صفحه حوزه و دانشگاه

رهبر معظم انقلاب در ديدار طلاب حوزه‎هاي علميه:
گفتمان هاي انقلابي را تقويت كنيد

حضرت آيت‎ا... خامنه‎اي در ديدار حدود دو هزار نفر از طلاب سراسر كشور، فضلا، اساتيد و مديران حوزه‎هاي علميه، وظيفه حوزه‎ها و علماي دين را بيان معارف اسلام و تلاش براي تحقق آن‎ها در جامعه خواندند و تأكيد كردند: علما در مقام ورثه انبيا بايد براي عملي شدن توحيد و اقامه قسط، مجاهدت كنند.

رهبر انقلاب اسلامي در اين ديدار با اشاره به نياز امروز انسان‎ها به معارف برجسته ديني و همچنين اقبال دنياي اسلام و حتي جوامع خارج از دنياي اسلام به اين معارف، وظيفه حوزه‎هاي علميه را نسبت به گذشته سنگين‎تر دانستند و گفتند: در داخل كشور توجهي كه امروز نسبت به مسائل ديني و روحانيت وجود دارد، با گذشته و قبل از انقلاب اسلامي، قابل مقايسه نيست.

ايشان افزودند: اين تصور كه مردم در نقاط مختلف دنيا نسبت به معارف ديني رويگردان شده اند، تصور غلطي است بلكه اقبال به اين معارف بيش‎تر شده است.

حضرت آيت‎ا... خامنه‎اي تشييع بسيار باشكوه طلبه همداني را كه مظلومانه به شهادت رسيد، نمونه‎اي عيني از احترام و اقبال مردم به دين و روحانيت برشمردند و خاطرنشان كردند: نمونه‎هايي همچون اين تشييع و يا حضور گسترده مردم به ويژه جوانان در نمازهاي جماعت و نشستن در جلسات و پاي منابر، جزو واقعيات ايران اسلامي و نشان دهنده تدين مردم و اعتماد آن‎ها به روحانيت است و برخي تبليغات و سياه نمايي‎ها درباره ايمان و دينداري مردم و يا رويگرداني آن‎ها از روحانيت، خلاف واقع و بدون تحقيق و معيار علمي است.

ايشان حوزه‎هاي علميه را مركز آموزش اسلام و تعميق آن در جامعه دانستند و گفتند: شناساندن معارف ديني به مردم بخشي از وظايف حوزه‎هاي علميه است و بخش ديگر اين وظيفه، محقق كردن معارف ديني در متن زندگي مردم است.

رهبر انقلاب اسلامي با استناد به آيات متعدد قرآن مجيد درباره مجاهده و مقاتله انبياء الهي تأكيد كردند: وظيفه پيامبر فقط بيان معارف اسلام نيست، به همين علت نبي مكرم اسلام براي عملي شدن توحيد و اقامه قسط، مجاهدت و مبارزه مي‎كند تا اسلام در معناي جامع و كامل آن محقق شود.

ايشان خاطرنشان كردند: علما نيز به عنوان ورثه انبيا موظفند براي تحقق اسلام در محيط زندگي مردم تلاش كنند كه اوج اين تلاش را امام رضوان‎الله‎تعالي‎عليه در مقام يك حكيم واقعي انجام داد.

حضرت آيت‎ا... خامنه‎اي با انتقاد از برخي كه مي‎گويند همراهي حوزه با امام براي تشكيل نظام اسلامي خارج از وظايف حوزه بوده است، گفتند: كاري كه حوزه و بزرگان حوزه در زمان مبارزات منتهي به تشكيل جمهوري اسلامي انجام دادند، دقيقاً جزو وظايف ذاتي و هويتي حوزه بود.

ايشان در تبيين وظايف كنوني حوزه‎ها افزودند: بعد از تشكيل نظام اسلامي بايد دولت اسلامي به معناي واقعي كلمه، سپس جامعه اسلامي، و بعد از آن تمدن حقيقي اسلامي به‎وجود آيد كه حوزه‎ها در اين روند مسؤوليت‎هاي سنگيني دارند كه بايد با فكر و تعمق، اين وظايف را درك و براي اداي آن‎ها برنامه ريزي و تلاش كرد.

