صفحه اقتصاد

براي لغو تحريم‎ها لزوما مذاكره كارساز نيست
رئيس جمهور در گذشته متوقف شده است

مجيدشاكري كارشناس اقتصادي در گفت‎وگو با برنامه «گفت‎وگوي اقتصادي» راديو گفت‎وگو با اشاره به مفهوم سرگيجه استراتژيك كه در نامه وي به رئيس جمهور درباره سياست خارجي دولت‎هاي يازدهم و دوازدهم مطرح شده بود، اظهار داشت: اين مفهومي است كه بارها و بارها در جلسات با دولت صحبت كرديم.

* در شرايط سرگيجه استراتژيك نمي‎دانيم چه مي‎خواهيم

وي افزود: سرگيجه استراتژيك يعني وقتي شما نمي‎دانيد چه مي‎خواهيد وقتي يك چارچوب ثابتي نداريد كه با آن حرف بزنيد و چارچوب خود را براساس گفته طرف مقابل مطرح مي‎كنيد، هرگاه كه او ديدگاهش را تغيير مي‎دهد، يك شوك جديد به شما مي‎دهد و در سيستم بروكراتيك سه ماه زمان مي‎برد كه شما به يك نتيجه برسيد اما او مجددا رفتارش را عوض مي‎كند و شما تازه براساس شوك قبلي سياست خود را تغيير داده‎ايد.

به گزارش خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس، اين كارشناس اقتصادي تصريح كرد: آمريكايي‎هاي بسيار هوشمندانه در رفتارشان با ما شوك‎هاي خود را هر سه ماه يك بار به ما وارد كردند و هر وقت خواستيم متناسب با يك شوك برنامه جديدي طراحي كنيم و كار ايجابي انجام دهيم كل ساختار قبلي از بين رفته بود. يكي از اصول سرگيجه استراتژيك اين است كه نمي‎دانيم چه مي‎خواهيم. وقتي نمي‎دانيم چه مي‎خواهيم ديگر هيچ مذاكره بد و خوبي معنا ندارد؛ مبنايي وجود ندارد كه بگوييم اگر اين خواسته محقق نشود ما از ميز مذاكره خارج مي‎شويم.

*خلاصه سرگيجه استراتژيك همان جمله «هر نوع توافقي بهتر از توافق نكردن است» بود

وي با اشاره به نامه برخي نخبگان كشور در دولت يازدهم كه با حمايت محمدجواد ظريف وزير امور خارجه تهيه شده و مضمون آن «هر نوع توافقي بهتر از توافق نكردن است» بود، گفت: اين عبارت خلاصه همان سرگيجه استراتژيك است؛ يعني ديگر ملاكي براي مذاكره و توافق نداريد. اين وضعيت اشكال خطرناك‎تري دارد و آن اين است كه طرف مقابل خواسته‎هايش را به شما تحميل و خواسته‎هاي خود را به خواسته‎هاي شما تبديل مي‎كند و شما هم با اصرار تحقق خواسته‎هاي او را دنبال مي‎كنيد. در همين باره مصاديق بي‎شماري در رابطه با ايران و اروپا وجود دارد.

* سه پيشنهاد متفاوت اتحاديه اروپا به ايران به فاصله يك هفته بعد از خروج آمريكا از برجام

شاكري گفت: وقتي ترامپ از برجام خارج شد و ايران گفت برجام را حفظ مي‎كنيم، در يكي دو ماه اول يك ترافيك آمد و رفت مسؤولان اتحاديه اروپا به ايران را داشتيم و ظرف يك هفته سه پيشنهاد متفاوت از طرف اروپايي‎ها روي ميز ايران قرار گرفت كه يكي از آن‎ها ارتباط با بانك مركزي اتحاديه اروپا بود. پيشنهاد دوم كار كردن با بانك‎هاي مركزي كشورهاي اروپايي و پيشنهاد سوم كار كردن با حساب بانك مركزي ايران در بانك‎هاي مركزي اروپايي بود. اين‎ها سه جمله است كه به لحاظ كلمات مشابه هم هستند اما معناي متفاوت دارد.

اين كارشناس اقتصادي با بيان اين‎كه وقتي طرف مقابل جرات مي‎كند سه پينشهاد متفاوت در مدت يك هفته به شما بدهد نشان مي‎دهد كه مي‎داند طرف مقابل اطلاع دارد كه شما نمي‎دانيد كه چه مي‎خواهيد و اين موضوع خيلي ترسناك است، اظهار داشت: خيلي اوقات اگر شما بدانيد چه مي‎خواهيد و هسته سخت خواسته‎هايتان چيست متوجه مي‎شويد براي چه چيزهايي نبايد مذاكره كنيد و براي چه مواردي بايد مذاكره كنيد.

