صفحه بين الملل

امضاي آمريكا؛ سال۹۴: تضمين است/ سال ۹۸: تضمين نيست! چهار سال طول كشيد تا دولتمردان به حرف منتقدان برسند

«محمد جواد ظريف» وزير امور خارجه در همايش بين‎المللي «يك‎جانبه‎گرايي و حقوق بين‎الملل» گفت: «آمريكا به هيچ يك از قوانين بين‎المللي توجه نمي‎كند و سياست يك‎جانبه‎گرايي را در پيش گرفته است و اگر همين رويه را ادامه دهد ديگر كسي به امضاي آمريكا توجهي نمي‎كند و آمريكا را از روابط خود خارج خواهند كرد».

به گزارش رجانيوز به نقل از مشرق، ظريف به صراحت اعلام كرد كه امضاي مقام‎هاي آمريكايي تضمين نيست. اين در حالي است كه مقام‎هاي ارشد دولت پيش از اين تاكيد داشتند كه امضاي مقام‎هاي آمريكايي تضمين است. به عبارت ديگر حداقل ۴ سال طول كشيد تا دولتمردان به حرف منتقدان برسند.

براي نمونه روزنامه اصلاح‎طلب شرق - ۱ دي‎ماه ۹۴ - در تيتر يك نوشت: «امضاي كري تضمين است؛ اطمينان تهران از اجراي برجام». در متن گزارش آمده بود: «به دنبال اعتراض ظريف [به قانون محدوديت ويزا كه نقض برجام از سوي آمريكا بود] جان كري، وزير خارجه آمريكا، در نامه‎اي خطاب به ظريف نوشت اين قانون به‎هيچ‎وجه مانع ما نمي‎شود كه تعهدات خود طبق برجام را اجرا كنيم...عراقچي - ۳۰ آذر ۹۴ - تأكيد كرد كه اين نامه، امضاي وزير خارجه آمريكا را دارد و اجراي موفق برجام را تضمين كرده است. وي تاكيد كرد: آن‎چه براي ما مهم است اين است كه برجام در مرحله اجرا با هيچ‎گونه خدشه و صدمه‎اي مواجه نشود، آقاي كري اين تضمين را به‎عنوان وزير خارجه آمريكا به‎صورت كتبي با امضاي رسمي داده است».

عراقچي در آن مقطع در حالي بر تضمين امضاي كري تاكيد كرد كه روند نقض برجام و زير پا گذاشتن آن از دولت اوباما شروع شده و دولت وي به دفعات برجام را به‎صورت فاحش نقض كرده بود.

علاوه بر اين، آمريكا به واسطه عهدشكني‎هاي گسترده به قاتل زنجيره‎اي توافق‎هاي بين‎المللي مشهور بود.

مصاديق اعتماد دولتمردان به امضاي آمريكا

منتقدان سياست خارجي دولت در طول مذاكرات هسته‎اي بارها با دلايل فني و كارشناسي تاكيد كردند كه آمريكا قابل اعتماد نيست و نمي‎توان به وعده‎هاي نسيه آن اطمينان داشت.

اما متاسفانه دولتمردان، تاكيد داشتند كه آمريكا به واسطه يك توافق، اعتبار بين‎المللي خود را خدشه دار نمي‎كند.

يكي از علت‎هاي اصلي بي‎دستاوردي برجام، اعتماد بلاوجه مقام‎هاي ارشد دولت روحاني به آمريكا است.

براي نمونه، «محمد جواد ظريف» در تابستان ۹۴ در نشست بررسي برجام در شوراي راهبردي روابط خارجي تاكيد كرد: «به شما اطمينان مي‎دهم آمريكا نمي‎تواند از برجام خارج شود»! اما آمريكا در ۱۸ ارديبهشت ۹۷ بدون هيچ هزينه‎اي از برجام خارج شد.

