صفحه فرهنگي-اجتماعي

توييت هايي كه قاتل شدند

 سيده راضيه حسيني

از اواخر فروردين‎ماه امسال صفحه‎اي توييتري در فضاي مجازي به نام سيدمصطفي حجازي و با تصوير يكي از روحانيون آغاز به كار كرد. محتواي اين صفحه توييتري در نگاه اول نشان از فعاليت يك طلبه مي‎داد اما توجه دقيق‎تر به محتواهاي آن و حتي نظرات اين پيج در پاي مطالب ديگران نشان از موضوع ديگري داشت.

صاحب اين صفحه توييتري با نقل قول‎هايي از مسؤولان ارشد نظام سعي كرد تا خودش را دلبسته به جمهوري اسلامي و يك طلبه انقلابي جلوه دهد. اما وي پس از چند روز فعاليت با تصوير پروفايل يك روحاني، اظهار نظري عجيب درباره حشدالشعبي منتشر كرد و از دختران ايراني خواست تا خودشان را هرجور شده به صيغه رزمندگان حشدالشعبي دربياورند.

اين توييت، واكنش‎هايي را در فضاي مجازي به همراه داشت و در يكي از شتاب‎زده‎ترين واكنش‎ها مهناز افشار، اين توييت را منتشر كرد و از سكوت برخي افراد گلايه كرد.

هرچند پس از مدتي مهناز افشار اين توييت را حذف كرد اما تصوير توييت اين بازيگر در شبكه‎هاي اجتماعي دست به دست شد و واكنش‎هاي احساسي‎اي را نيز در پي داشت. حتي پس از مدت كوتاهي يكي از روحانيون شهر همدان به ضرب گلوله كشته شد؛ موضوعي كه برخي علت آن را همين توييت‎ها اعلام كردند.

اين جنجال‎ها ادامه داشت تا فيلم كوتاهي از صاحب عكس پروفايل مصطفي حجازي منتشر و مشخص شد كه اصلا عكس پروفايلي كه مطالب جنجال‎برانگيز منتشر مي‎كرد، شخصي به نام حجت‎الاسلام غفار درياباري از طلبه‎هاي جوان شهر آمل است و مطلب منتشر شده اصطلاحا از يك صفحه فيك زده شده است.

روز شنبه 7 ارديبهشت در خبرها آمد يك طلبه هنگام خروج از حوزه علميه همدان به ضرب گلوله به قتل رسيد و قاتل در قالب يك استوري در پيج اينستاگرام خود مسؤوليت اين جنايت را برعهده گرفت. انتشار اين خبر به همراه عكس‎هاي غرق به خون اين طلبه و تصاوير استوري‎هاي قاتل، جامعه را در شوك و بهت فرو برد. از همان ابتدا در خصوص انگيزه قاتل از اين جنايت گمانه‎زني‎هاي متعددي صورت گرفت و در ادامه ماجرا، خيلى زود فيلمى از يك شخص كه خود را از دوستان قاتل معرفى كرد منتشر شد كه دوست قاتل، ديدن توييتى از يك طلبه را محرك قاتل براى ارتكاب اين جنايت اعلام كرد؛ توييتي كه مشخص شد از يك حساب كاربرى جعلى منتشر شده است. اما آن‎چه واكنش گسترده كاربران شبكه‎هاي اجتماعي را در پي داشت، بازنشر اين توييت جعلي توسط مهناز افشار در صفحه توييتر وي بود كه منجر به شكل‎گيري يك مطالبه عمومي براي محاكمه او شد.

به كدامين گناه؟

«مصطفي قاسمي» روحاني 46 ساله‎اي كه از پشت مورد هدف دو گلوله قرار گرفت، پدر سه فرزند _دو دختر و يك پسر_ بود و در منطقه قاسم‎آباد در حاشيه شهر همدان زندگي مي‎كرد. او امام جماعت مسجد حاج كربعلي بود و چندي پيش هم در حوزه علميه دامغان به‎عنوان مسؤول كتابخانه فعاليت مي‎كرد. افرادي كه او را مي‎شناختند در ذكر يك نكته مشترك بودند: آقاي قاسمي، فرد بسيار آرام و بي‎آزاري بود و با كسي دشمني و خصومتي نداشت.