رهبر انقلاب اسلامي با تحسين بيان، لحن و ادبيات مناسب طلاب به آن‎ها توصيه كردند: حرف‎هاي خوبي را كه امروز درباره «سبك زندگي»، «حكمراني اسلامي»، «استقرار توحيد در جامعه»، «مبارزه با طواغيت» و مساله مهم «عدالت» بيان كرديد، به ميان مردم سراسر كشور ببريد و با افزايش معرفت جامعه، گفتمان‎هاي انقلابي را تقويت كنيد.

حضرت آيت‎ا... خامنه‎اي در تبيين «چيستي و هويت حوزه» افزودند: حوزه مركزي است كه عالم ديني پرورش مي‎دهد تا او با تسلط بر معارف اسلامي براي تحقق اسلام وارد ميدان عمل شود، بنابراين همه برنامه ريزي‎ها و كارهاي حوزه بايد در چارچوب اين هويت و شاكله اصلي انجام شود.

حضرت آيت‎ا... خامنه‎اي جهت دادن به نحوه استفاده از علوم طبيعي در جامعه را از ديگر وظايف حوزه‎ها خواندند و در بيان چند نكته به طلاب تأكيد كردند: فقه و درس خواندن را كاملاً جدي بگيريد.

ايشان اجتهاد را روش نظام مند درك و استنباط معارف از منابع نقلي و عقلي خواندند و افزودند: عالم دين بايد بداند معارف و حقايق ديني را چگونه از منابع به دست آورد.

رهبر انقلاب اسلامي پرورش قوه اجتهاد را نيازمند كار و تمرين فراوان دانستند و خاطرنشان كردند: اگر اين مِتُد درست آموخته شود آن وقت ارزش‎هاي اخلاقي نيز درست استنباط مي‎شود.

حضرت آيت‎ا... خامنه‎اي اختلاف نظر در حوزه‎ها در «مسائل عملي، جهت گيري‎هاي فكري و مسائل سياسي» را بدون اشكال برشمردند اما تأكيد كردند: مهم اين است كه اين اختلافات مديريت شود تا به درگيري و تشنج منجر نشود، همان گونه كه بزرگان فقه، فلسفه و عرفان در حوزه‎ها در طول تاريخ با وجود اختلافات، همواره براي خدا به معناي واقعي كلمه اتحاد داشتند.

ايشان همچنين طلاب جوان را به ادب و اطاعت از بزرگان حوزه‎ها و مراجع تقليد توصيه مؤكد كردند و افزودند: بزرگان حوزه نيز در مقابل طلاب جوان، حلم و تحمل داشته باشند.

رهبر انقلاب اسلامي در بخش ديگري از سخنان خود با اشاره به مطالبي كه برخي برادران و خواهران طلبه بيان كردند، گفتند: اين مطالب كه با تعابير خوب و به صورت كارشناسي بيان شد، حاكي از عمق فكري و سطح بالاي انديشه و فهم، و حركت و پيشرفت حوزه است كه واقعاً تحسين برانگيز است.

حضرت آيت‎ا... خامنه‎اي با تأكيد بر لزوم مطالعه «منشور روحانيتِ» امام خميني(ره) از جانب طلاب، به پيشنهاد يكي از طلاب براي راه اندازي مركز نوآوري حوزه اشاره كردند و افزودند: استفاده از ظرفيت‎ها و خلاقيت‎هاي طلاب جوان و تأسيس يك بانك اطلاعاتي از اين ظرفيت‎ها پيشنهادي بسيار خوب است.

ايشان با استقبال از تخصص گرايي در رشته‎هاي مختلف حوزه‎هاي علميه به ويژه فقه، خاطرنشان كردند: فقه استخوان بندي و ستون فقرات زندگي اجتماعي و سياسي است و تخصص گرايي در اين زمينه نتايج خوبي خواهد داشت اما بايد مراقب برخي عيوب تخصص گرايي نيز بود.

رهبر انقلاب اسلامي با اشاره به مطالب يك از طلاب خواهر درخصوص جايگاه اجتماعي خانم‎هاي طلبه، افزودند: حضور چند ده هزار طلبه فاضل خواهر در خانواده‎ها و در ميان زنان جامعه، بسيار مغتنم است، ضمن آن‎كه بايد از ظرفيت اين طلاب در مراكز رسمي و فرهنگي استفاده شود.

حضرت آيت‎ا... خامنه‎اي همچنين حجت‎الاسلام والمسلمين اعرافي، مدير حوزه‎هاي علميه، را ظرفيت بسيار مغتنمي برشمردند و با اشاره به سخنان ايشان درخصوص تدوين برنامه جامع براي حوزه علميه، گفتند: بايد تمركز اصلي بر اجرايي و عملي شدن اين برنامه، قرار گيرد.