همچنين روحاني - مهر ۹۵ - پس از بازگشت از سفر نيويورك در جمع خبرنگاران گفت: «آمريكا قول داده است به تعهدات خود عمل كند»! رئيس جمهور به اين نكته هيچ اشاره‎اي نكرد كه آمريكا كه به تعهدات مكتوب و وعده‎هاي امضا شده خود عمل نكرده است، براساس كدامين معيار و مبنا و الزامي به قول شفاهي پايبند خواهد بود!

در سال ۹۴ تيم مذاكره كننده به رياست ظريف در اقدامي عجيب و نامتعارف پذيرفت كه ايران به‎صورت پيش دستانه تعهدات خود را اجرا كند و پس از پايان تعهدات ايران، طرف مقابل از جمله آمريكا اجراي تعهدات خود را آغاز كند! بر همين اساس ويژگي‎هاي بديهي يك توافق بين‎المللي از جمله توازن در اجراي تعهدات، همزماني اجراي تعهدات، ضمانت اجرا و مكانيسم شكايت، پيش بيني عهدشكني طرف مقابل و دريافت خسارت از طرف عهدشكن به هيچ عنوان در برجام رعايت نشد!

دولت روحاني در مدت حدود ۲ ماه تمامي تعهدات خود را به‎صورت شتابزده و يكطرفه انجام داد. شتابزدگي دولت حتي تعجب رسانه‎هاي خارجي را نيز در پي داشت.

بر همين اساس ۱۲ هزار سانتريفيوژ از چرخش ايستاد، در قلب راكتور اراك بتن ريزي شد، ۹۷۰۰ كيلو از ۱۰ هزار كيلوگرم ذخاير اورانيوم غني شده از كشور خارج شد و حتي تحقيق و توسعه نيز متوقف شد!

پس از آن، روز اجراي تعهدات طرف مقابل آغاز شد. آمريكا در اولين روز اجراي تعهدات ۱+۵، برجام را نقض و تحريم‎هاي جديد ضد ايراني را تصويب كرد! پس از آن نيز برجام بارها و بارها توسط دولت اوباما و سپس دولت ترامپ به‎صورت فاحش نقض شد و آمريكا هيچگاه تعهدات خود را اجرا نكرد.

به قول و حرف و لبخند و امضاي آمريكا اعتماد نكنيد

رهبر معظم انقلاب - ۱۹ بهمن ۹۷ - در ديدار همافران ارتش فرمودند: «درباره امريكا هم از چند سال قبل و در مذاكرات هسته‎اي، هم در جلسات خصوصي و هم در جلسات عمومي مكرر به مسؤولان مي‎گفتم به امريكايي‎ها اعتمادي ندارم و شما هم به قول و حرف و لبخند و امضاي آن‎ها اعتماد نكنيد. اكنون نتيجه اين شده است مسؤولاني كه آن روزها مذاكره مي‎كردند، خودشان مي‎گويند امريكا غيرقابل اعتماد است. بايد از اول اين را تشخيص مي‎دادند و بر اين مبنا حركت مي‎كردند».

دولتمردان در ماه‎هاي اخير بارها بر عهدشكني آمريكا و اروپا و بي‎عملي طرف غربي در برجام تاكيد كرده‎اند. اما متاسفانه روند اعتماد به غرب همچنان در سياست خارجي دولت مشهود است.

اكنون بيش از ۴ سال از امضاي برجام و همچنين حدود ۱۷ ماه از خروج آمريكا از برجام سپري شده است. در اين مدت، آمريكا، انگليس، فرانسه و آلمان به هيچ عنوان به تعهدات خود عمل نكرده‎اند. اين بي‎عملي تا جايي پيش رفت كه ظريف چندي پيش گفت كه اعضاي اروپايي برجام فقط حدود ۱ درصد تعهدات خود را انجام داده‎اند. اين يعني ۹۹ درصد تعهدات طرف اروپايي روي زمين مانده است.