قاتل، بهروز حاجيلو بود؛ فردي كه از صفحه اينستاگرامش مي‎شد حدس زد از اراذل و اوباش است و با وحيد مرادي، شرور معروف، رابطه نزديكي داشته است. او پيش از جنايت در استوري‎هايي كه در صفحه اينستاگرام خود منتشر كرده بود از برنامه‎ريزي براي قتل صحبت كرده بود و بعد از اين جنايت در استوري نوشت: «الان هم يك آخوند را به درك واصل كردم، همدان، خيابان شهدا».

اما قاتل نيز صبحگاه روز بعد از وقوع قتل، توسط پليس در يكي از محلات حاشيه شهر همدان شناسايي شد و به محض مشاهده مأموران پليس اقدام به تيراندازي به آن‎ها كرد و در نهايت در اين درگيري مسلحانه به هلاكت رسيد.

اولين شواهد در خصوص انگيزه قاتل

گمانه‎زني‎هايي زيادي در مورد انگيزه حاجيلو از اين قتل صورت گرفت. اما فيلمي منتشر شد از فردي كه با معرفي خود به‎عنوان حامي رضا پهلوي، از جنايت بهروز حاجيلو به‎خاطر قتل كسي كه زن‎ها را به جهاد نكاح تشويق مى‎كرد، تشكر كرد.

محتواى اين توييت‎ها كه از يك حساب كاربرى با جعل هويت يك روحاني ايجاد شده بود، آن‎قدر غيرطبيعي بود كه با كمى دقت و با يك بررسى ساده در محتوا، جعلي بودن آن حساب كاربرى قابل تشخيص بود. توييت‎زننده حتي كلمات متداولي مانند «اباعبدالله» و «آل عبا» را نيز اشتباه نوشته بود: «آل ابا» و «عبا عبدالله»! يعني فردى كه متن توييت‎ها را نوشته، حتي با ادبيات معمول يك فارسي‎زبان مسلمان هم آشنايي ندارد؛ چه برسد به اين‎كه روحاني و آشنا به زبان عربي باشد.

ببين و يه كاري كن

با انتشار فيلم حمايت از جنايت قاتل توسط دوستش،گمان و احتمال تحريك حاجيلو توسط توييت جعلي مطرح شد. اما آن‎چه به اين احتمال قوت بخشيد، قسمت «تگ‎پيج» صفحه اينستاگرامي حاجيلو بود؛ يعني جايي كه تمام پست‎هايي كه حاجيلو در آن تگ و منشن شده بود را نشان مي‎داد. در تمام پست‎هايي كه توسط كاربران مختلف اينستاگرامي به‎عنوان اعلام نارضايتي از آن توييت منتشر شده بود، آي‎دي قاتل با اين عنوان كه «ببين و يه كاري كن» تگ شده بود.

حاجيلو بعد از ديدن اين پست‎ها ابتدا استوري‎هاي توهين‎آميز منتشر مي‎كند. بعد از آن با انتشار تصاويري از خود در حالي كه اسلحه به دست داشت، مي‎نويسد: «يه قبرستون تو مغزمه كه هر شب تعداد زيادي از آدما توش دفن ميشن» و در نهايت به انجام رسيدن اين جنايت را نيز استوري مي‎كند.

