صفحه اقتصاد

مهدي غضنفري، وزير اسبق بازرگاني و صمت مطرح كرد:
دولت يازدهم تجربيات گذشته را سركوب كرد / سال ۹۲ موج تحريم ها مهار شده بود اما دولت برجام را مي خواست

مهدي غضنفري، وزير اسبق بازرگاني و صمت در برنامه جهان آرا با موضوع پشت پرده بحران ارزي در پاسخ به سوال مجري برنامه مبني بر اين‎كه چه شباهت‎هايي بين تحريم‎هاي امروز و زمان وزارت شما وجود دارد و چه تجاربي وجود دارد كه مي‎تواند اثر تحريم‎ها را به حداقل برساند، گفت: وضعيت ارزي كشور ما حاصل دو جريان اقتصادي است كه آثار مشابهي را به جا گذاشتند. جريان اول حاصل درون كشوري ما است كه مجموعه‎اي از ناكارآمدي‎ها را در دامن خود دارد. جريان دوم كاهش جريان پول خارجي به سمت كشور است كه قادر نيستيم پول فروش نفت را به موقع به كشور وارد كنيم و موجب كمبود ارز و بحران ارزي مي‎شود.

* دولت اگر از تجارب دولت قبل در مقابله با تحريم استفاده مي‎كرد زودتر موفق مي‎شد

وي افزود: در سال ۹۰ و ۹۱ خيلي از پيامدهاي تحريم‎ها را نمي‎توانستيم پيش بيني كنيم لذا در بهار سال ۹۰ خيلي از بحث‎ها پيرامون شدت تحريم‎ها بود اما در سال ۹۶ ديگر نياز به اين كار نبود و اگر در دولت دوازدهم از تجارب قبل استفاده مي‎شد خيلي زود بر مشكلات فائق مي‎آمدند.

* به همتي گفتم تزريق ارز چاره ساز نيست

غضنفري ادامه داد: زمستان سال ۹۶ بود كه در يك مجموعه مصاحبه گفتم وضعيت توليد مناسب نيست و افزايش قيمت ارز خواهيم داشت. در بهار ۹۷ افزايش قيمت ارز مشهود شد و گفتيم ما قبلا با ايجاد مركز مبادله ارزي و دسته بندي كالاها توانستيم بسياري از مشكلات را حل كنيم. وقتي ديدم مصاحبه كارساز نيست از طريق دوستاني به دولت پيام داديم كه باز هم انتقال پيام‎ها موثر نبود. وقتي همتي به بانك مركزي آمد تمام مصاحبه‎هايي كه انجام دادم را به ايشان دادم و گفتم الان بايد كالاها دسته بندي شود و تزريق ارز به بازار مشكلي را حل نمي‎كند. درخواست كردم تا با ايشان ملاقات كنم. در يكي از اين تماس‎ها با آقاي رحماني صحبت كردم، ايشان گفتند سه شنبه نزد شما مي‎آييم ولي اين جلسه برگزار نشد.

وزير اسبق بازرگاني و صمت تصريح كرد: يك الگو برداري ناقص از اين تجربيات اجرا و موجب شد تا مدت زماني كه در سال ۹۷ درگير مشكلات بوديم خيلي بيش‎تر از سال ۹۱ باشد ولي از اين تجربيات استفاده نشد در حالي كه خيلي از اتفاق‎ها قابل پيشگيري بود.

وي با اشاره به تجارب دولت دهم در بحران ارزي گفت: ناكارآمدي‎هايي در فرآيندهاي اقتصادي در كشور ما وجود دارد كه در دولت دهم قرار بود تحت هفت طرح تحول به آن پرداخته شود كه يكي از آن‎ها هدفمندي يارانه‎ها بود. وقتي يك مشكل اقتصادي پيش مي‎آيد بايد تفكيك كرد كه چند درصد مربوط به ناكار آمدي داخلي و چقدر مربوط به تحريم خارجي است.

غضنفري ادامه داد: آن هفت طرح تحول مربوط به واقعيت اقتصادي جامعه ما بود و بايد ادامه پيدا مي‎كرد ولي ادامه پيدا نكرد. موضوع هدفمندي دچار چالش شد و مجادله‎هايي بين مجلس و دولت در گرفت و هيچ گاه فرصت نشد ساير طرح‎ها به بحث گذاشته شود. اين بگو مگوها آن‎قدر ادامه پيدا كرد كه عمر دولت دهم تمام شد.