دولتمردان بايد واكنش متقابل به عهدشكني برجامي طرف غربي را با شدت و سرعت بيش‎تري اجرا كنند تا طرف مقابل مجبور به عقب نشيني شود.

متاسفانه رفتار برجامي دولت، اين پالس را به طرف مقابل داده كه دولت هيچ برنامه‎اي جز اجراي برجام به هر قيمت ندارد.

فرصت دادن به اروپا هيچ‎دردي را درمان نمي‎كند

«اميرعلي ابوالفتح» از فعالين اصلاح‎طلب - ۳۰ مهر ۹۸ - در مصاحبه با روزنامه آرمان گفت: «من به‎عنوان كسي كه هميشه طرفدار برجام بوده‎ام، اذعان مي‎كنم آقاي ترامپ مسيري را در پيش گرفت كه عملا برجام را زير سوال برد. در حال حاضر معتقدم ايران نه تنها بايد گام چهارم را محكم‎تر از سه گام قبلي بردارد بلكه بايد كار آخر را همين اول انجام دهد؛ فرصت دادن به اروپا هيچ‎دردي را درمان نمي‎كند و ۱۰ گام هم اگر برداريم تفاوتي ايجاد نخواهد شد.

اگر اروپا معتقد است خروج از برجام اهرم فشار است، اشتباه مي‎كنند. در نامه آقاي روحاني به اروپا هشدار داده شده كه اگر اروپا از برجام خارج شود و پرونده ايران را دوباره در شوراي امنيت مطرح كند، تهران ديگر پروتكل الحاقي را اجرا نخواهد كرد و اجازه دسترسي را به سايت‎هاي هسته‎اي نخواهد داد. حتي احتمال خروج از NPT هم مطرح شده كه بعيد است اروپايي‎ها با تبعات آن كنار بيايند».

دولت بايد روند كاهش تعهدات برجامي را با شدت و سرعت بيش‎تري اجرا كرده و هزينه بي‎عملي طرف اروپايي در برجام تا حد امكان بالا ببرد.