نقش مهناز افشار در انتشار توييت جنجالى و جعلي

نكته بسيار مهم در خصوص توييت جعلي اين بود كه گرچه آن توييت توسط عده‎اى ضد انقلاب، ضريب پيدا كرد، اما آن‎قدر از نظر محتوا غيرطبيعي بود كه خيلي از افراد حتى كساني كه نسبت به روحانيون و حشدالشعبي نيز زاويه داشتند، به راحتي نمي‎توانستند واقعي بودنِ آن را باور كنند. اما مهناز افشار به‎عنوان يكي از سلبريتي‎هايي كه همواره به موضوعات حاشيه‎ساز ورود مي‎كند، تصوير اين توييت را در پيج شخصي‎اش منتشر كرد. همين كار او باعث انتشار گسترده‎تر اين توييت جعلي شد و خيلي‎ها كه قبلا به ديده شك به آن توييت نگاه مي‎كردند، حالا باورشان شده بود كه واقعا يك «آخوند» چنين «فتوايي» را صادر كرده است!

افشار گرچه توييت اول را حذف كرده اما ظاهرا در اين توييت، مخاطبان خود را تحريك مى‎كند و با عباراتي غيرصريح از آن‎ها مي‎خواهد از خودشان واكنش نشان دهند و مي‎نويسد اين افراد بايد شناخته شوند و جلويشان گرفته شود.

در نهايت با تذكر گسترده كاربران در خصوص جعلي بودن آن اكانت، توييت را پاك مي‎كند اما تصوير توييت افشار، در شبكه‎هاي اجتماعي مختلف در سطحي گسترده منتشر شده بود و بدون شك، تاثيرات كوتاه‎مدت و بلندمدت آن تا مدت‎ها ادامه خواهد داشت.

تلاش براي انحراف افكار عمومي

در اين ميان، دسته‎اي از اكانت‎هاي شاخص يك جريان سياسي تلاش كردند با ايجاد يك دوقطبي تكراري و با متهم كردن پليس امنيت اخلاقي، افكار عمومي را به سمتى ديگر منحرف كنند. الهه كولايي و عبدا... رمضان‎زاده از كساني بودند كه اين سرخط را در پيش گرفتند و توييت هر دو توسط مهناز افشار بازنشر شد و توييت رمضان‎زاده در بالاي صفحه افشار نيز سنجاق شد. همه توييت‎هايي كه در خصوص توييت جعلي زده شده بود نيز از صفحه مهناز افشار پاك شد.

اين در حالي است كه همه مي‎دانند وظايف بخش‎هاي مختلف پليس متفاوت است و كم‎كاري در يك بخش، ارتباطي با انجام وظيفه در بخش ديگر ندارد. به همين خاطر احتمال مى‎رود تكرار اين كليشه‎ها با هدف تحت‎الشعاع قرار دادن نقش توييت جعلي و منتشركنندگان آن در وقوع جنايت در دستور كار قرار گرفته بود.

جرمي كه مشهود است

در ميان واكنش‎هاي مختلفي كه كاربران به اين موضوع نشان دادند، يكي از وكلا در متن توييتى به يك ماده قانوني اشاره كرد كه بر مبناي آن تمام كساني كه در نشر توييت جعلي جهاد نكاح، مشاركت داشتند در جرم «تشويش اذهان عمومي و نشر اكاذيب» شريك‎اند. به موجب ماده ۶۹۸ قانون مجازات «هر كس به قصد تشويش اذهان عمومي به وسيله نامه يا گزارش اكاذيبي را اظهار نمايد، يا با همان مقاصد اعمالي را برخلاف حقيقت رأساً يا به‎عنوان نقل قول به شخص حقيقي يا حقوقي يا تصريحاً يا تلويحاً نسبت دهد اعم از اين‎كه از طريق مزبور به نحوي از انحاء ضرر مادي يا معنوي به غير وارد شود يا نه، در صورت امكان، بايد به حبس از دو ماه تا دو سال و يا شلاق تا ٧٤ضربه محكوم شود.» وي در ادامه توضيح داد اين جرم از جرائم مشهود است كه دادستاني مي‎تواند مستقيم ورود نمايد.