پيش از سخنان رهبر انقلاب اسلامي، حجت الاسلام والمسلمين اعرافي مدير حوزه‎هاي علميه سراسر كشور در گزارشي با اشاره به تحصيل ۱۵۰ هزار طلبه در حوزه‎هاي علميه گفت: شوراي عالي و همه مراكز حوزه مصمم هستند در پرتو انديشه‎هاي امام راحل و رهبر انقلاب، هدايت‎هاي مراجع عظام تقليد و بهره‎گيري از همه انديشه‎هاي طلاب، فضلا و اساتيد مسير بالندگي و اعتلاي حوزه‎ها را هموار سازند برنامه‎ريزي كنند.

 حوزه و دانشگاه

بيشترين بودجه سهم كدام دانشگاه است؟

«بودجه نداريم!»، «بودجه نمي‎رسد!» دانشجويان با اين جملات خوب آشنا هستند؛ گوينده در اكثر مواقع دانشگاه و شنونده دانشجو است. وظيفه دانشجو، درس خواندن و غوطه ور شدن در دنياي دانش است؛ از وظايف دانشگاه نيز مي‎توان به نخبه پروري، پويايي جامعه دانشجويي در كشور، ارتقاي صنعت، كيفيت و رونق بخشيدن به مباحث علمي جاري كشور اشاره كرد. دانشگاه‎ها به شدت با مسائل مالي در كنار همه دغدغه‎هايي كه هميشه در چهارچوب دانشگاه وجود دارد، دست و پنجه نرم مي‎كنند؛ اگر از بابت مسائل مالي نتوانند نياز خود را برطرف سازند مشكلات زيادي گريبان گير صنعت و جامعه نخبگان و... خواهد شد.
بودجه سال ۱۳۹۸ حاكي از افزايش اعتبار تعلق گرفته به برخي از مراكز و هم چنين كاهش اين اعتبار براي برخي ديگر از مراكز آموزشي و علمي است كه طبيعتا افزايش اعتبار براي هر حوزه و مراكز مرتبط با آن، بسيار مهم و موثر است.
به گزارش خبرگزاري دانشجو، در لايحه بودجه سال ۱۳۹۷ كل كشور، بودجه مراكز علمي و دانشگاهي رشد ۱۳/۲۷ درصدي نسبت به سال قبل(۱۳۹۶) داشته است. در سال جديد هم بنا به رشد صعودي مبالغ بودجه(با توجه به نابساماني‎هاي اقتصادي جامعه) دانشگاه‎ها سهم بيش‎تري دريافت مي‎كنند. اما كدام دانشگاه بيش‎ترين سهم را از آن خود كرده است؟
تهراني‎هاي پيشتاز
دانشگاه تهران ۶۰۲ ميليارد و ۸۰۰ ميليون تومان از بودجه ۹۸ را به خود اختصاص داده است؛ به گفته نيلي رئيس دانشگاه تهران، سير صعودي شديد نرخ برابري ريال در برابر ارز‎هاي معتبر دنيا در سال گذشته، باعث افزايش هزينه‎هاي دانشگاه براي اعزام دانشجو و استاد شد. اين دانشگاه با وجود مشكلات مالي، در جهت تحقق شاخص‎هاي برنامه ۵ ساله خودش، اعتبارات پرداختي بابت اعزام دانشجو واستاد را تا حدود ۲ برابر و فعاليت خود را براي جذب بورس از منابع خارجي، افزايش داده است. جالب است كه بودجه دانشگاه تهران در سال گذشته ۸۸۴ ميليارد تومان بوده، با اين وجود اين دانشگاه در سال ۹۷ با مشكلات مالي دست و پنجه نرم كرده و حالا با تمام اين شرايط بودجه اين دانشگاه به طور چشمگيري كاهش يافته است و خدا مي‎داند كه دانشجويان اين دانشگاه در سال قبل چقدر از كمبود بودجه شنيده‎اند و در سال جديد چقدر بيش‎تر از اين داستان خواهند شنيد.
شريف در پي استقلال