 بين الملل

لوبلاگ:
ايران با ضربات پياپي به بازدارندگي در مقابل آمريكا رسيده است

تارنماي آمريكايي لوبلاگ با اشاره به شرايط منطقه خاورميانه و خليج فارس نوشت: در طول چند ماه گذشته اين واقعيت بر همگان آشكار شد كه دونالد ترامپ، رئيس جمهور آمريكا يا متحدان منطقه‎اي او در خليج فارس تمايلي به اقدام نظامي عليه ايران ندارند. آن‎ها به خوبي از خطرات يك جنگ تمام‎عيار در منطقه آگاه هستند. به همين خاطر آمريكا صرفا به تشديد تحريم‎هاي اقتصادي و حملات سايبري عليه نيروهاي مسلح ايران بسنده كرد.
اين احتمال وجود دارد كه دو طرف در ماه‎هاي آينده اصطلاحا به استراتژي بازدارندگي دوجانبه روي آورند. بدين ترتيب پرهيز تهران و ائتلاف ضدايراني تحت هدايت آمريكا از درگيري نظامي مي‎تواند تا حدودي ثبات را به خاورميانه بازگرداند.
نيروهاي ايراني در تاريخ 20 ژوئن يك پهپاد جاسوسي هاوك آمريكا را در نزديكي قلمرو هوايي خود سرنگون كردند. آمريكا، عربستان و امارات واكنشي به اين اقدام تحريك‎آميز نشان ندادند. سپس ايران يا نيروهاي نيابتي‎اش در تاريخ 14 سپتامبر حمله‎اي پيچيده را عليه تاسيسات نفتي عربستان پياده‎سازي كردند. اين حملات نيز بدون پاسخ ماندند.
ارتش اسرائيل در اواخر ماه آگوست به دو شبه‎نظامي مرتبط با سازمان حزب‎الله در سوريه حمله كرد. اسرائيل همچنين اهداف مرتبط با حزب‎الله در بيروت را با پهپادهاي جنگي هدف قرار داد. رهبر حزب‎الله به‎طور عمومي هشدار داد كه اين اقدامات اسرائيل بي‎پاسخ نخواهند ماند. مقام‎هاي اسرائيلي نيز تصميم گرفتند كه نيروهاي خود را از منطقه مرزي با لبنان خارج كنند. البته نيروهاي حزب‎الله در نهايت به يكي از پايگاه‎هاي نظامي در داخل اسرائيل حمله كردند. اسرائيل و حزب‎الله از زمان جنگ 30 روزه در سال 2006 از استراتژي بازدارندگي دوجانبه پيروي مي‎كنند.
اما بعد از حملات اخير عليه تاسيسات نفتي سعودي اين موضوع بر همگان آشكار شد كه بازدارندگي دوجانبه تنها در مرز اسرائيل و لبنان وجود ندارد. به‎طور كلي ائتلاف آمريكا - اسرائيل و حاميان اصلي حزب‎الله در تهران تمايلي به گسترش درگيري در منطقه نشان نمي‎دهند.
اوزي ايون، دانشمند هسته‎اي اسرائيل بعد از حملات ماه گذشته عليه عربستان مصاحبه‎اي در مورد توانايي‎هاي نظامي ايران انجام داده بود. او در اين ارتباط مي‎گويد: ايران از فناوري پيشرفته و قابل اطميناني برخوردار است. نيروهاي مسلح ايران مي‎توانند در حملات خود به‎طور هم‎زمان تعداد زيادي از پهپادها و موشك‎هاي كروز را به‎كار گيرند. ظاهرا سيستم دفاعي عربستان نتوانست موشك‎هاي ايران را شناسايي كند. اين حملات موفقيت‎آميز و موثر بودند. ايراني‎ها يا نيروهاي نيابتي آن‎ها نشان دادند كه مي‎تواند نقاط مشخص را با دقت از فاصله چند صد كيلومتري هدف قرار دهند. اسرائيل بايد اين واقعيت را بپذيرد كه در مقابل چنين حملاتي آسيب‎پذير خواهد بود. علاوه بر اين، دولت اسرائيل بايد فعاليت‎هاي هسته‎اي در راكتور ديمونا را متوقف كند. اين تاسيسات نيز از حملات احتمالي ايران يا حزب‎الله در امان نخواهند ماند.
همان‎طور كه بسياري از ناظران اشاره كرده‎اند، حزب‎الله از سال 2006 تنها با كمك راكت‎هاي معمولي توانسته بود موقعيت بازدارندگي دوجانبه با اسرائيل را حفظ كند. ايران در سال‎هاي اخير در حال تلاش براي ارسال سيستم‎هاي هدايت دقيق به لبنان بوده است. حزب‎الله با كمك اين فناوري مي‎تواند زيرساخت‎هاي حياتي اسرائيل را هدف قرار دهد.
نويسنده ادامه مي‎دهد: ايران و متحدانش در لبنان، يمن و سوريه در ماه‎هاي اخير نشان داده‎اند كه از قابليت‎هاي نظامي برجسته‎اي برخوردار هستند. توماس فريدمن در نيويورك تايمز معتقد است كه اين موضوع باعث خطرناك‎تر شدن خاورميانه شده است. از نگاه او ما فاصله زيادي تا يك جنگ تمام‎عيار در سرتاسر منطقه نداريم. اما من با اين نتيجه‎گيري مخالف هستم. در صورتي كه نگاهي به جنگ سرد بين آمريكا و شوروي داشته باشيم، پي مي‎بريم كه استراتژي بازدارندگي دوجانبه مانع بروز يك جنگ هسته‎اي فاجعه‎آميز در دنيا شد. در شرايط كنوني خاورميانه نيز در موقعيت مشابهي به سر مي‎برد. چرا ما بايد تصور كنيم منطقه در مقايسه با دوران جنگ سرد در وضعيت خطرناك‎تري قرار دارد؟