محمدي سهروردي، عضو هيأت مديره انجمن آيين دادرسي مدني ايران، نيز دراين رابطه مي‎گويد معاونت در جرم در لغت به معني ياري كردن و از نظر قانوني به معني راهنمايي، تشويق، تحريك و ترغيب به انجام جرم است. اين‎كه فردي بيايد كسي را تشويق كند، وسايلي تهيه كند كه فرد مرتكب جرم شود يا فرد در شرايطي قرار بگيرد كه جرمي را انجام دهد معاونت در جرم محسوب مي‎شود. به گفته وي در مورد پويش به راه افتاده در خصوص محاكمه مهناز افشار مبني بر اين‎كه باعث تشويق فردي به انجام قتل طلبه همداني شده است بايد ببينيم بازنشر يك توئيتر يا كليپ چقدر مي‎تواند باعث تحريك و ترغيب به جرم يا همان معاونت در جرم شود. دادسرا طبق روال قانوني بايد اين سلبريتي را احضار كند و با بررسي بازپرس و رسيدگي مقدماتي، بازپرس مي‎بيند كه آيا بازنشر با تمام اطلاعاتي كه از سوي اين بازيگر به دست مي‎آيد ارتباط معناداري دارد يا خير.

از مسببان بازنشر مطلب جعلي شكايت كردم

طلبه مازندراني كه ضدانقلاب از تصويرش سوءاستفاده كرده بود درباره علت اين سوءاستفاده از تصوير روحانيت گفت: ضدانقلاب با اين كار خود قصد داشت دو تا كار را انجام دهد؛ يك، وجهه طلبه‎هايي كه براي كمك به مردم سيل‎زده آمده بودند را خراب كند و دوم، كمك‎هاي برادران حشدالشعبي را در مناطق سيل زده زير سوال ببرد و نتيجه‎اش اين شد كه يك فرد روحاني در همدان جانش را از دست داد. اما ضدانقلاب و كساني كه به ظاهر قصد دارند انقلاب و روحانيت را تخريب كنند بدانند كه ما تا پاي جان پاي اين نظام ايستاده‎ايم.

درياباري درباره حضورش در شبكه‎هاي اجتماعي هم گفت: من تا پيش از اين‎كه اين جريانات به وجود بيايد هيچ صفحه توييتري و يا اينستاگرامي نداشتم و فقط در تلگرام فعاليت مي‎كردم. به نظر خودم اين تصوير منتشر شده از من نيز از مطلبي كه سال گذشته درباره سيدالشهدا در تلگرام نوشتم برداشته شده و حالا توسط آن صفحه جعلي مورد سوءاستفاده قرار گرفته است.

وي در پايان اضافه كرد: سخت در حال پيگيري هستم تا با افرادي كه از اين فضا سوءاستفاده كردند برخورد شود، حتي به همين منظور وكيل اختصاصي گرفتم و از اين افراد هم شكايت كرده‎ام.

