صفحه آخر

علامه مصباح يزدي:
روال سنتي حوزه پاسخ گوي نيازهاي امروز جامعه نيست

به گزارش پايگاه اطلاع‎رساني آثار حضرت آيت‎الله مصباح يزدي، رئيس مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) در مراسم تجليل از اساتيد اين مؤسسه با اشاره به اين كه توجه داشتن به وجود كمبودها و لزوم رفع آن‎ها، خود توفيقي الهي است، افزود: بنده به‎خاطر دارم در اوايل طلبگي كه مصادف با زمان پهلوي دوم بود و سخت‎گيري‎ها نسبت به حوزه كاهش يافته بود، ساعت‎ها فكر مي‎كردم كه براي خدمت به مردم چه كاري از دست ما ساخته است، اما چيزي به ذهنم نمي‎رسيد! چون اصلاً زمينه‎اي براي بسياري از كارها فراهم نبود و هيچ اميدي براي خدمت به مردم وجود نداشت؛ اما به بركت انقلاب زمينه خدمت فراهم شده است.

آيت‎الله مصباح يزدي عدم توجه به كمبود‎ها و رضايت به وضع موجود را سبب ركود دانست و خاطر نشان كرد: البته بايد دانست كه پديده‎هاي اجتماعي ـ اعم از مطلوب و نامطلوب تك عاملي نيستند و عوامل مختلفي در ايجاد آن‎ها نقش دارد. امروز احساس مي‎كنيم كه اين آفت بزرگ در حوزه‎ها وجود دارد كه انگيزه قوي و تحرك لازم براي تحصيل و تحقيق كم است، اما نمي‎توان يك عامل را منشأ اين مشكل دانست؛ بلكه مجموعه‎اي از عوامل سبب پيدايش چنين آفتي شده است.

عضو جامعه مدرسين حوزه علميه قم ضمن يادآوري خاطراتي از گذشته، اظهار داشت: زماني خود من در شبانه‎روز فقط دو ساعت براي انجام كارهاي ضروري و واجبات، و پنج ساعت براي استراحت فرصت داشتم، و بقيه وقتم را در حال تحصيل، مطالعه يا مباحثه بودم؛ از برخي بزرگان هم نقل شده كه در گذشته برخي از طلاب و علما بيش از اين هم فعاليت داشته‎اند. اما در شرايط امروزي وضعيت طلاب تغيير كرده است.

ايشان يكي از عوامل كم شدن مدت زمان تحصيل و مطالعه را پيشرفت تكنولوژي دانست، و گفت: تكنولوژي و ابزار جديد با همه فوايدي كه دارد، بخش زيادي از وقت افراد را به خود اختصاص داده، و تماشاي برنامه‎هاي مختلف تلويزيون و سرگرمي‎هاي جديدي كه در كامپيوترها و گوشي‎هاي موبايل وجود دارد، آن‎ها را به آفتي براي تحصيل و مطالعه تبديل كرده است.

آيت‎الله مصباح يزدي تغيير شرايط ساده زندگي گذشته به شرايط زندگي در عصر حاضر را يكي ديگر از عوامل كم شدن ميزان وقت مطالعه و تحقيق دانست، و افزود: در گذشته زندگي غالب مردم بسيار ساده بود؛ اما امروز علي‎رغم وجود گراني‎هاي آزاردهنده، زندگي اغلب مردم نسبت به گذشته پرزرق و برق‎تر شده است؛ البته شرايط كنوني جامعه چنين ايجاب مي‎كند و نمي‎توان آن را عيب دانست.

عضو جامعه مدرسين با اشاره به نمونه‎هاي متعددي از تفاوت‎هاي زندگي ساده گذشته با زندگي‎هاي امروزي، اظهار داشت: جاي شكرگزاري است كه با بهبود شرايط زندگي و افزايش امكانات زمينه براي علم‎آموزي و پيشرفت بيش‎تر فراهم شده است؛ اما همين تغيير شرايط مشكلاتي را براي سرپرست خانواده به وجود آورده و پدر خانواده بايد براي تأمين نيازهاي ضروري زندگي خود و خانواده‎اش ذهن و وقت خود را صرف كسب درآمد بيش‎تر كند.

ايشان تأكيد كرد: البته صرف كردن وقت براي كسب درآمد بيش‎تر جهت تأمين مخارج ضروري زندگي، نه تنها قابل سرزنش نيست، بلكه لازم است؛ اما اگر از حد متعارف بگذرد، تبديل به آفت مي‎شود. اين آفت زماني خطرناك‎تر است كه كسي بخواهد با تحصيل و پيشرفت علوم ديني، كسب درآمد بيش‎تري داشته باشد.