به دانشگاه صنعتي شريف ۳۴۱ ميليارد و ۴۰۰ ميليون تومان از بودجه سال جديد تعلق يافته است كه نسبت به سال گذشته درصد بسيار كمي افزايش يافته. مي‎توان گفت: تمامي دانشگاه‎ها با مشكلات مالي در سال گذشته درگير بوده‎اند و چاره دانشگاه شريف براي اين معضل، حركت به سمتي است كه استقلال مالي نسبي داشته باشد؛ اما اين هدف را نمي‎توان بهانه‎اي براي عدم افزايش چشمگير بودجه دانشگاه در اين بحبوحه نابسامان اقتصادي دانست. در اين دانشگاه به دليل افزايش جمعيت، دانشجويان فشار زيادي را تحمل مي‎كنند و دانشگاه ناچار شده است تا ظرفيت خوابگاه‎ها را افزايش دهد و اتاق‎ها از حالت استاندارد خارج شده است.
به گفته فاطمي زاده، معاون دانشجويي دانشگاه شريف، به دليل تورم و افزايش قيمت غذاي غير دانشجويي، در خواست غذاي يارانه‎هاي دانشجويي توسط دانشجويان نسبت به ماه‎هاي متناظر سال گذشته ۱۵ درصد افزايش يافته است با وجود اين مسائل، از چشم انداز‎هاي اين دانشگاه، مي‎توان به اتمام چند طرح عمراني تا تابستان ۹۸ اشاره كرد.
گرفتاري‎هاي مالي خواجه نصيرالدين طوسي
دانشگاه صنعتي خواجه نصيرالدين طوسي 143 ميليارد و 400 ميليون تومان از بودجه ۹۸ را دريافت خواهد كرد. به گفته خاكي صديق، رييس اين دانشگاه، در ماه‎هاي پاياني سال قبل، بودجه دانشگاه اختصاص داده نشد و همين مساله باعث ايجاد مشكلاتي در فعاليت دانشگاه خواجه نصير شد؛ در صورتي كه اين دانشگاه در حدود ۱۸ ميليارد تومان طلب دارد كه پرداخت نشده است، اين در حالي است كه ميزان بدهي دانشگاه بسيار بالاست و گويا اين دانشگاه هم بايد براي مسائل مالي خود به فكر چاره‎اي باشد تا انتظار براي افزايش چشمگير بودجه.
دانشگاه شهيد بهشتي 392 ميليارد و 400 ميليون تومان از بودجه ۹۸ را متعلق به خود كرد. اين رقم نسبت به سال گذشته همچون دانشگاه شريف افزايش نه چندان چشمگيري را همراه داشته است.
با دقتي اندك مي‎توان دريافت كه بودجه دانشگاه تهران از ساير دانشگاه‎هاي معتبر كشور بيش‎تر است، اما از آن جايي كه اين دانشگاه جزو دانشگاه‎هاي مادر است و تعداد دانشجويان آن به مراتب بالاتر از ساير دانشگاه‎ها و دلايل ديگر اين چنيني، به احتمال زياد اين مقدار بودجه هم نمي‎تواند پاسخگوي اين دانشگاه باشد، بخصوص اين‎كه نسبت به سال قبل درصد چشمگيري كاهش يافته است؛ از سويي ديگر كم‎ترين بودجه به ترتيب مربوط به دانشگاه خواجه نصير الدين طوسي، امام صادق و شهيد مطهري است؛ خواجه نصيري كه از بودجه و قصه‎هاي آن گلايه‎هاي زيادي دارد.
با نگاهي به كارنامه آموزشي دانشگاه تهران، شريف و... در مي‎يابيم كه خروجي اين دانشگاه‎ها توانسته پاسخ گوي بخش مهمي از ايده‎هاي جديد در حوزه‎هاي مختلف صنعتي و پژوهشي باشد و توقع مي‎رود تا براي افزايش راندمان و كارايي اين مراكز آموزشي، بودجه بيش‎تري به آن‎ها تعلق گيرد.
بودجه‎هايي كه براي دانشگاه‎ها اختصاص يافته بايد جوابگوي تمامي بخش‎هاي آموزشي دانشگاه و حوزه‎هاي عملكرد آن باشد؛ با اين حال بسياري از دانشگاه‎ها و دانشجويان در سال گذشته با مشكل بودجه رو به رو بوده‎اند و اين، در برهه‎اي است كه وضعيت نابسامان اقتصادي هر روز، همچون نموداري سينوسي ذهن دانشجويان و نخبگان را به خود مشغول كرده است.