه ملت ايران؛ ملتي دلاور و قهرمان پرور است؛ ملتي است كه اجازه نمي دهد حق و حقوقش پايمال شود و اين پيامي ارزشمند است. روح هنر دفاع مقدس بايد به عنوان يك خاطره شيرين به فرزندان و نسل هاي آينده كشور منتقل شود؛ اگر چنين اتفاقي به واسطه و در قالب آثار هنري رخ ندهد، به انحاي ديگر ممكن نخواهد بود.

امسال در پياده راه اربعين «محشر» به پا شده است

اجراي نمايش ميداني «محشر» اين شب ها با بيش از هزار تماشاگر و با رعايت مسائل بهداشتي كرونايي در پارك ارم تهران نشان مي دهد مي توان در اين شرايط نيز اجراهاي ميداني موفقي را براي عموم تجربه كرد.

هر ساله در ايام محرم و صفر نمايش هاي ميداني و خياباني زيادي به مناسبت شهادت امام حسين(ع) و يارانش يا ايام اربعين برپا مي شد كه انتظار مي رفت امسال كاري صورت نگيرد اما خوشبختانه هم عده اي از هنرمندان در اين ايام در هر شرايطي كه باشد دغدغه مند هستند و هم نهادهايي و سازمان هايي كه در اين عرصه هاي هنري فعاليت مي كنند. نمونه آن ها سازمان فرهنگي رسانه اي اوج است كه سال گذشته با نمايش تنهاتر از مسيح در بوستان ولايت علاقه مندان زيادي را گرد آوري و نمايش خاطره انگيز و به ياد ماندني رقم زد و امسال هم اين سازمان با نمايش ديگري در پارك ارم تهران و با رعايت همه پروتكل ها و فاصله گذاري ها پيش قدم اربعين حسيني شده است.

نمايش بزرگ محشر چند شبي است كه اجرايش را در پاركنيگ پارك ارم تهران آغاز كرده و قرار است كه بيست شب نيز هر شب در دو سانس اجرا داشته باشد. اين نمايش به سفارش سازمان هنري رسانه اي اوج با مشاركت شركت ارم سبز كه وابسته به بنياد مستضعفان است ، تهيه كنندگي عليرضا كوهفر و كارگرداني صادق فتاحي اجرا مي شود. امسال اين چندمين فعاليتي است كه سازمان اوج با همكاري ديگر نهادها براي فعاليت هاي هنري و فرهنگي مردم انجام ميدهد از جمله ديگر كارها مي توان به سينما ماشين و اكران ماشيني فيلم سينمايي خروج ابراهيم حاتمي كيا و فعاليت هاي فرهنگي و مذهبي در ايام محرم و همينطور اعياد شعبانيه اشاره كرد.اين نمايش بيش از 150 هنرور و بازيگر فعال دارد كه هر شب اين بازيگران در دو سانس پذيراي تماشاگران مردمي هستند.

داستان نمايش از اين قرار است كه: شخصيت اصلي نمايش كه استاد دانشگاه و مدير يك كارخانه نساجي است، در حال قدم زدن به سمت جلوي صحنه و در حال صحبت كردن با تلفن است. اما از قضا با اتومبيلي برخورد مي كند و از دنيا مي رود. روند نمايش تازه شروع مي شود و پرده هاي تشييع جنازه تا برزخ ، سوال و جواب و مسائل بعد از آن مطرح مي شود. پرده تشييع، پرده حضور هادي و پرده حساب و كتاب ملك خير نويس و شر نويس بخش هاي اصلي اين نمايش را تشكيل مي دهند كه محتواي آن بر اساس منابع ديني شكل گرفته اند.