*سياست دولت در زمينه مذاكره در اين سال‎ها بقاگرايانه بوده، نه توسعه‎گرايانه

وي ادامه داد: سياست دولت در زمينه مذاكره در اين سال‎ها بقاگرايانه بوده و نه توسعه‎گرايانه. يعني مي‎خواستيم زنده بمانيم و ايده‎مان اين بود كه اين تحريم‎ها بالاخره مي‎گذرد و در اين فاصله زنده بمانم و در خواست‎هايمان آن مواردي كه باعث زنده ماندن مي‎شود را مطرح مي‎كنيم. از طرف رئيس جمهور به‎طور مكرر اين پيام را مي‎شنويم كه هدف ما اين است كه بتوانيم نفت‎مان را بفروشيم و از پول آن استفاده كنيم. اين نگاه بقاگرايانه است و اصلا نگاه توسعه‎اي ندارد. اين در حالي است كه در ابتداي درس اقتصاد كلان گفته مي‎شود شما محكوم به رشد هستيد و اگر به دنبال بقا و حفظ وضع موجود باشيد چون ديگر كشورها با رشد خود مزيت رقابتي شما را مي‎گيرند شما نابود مي‎شويد.

* براي لغو تحريم‎ها لزوما مذاكره كارساز نيست

شاكري گفت: دولت بارها گفته است كه ما هدف ما لغو كامل تحريم‎هاست و اين جمله نه تنها در سطح رئيس جمهور حتي آقاي ظريف هم گفت اگر آمريكا به برجام برگردد و تحريم‎ها را لغو كند(فارغ از اين‎كه آمريكا سردار سليماني را ترور كرده است) ما با آمريكا مذاكره مي‎كنيم. اين عين جمله آقاي ظريف است.

وي با طرح اين سوال آيا ما بايد براي براي لغو تحريم‎ها مذاكره كنيم؟، افزود: اين سوال مهمي است. چيني‎ها بزرگ‎ترين شريك تجاري آمريكا در حوزه فناوري هستند اما مي‎دانيد در زمان رياست جمهوري جورج بوش پدر، دولت آمريكا دستورالعملي ابلاغ كرد كه براساس آن هرنوع همكاري و تجارت در حوزه فناوري با چين ممنوع است. چيني‎ها هيچ وقت دنبال مذاكره با آمريكا براي لغو اين دستورالعمل نرفتند بلكه مي‎گويد مي‎خواهيد كاسبي كنيد وظيفه تو است كه اين مشكل را حل كني و آمريكا هم بستر توسعه روابط با چين در حوزه فناوري را براي شركت‎هاي آمريكايي تسهيل كرده است كه اين كار كاملا برخلاف دستورالعمل ابلاغي در زمان جورج بوش پدر است.

* رويكرد برجام ايجابي نيست، عدم سلب است

شاكري گفت: شما برجام را بخوانيد. برجام مي‎گويد تحريم E1283 را برداريد. يعني ما رفتيم در چارچوب آن‎ها قرار گرفتيم و آن‎ها هم مي‎گويند شما گفتيد آن تحريم را بردار اما نگفتيد فلان تحريم را برندار. درواقع موضوع برجام ايجابي نيست، عدم سلب است. يعني در هيچ جاي برجام نگفته است كه ما در ايران سرمايه‎گذاري مي‎كنيم و كار بانكي مي‎كنيم. فقط گفته ما مانع از انجام اين كارها نمي‎شويم.

اين كارشناس اقتصادي تصريح كرد: ايران مي‎توانست در مذاكرات برجام عنوان و تاكيد كند در متن برجام قيد شود كه اروپا روزي يك و نيم ميليون بشكه از ايران نفت بخرد و ما هم در مقابل فلان كار را مي‎كنيم. چرا ما اين موارد ايجابي را نداشتيم؟

به گفته وي، امروز هم اگر وارد مذاكره شويم باز طرف مقابل خواسته‎هايش را به ما قالب خواهد كرد و ما هم خواسته‎هاي او را فرياد خواهيم زد.

* نگاه رئيس جمهور واقع‎بينانه نيست در تجربيات گذشته متوقف شده است

شاكري با بيان اين‎كه نياز به يك درك بين‎الاذهاني در نفرات اول نظام نسبت به واقعيت وجود دارد، گفت: ديدگاه آقاي رئيس جمهور واقع‎بينانه نيست و اين‎كه چرا واقع‎بينانه نيست به خيلي مسائل برمي‎گردد كه يكي از آن‎ها سال‎ها تجربه ايشان در حوزه‎هاي مختلف است؛ ديدگاهي كه در كتاب خاطرات ايشان هم وجود دارد در آن زمان متوقف و صُلب شده است و آقاي رئيس جمهور آمادگي تغيير اين ديدگاه را ندارد.