 در محضر قرآن

درس هايي از قرآن

و گفتيم: اى آدم! تو با همسرت در اين باغ سكونت كن و از(هر كجاى) آن هر چه مى‎خواهيد به فراوانى و گوارايى بخوريد، امّا به اين درخت نزديك نشويد كه از ستمگران خواهيد شد.
بقره، 35
نكته‎ها
در فرهنگ قرآن، «شجر» علاوه بر درخت، به «بوته» هم گفته مى‎شود. مثلاً به بوته كدو مى‎گويد: «شجرة من يقطين» [صافات، 146.]، بنابراين اگر در روايات و تفاسير مى‎خوانيم كه مراد از شجر در اين آيه گندم است، جاى اشكال نيست.
«جنّت» به باغ‎هاى دنيا نيز گفته مى‎شود، چنان‎كه در سوره قلم آيه 17 آمده است: «انّا بلوناهم كما بلونا أصحاب الجنّه» ما صاحبان باغ را آزمايش نموديم. آن‎چه از آيات ديگر قرآن و روايات استفاده مى‎شود، باغى كه آدم در آن مسكن گزيد، بهشت موعود نبوده است زيرا:
1- آن بهشت، براى پاداش است و آدم هنوز كارى نكرده بود كه استحقاق پاداش داشته باشد. «ام حسبتم ان تدخلوا الجنّه و لمّا يعلم اللّه الّذين جاهدوا منكم» [آل‎عمران، 142]
2- كسى كه به بهشت وارد شود، ديگر خارج نمى‎شود. «و ما هم بمخرجين» [حجر، 48]
3- در آن بهشت، امر و نهى و ممنوعيت و تكليف نيست، در حالى كه آدم از خوردن درخت نهى شد. به علاوه در روايات اهل بيت عليهم السلام نيز آمده است كه بهشت آدم، بهشت موعود نبوده است.
پيام‎ها
1- در شيوه تربيت، هرگاه خواستيد كسى را از كار يا چيزى باز داريد، ابتدا راه‎هاى صحيح، باز گذاشته شود و سپس مورد نهى اعلام شود. ابتدا فرمود: «كُلا منها رغداً حيث شئتما» سپس فرمود: «لا تقربا»
2- نزديك شدن به گناه همان، و افتادن در دامن گناه همان. «لا تقربا فتكونا»
3- تخلّف از راهنمايى‎هاى الهى، ظلم به خويشتن است. «فتكونا من الظّالمين» آدم و همسرش نيز براى توبه گفتند: «ظلمنا انفسنا» البتّه با توجّه به عصمت انبيا مراد از ظلم در اين قبيل موارد، ترك اولى است.

 پرتوي از حكمت

هيچ ماه مبارك رمضانى را به ياد ندارم كه شب تا سحر چشم بر هم گذاشته باشند

ياد ندارم مرحوم حاج شيخ اسدا... طياري هيچ ماه مبارك رمضانى را شب تا سحر چشم بر هم گذاشته باشند و بسيار مقيد بودند كه در اين ماه رختخواب را جمع كنيم. به فرزندان نيز توصيه مىكردند: «در روز هر چه مىخواهيد استراحت كنيد تا شب بتوانيد بيدار بمانيد؛ اگر موفق به خواندن دعا و قرآن هم نشديد همان نفس كشيدن در آن ساعات عبادت محسوب مىشود.»
در اين ماه بسيار خوشحال بودند و اوج مسرت ايشان در ماه مبارك رمضان بود و اين ماه را بسيار دوست مىداشتند. حتى اين مدتى كه به علت كسالت قادر به روزه گرفتن نبودند در طول ماه مبارك رمضان سحر زودتر از بقيه افراد خانواده مهياى برنامه سحر مىشدند و در روز از خوردن و آشاميدن صرف نظر مىكردند و در هنگام افطار چند ساعتى مانده به غروب آفتاب با ذوق و شوق فراوان سفره را پهن كرده و به اعضاى خانواده مىفرمودند: «براى من هم دعا كنيد تا از اين فيض عظيم الهى بهره اى ببرم.»
منبع: جان شيفته

 بوستان حكايت

معجزه الهي

يكي از فضلاي حوزه علميه قم نقل كرده است كه مرحوم آيت‎الله سيد حسين گلپايگاني در سال 1305 هـ . ق ديده از جهان فاني فرو بست و در زادگاه خود يعني روستاي سعيد آباد گلپايگان به خاك سپرده شد، ولي در سال 1415 هـ.ق وقتي خواستند مقبره‎اش را مورد بازسازي و مرمت قرار دهند، دست اندركاران اين امر مشاهده كردند كه پس از گذشت بيش از يك قرن هنوز پيكر مطهر اين مرد الهي تازه است و هيچ گونه آسيبي نديده و گويي به تازگي دفن گرديده است.
چنين حالتي از قدرت لايزال خداوند متعال حكايت دارد كه الطافي اين‎گونه را نصيب بندگان خاص و مقربان درگاه خويش مي‎نمايد.
جمال عارفان