*تجربيات مقابله با تحريم كنار گذاشته شد؛ چون دولت دنبال برجام بود

وزير اسبق بازرگاني و صمت تصريح كرد: به دليل چنين فرآيند‎هاي ناقصي، ارزش پولي هر روز در حال كاهش است. تجربيات ما در آن دوران ارزيابي نشد؛ زيرا دولت به دنبال برجام بود و اعتقاد داشت با تحقق آن تحولي در اقتصاد رخ مي‎دهد. هدف اصلي تحريم‎ها اين بود كه جريان ورود ارز به كشور محدود شود كه موفق هم شدند.

* ايرادات ساختاري ما در دوران تحريم نمايان مي‎شود

وي ادامه داد: تحريم‎ها نشان مي‎دهد كه ما چقدر بد عمل كرديم و اين شايد به نوعي به نفع ما باشد. بخشي از مشكلات تحريم‎ها مربوط به ايرادات ساختاري است كه بوده و الان هم هست و اگر كشور اين طور اداره شود در آينده هم اين مشكلات خواهد بود. ما به يك روزمرگي در اقتصاد دچار شده‎ايم كه موجب مي‎شود چند سال ديگر باز با جهش ارزي مواجه شويم.

* روحاني مي‎خواست ذهن‎ها را براي برجام آماده كند

وزير اسبق صمت ادامه داد: اگر از تجربيات گذشته استفاده مي‎شد نياز نبود مردم با كارت ملي گوشت بخرند. بعضي مسؤولين در مبارزات انتخابات جملاتي را مي‎گويند اما آمارهاي ما نشان مي‎داد انبارهاي ما سه تا شش ماه جوابگوي كشور بود. آقاي روحاني شايد مي‎خواستند ذهن‎ها را براي برجام آماده كنند.

*موج تحريم در بهار 92 مهار شده بود

غضنفري گفت: من ادعا مي‎كنم كه ما در بهار سال ۹۲ بر فشارهاي تحريمي فائق آمده بوديم و كشور مي‎توانست در مسير توسعه قرار گيرد. ما وقتي دولت را تحويل آقاي روحاني داديم بيش‎ترين ذخاير كالايي را داشتيم و ديگر كارهاي تحريمي انجام نمي‎داديم و كشور وارد فاز توسعه شده بود و قيمت ارز كاهش هم داشت. مشكلي كه ما داشتيم اين بود كه مديريت سختي انجام شده بود اما فرصت نبود كه تبيين كنيم و بگوييم ديگر نگران نباشيد. چه برجام شكل مي‎گرفت چه شكل نمي‎گرفت مي‎توانستيم به توسعه ادامه دهيم؛ زيرا موج تحريم را مهار كرده بوديم.

* ارز 4200 توماني تصميم سياسي بود، نه محاسبه اقتصادي

وي درباره قيمت گذاري دستوري ارز گفت: اين تصميمي زيان بار براي كشور بود؛ زيرا اگر ندانيم قيمت ارز چقدر است باعث مي‎شود ارز مورد نياز در كشور فروخته شود. اگر درآمد ارزي نتواند بر نيازهاي ارزي فائق‎ايد هيچ قيمت گذاري تاثير نخواهد داشت. ارز ۴۲۰۰ در حالي انجام شد كه بر فرآيند توليد و تقاضاي ارز، مديريتي صورت نگرفت. اين با محاسبه اقتصادي نبود بلكه يك تصميم سياسي بود.

غضنفري درباره قيمت گذاري ۴۲۰۰ توماني ارز تصريح كرد: كاملا مشخص بود كه اين كار يك قيمت گذاري خارج از واقعيت بود و موجب يك رانت ذاتي مي‎شود و به واردات دامن مي‎زند.

*دولت مي‎خواست كارآمدي را با شعار بالا ببرد اما اقتدار پول ملي با شعار بالا نمي‎رود

وزير اسبق صمت گفت: بعد از اين‎كه مشاهده كردند ما در سال ۹۱ كالاها را گروه بندي كرديم و ارز را به كالاهاي خاص اختصاص مي‎داديم، عدم اعتماد به تجربيات گذشته موجب از بين رفتن اعتبار ملي شد. اما حتي يك مطالعه سطحي مي‎توانست به دولت كمك كند اين‎ها مي‎خواستند كارآمدي را با شعار بالا ببرند ولي اقتدار پول ملي با شعار بالا نمي‎رود بلكه نياز به كار واقعي دارد. اين نمي‎شود كه بگوييم دلار بايد ۴۲۰۰ باشد و بازار هم بگويد چشم.