* اگر از سرگيجه استراتژيك خارج شويم مي‎توانيم به سرعت از اين وضعيت فرساينده اقتصادي عبور كنيم

وي اضافه كرد: اگر از سرگيجه استراتژيك خارج شويم شرايط زمانه آن قدر فرصت و ابزار در اختيار ما قرار داده است كه به سرعت از اين وضعيت فرساينده اقتصادي عبور خواهيم كرد.

 اقتصاد

رانت خواري عامل انحصار در برخي كسب و كارها است

به گزارش خبرگزاري تسنيم، علي فيروزي، رئيس مركز ملي پايش و بهبود محيط كسب و كار، در برنامه پايش با بيان اين‎كه يكي از موضوعات مطرح شده در هيأت مقررات‎زدايي رفع انحصار در صدور مجوزها است، گفت: مجوز براي تاسيس داروخانه‎ها، سردفتري و طرح‎نويسي براي بانك‎ها از جمله مواردي هستند كه در آن‎ها انحصار وجود دارد.
وي بزرگ‎ترين مشكل ايجاد كسب‎وكارها را استعلام دانست و ادامه داد: به‎عنوان مثال فردي براي تاسيس مرغداري، گلخانه و... بايد استعلام بگيرد كه آن مكان در حريم ميراث فرهنگي، رودخانه و... نيست كه اين موارد در مجموع زمان خيلي زيادي را براي تاسيس كسب‎وكار ايجاد مي‎كند.
فيروزي افزود: در اين باره، يك قاعده‎اي داريم كه آن هم موافقتنامه است؛ هيأت مقررات‎زدايي در اين موضوع ورود كرده؛ به‎عنوان مثال، در بحث ابنيه تاريخي مي‎دانيم كه ميراث فرهنگي 32 هزار نقطه را به‎عنوان ابنيه تاريخي شناسايي كرده و وزارت اقتصاد مصوب كرد تا اين نقاط را در اختيار مردم قرار دهند. همچنين، اين هيأت مصوب كرد كه مناطقي تحت نظارت سازمان حفاظت از محيط زيست نيست، را اعلام كنند.
اين مقام مسؤول در وزارت اقتصاد با بيان اين‎كه مجوزها، مدارك، شرايط و زمان آن‎ها شفاف نيستند، به‎عنوان مثال مجوز موافقت اصولي براي ساخت بيمارستان معادل 365 روز است، افزود: دستگاه‎ها و سازمان‎هايي كه در اين زمينه با هيأت مقررات‎زدايي همكاري كردند شامل وزارت جهاد كشاورزي، بخش خصوصي، اتاق بازرگاني، اتاق اصناف و مراكز اصناف وزارت صمت هستند.
وي ادامه داد: سازمان‎هايي از جمله وزارت بهداشت، سازمان برنامه و بودجه، وزارت علوم و وزارت آموزش و پرورش در زمينه امور هيأت مقررات‎زدايي همكاري نكردند. همچنين، شهرداري در يك دوره‎اي اطلاعات مجوزها را بارگذاري مي‎كرد؛ درحالي كه تاكنون شهرداري‎ها بخصوص شهرداري شهرهاي كلان در دوره جديد، همكاري نكرده‎اند. علاوه براين، سازمان صدا و سيما نيز در زمينه صدور مجوز صوت و تصوير فراگير و بنياد مسكن هم بايد اطلاعات مجوزهايي را كه به مردم مي‎دهند را وارد كنند.
فيروزي با بيان اين‎كه محدوديت جغرافيايي و جمعيتي لحاظ شده در مجوز تاسيس داروخانه موجب انحصار در اين زمينه مي‎شود، اظهار كرد كه هيأت مقررات‎زدايي شامل سه نهاد نظارتي همچون، سازمان بازرسي، دادستاني كل كشور و ديوان محاسبات است كه براي برخورد با عدم همكاري سازمان‎ها در اين زمينه اقدام مي‎كنند و سازمان بازرسي در اين موضوع ورود كرده و گزارش‎هاي خود را به معاون اول رئيس جمهور ارسال كرده است.
لغو انحصار صدور مجوز كانون وكلا و سردفتران، نيازمند ورود قوه قضائيه
وي درباره انحصار مجوز كانون سردفتران، اعلام كرد كه "اين موضوع نيازمند اجازه رئيس محترم قوه قضاييه است و ايشان اعلام كرده‎اند كه بهبود كسب و كار، امر به معروف است كه به زودي اجازه مي‎دهند تا به اين حوزه ورود كنيم. همچنين، درباره لغو انحصار صدور مجوز كانون وكلا نيز، درخواست داده شده كه رئيس قوه قضائيه براي رسيدگي به اين موضوع ورود كنند چون از نظر ما در اين زمينه انحصار وجود دارد."