*كار دولت يازدهم سركوب فكري تجربيات گذشته بود

وي افزود: به لحاظ خود تحريم‎ها دوران ما خيلي سخت‎تر بود؛ زيرا اروپا با آمريكا متحد شده بودند و اولين تجربه ما بود. اما بعد از دولت دهم تجربياتي وجود داشت كه به خاطر نوع نگاه نسبت به دولت نهم و دهم از آن‎ها استفاده نشد و كار دولت يازدهم يك سركوب فكري از تجربيات گذشته بود.

*تجارت ترجيحي كار درستي است اما در مورد تركيه به توليد ما آسيب مي‎زد

وزير بازرگاني دولت دهم درباره انعقاد قرارداد تعرفه آزاد تجاري با تركيه تاكيد كرد: خود اصل قراردادهاي تعرفه ترجيحي و آزاد كار درستي است. اما در آن زمان من مانع انعقاد قرار تعرفه ترجيحي با تركيه شدم؛ زيرا آن‎ها مي‎گفتند اجازه بدهيد ما كالاي اساسي را با تعرفه كم به كشور شما بدهيم و شما هم هندوانه و كاهو و چيزهاي بي‎ارزش به ما بدهيد. ما ديديم در پي اين قرارداد، فشاري كه بر توليد كننده مي‎آيد بيش‎تر است لذا ما بدون اين‎كه چنين موافقت نامه‎اي را امضا كنيم تركيه را ترك كرديم. اما وقتي آقاي روحاني سركار آمد ترك‎ها آمدند و اين قرارداد را با ايران امضا كردند. اين قرار داد تبعات منفي زيادي داشت. اين موجب شد تا برخي توليد كنندگان ما تبديل به وارد كننده شوند و اين كار وزن واردات به كشور را زياد كرد.

* طرح اين ادعا كه تحريم‎ها موثر بوده، به ترامپ پالس مي‎دهد

وي ادامه داد: در سال ۹۱ يك تعداد اتاق فكر بودند كه به آمريكايي‎ها مشورت مي‎دادند و در سفارت خانه‎هاي آمريكا در كشورهاي عربي مستقر بودند و به آن‎ها مي‎گفتند كه وضعيت ايران چگونه است. اين‎كه تحريم‎ها موثر بوده يا نه در رفتار ترامپ تاثير مي‎گذارد. رفتار ما با فرانسه و ساير كشورها به آن‎ها پالس مي‎دهد كه كوتاه آمده‎ايم يا نه و ما بايد از اين دام‎ها بهراسيم. ارزيابي‎هايي كه در سال ۹۱ به آمريكا داده شد اين بود كه ايران بر تحريم‎ها فائق آمده و بايد بر طبل مذاكره بكوبيد. ما الان هم مي‎توانيم بر تحريم‎ها فائق شويم؛ اما اگر ما ضعف نشان دهيم فشار آن‎ها بيش‎تر مي‎شود.

* به جاي روي خوش نشان دادن به خارج كمي هم به اقتصاد داخل فكر كنيم

غضنفري تاكيد كرد: به جاي روي خوش نشان دادن به خارج، كمي هم به اقتصاد داخلي فكر و كمك كنيم. اگر منتظريم كسي كاري كند كه اقتصاد ما خوب شود چنين نيست.

 اقتصاد

وام قرض الحسنه ۱۵۰۰ ميليارد توماني بانك ملت به كارمندان خود!

به گزارش «نود اقتصادي» بررسي صورت مالي بانك ملت نشان مي‎دهد اين بانك در سال ۱۳۹۷ در مجموع نزديك به ۱۴۶۱ ميليارد تومان وام قرض‎الحسنه به كاركنان خود داده است.
گفتني است اين ميزان وام قرض‎الحسنه به كارمندان بانك، معادل وام ازدواج ۱۵ ميليوني براي ۹۷ هزار نفر در سال ۱۳۹۷ است!