استاد اخلاق حوزه علميه قم ضعف انگيزه را از ديگر عوامل تنبلي و سستي براي تحصيل و تحقيق علوم ديني برشمرد، و افزود: اگر در كنار پيشرفت تكنولوژي، رشد اخلاقي نيز وجود داشته باشد، علاوه بر پيشرفت بهتر، تهديدها نيز به فرصت تبديل مي‎شود؛ بنابراين بايد براي ايجاد انگيزه در طلاب تلاش كرد.

آيت‎الله مصباح يزدي اين دنيا را محل آزمايش و امتحان‎هاي الهي دانست، و گفت: امروزه با ابزار موجود، بيش از گذشته زمينه براي رشد فراهم است؛ در مقابل نيز عوامل فساد و دسترسي به ابزار آن بسيار بيش‎تر شده، تا زمينه امتحان الهي فراهم شود؛ در نتيجه هر چند امتحانات دشوارتر شده، اما سربلندي در آزمون‎هاي سخت‎تر، رشد بيش‎تري به دنبال دارد.

ايشان با بيان اين‎كه به بركت انقلاب زمينه رشد بيش‎تر فراهم شده است، ادامه داد: در چنين شرايطي ما بايد ببينيم چه وظيفه‎اي داريم و چه كاري مي‎توانيم انجام دهيم كه دين بهتر ترويج شده و زمينه سربلندي در امتحانات الهي، و در نتيجه رشد بيش‎تر براي انسان‎ها فراهم شود.

عضو جامعه مدرسين حوزه علميه قم هم‎چنين گفت: نكته بسيار مهمي كه از آن غفلت شده اين است ه در برنامه‎ريزي‎ها غالبا از تجربه‎هاي موفق گذشته استفاده مي‎شود؛ اما كم‎تر به آينده و شرايط متفاوت آن نسبت به گذشته توجه مي‎شود.

اين استاد حوزه علميه قم با تأكيد بر اين‎كه شرايط نسل‎هاي گذشته با نسل‎هاي آتي قابل مقايسه نيست، اظهار داشت: در گذشته هرگز زمينه گناه، اين چنين وسعت نداشت؛ از سوي ديگر در خانواده‎هاي متدين، زمينه آشنايي با دين فراهم بود. اما امروز، وضعيت به گونه ديگري است و عوامل مختلف اجتماعي، از جمله پيشرفت تكنولوژي نسل جديد را به سمت ديگري سوق مي‎دهد.

ايشان افزود: امروز بسياري از كودكان به كامپيوتر و ابزارهاي ارتباطي و سرگرمي‎هاي جديد دسترسي دارند و علاقه وافر آن‎ها به اين ابزار موجب مي‎شود كه ساعت‎ها وقت خود را صرف آن‎ها كنند؛ اما علاقه‎اي به خواندن نماز ندارند. امروز زمينه‎هاي فساد خيلي بيش از گذشته است؛ عواملي كه سبب فساد در اعتقادات، ارزش‎ها و رفتار‎ها مي‎شود.

آيت‎الله مصباح يزدي با تأكيد بر لزوم توجه به فضاي مجازي، خاطر نشان كرد: از سؤالاتي كه به دست ما مي‎رسد معلوم مي‎شود كه شبهات بسيار جدي در زمينه‎هاي فكري و اعتقادي براي مردم مطرح است؛ امروز عده‎اي در اصل وجود خدا ترديد كرده‎اند؛ با اين وجود نمي‎توان فقط به تجارب گذشته و رويه سنتي حوزه اكتفا كرد؛ امروز نيازها، و در نتيجه تكاليف جديدي به وجود آمده كه بايد به آن‎ها توجه كرد.

رئيس مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) قم در پايان خاطر نشان كرد: بايد مساله تخصص و متخصص‎پروري در حوزه مطرح و فراگير شود؛ يعني سلسله‎اي از درس‎هاي عمومي كه نيازهاي اوليه ديني را در زمينه‎هاي مختلف تأمين مي‎كند، در نظر گرفته شود و بعد از آن فراگيري اين دروس، طلاب در رشته‎هاي تخصصي مشغول به تحصيل شوند.

ايشان افزود: هم‎چنان‎كه در گذشته يك حكيم‎باشي در همه زمينه‎ها و براي همه امراض نظر مي‎داد، اما امروز براي هر اندامي چند رشته تخصصي وجود دارد، در شرايط كنوني نيز نمي‎توان تمام علوم ديني را با روش‎هاي سنتي و متداول حوزه تبيين كرد، بلكه بايد براي هر زمينه‎اي تخصص جداگانه‎اي در نظر گرفته شود.

 حديث مهدي(عج)

به سوي ظهور

امام صادق(ع):
اگر او(حضرت مهدي(عج)) را درك كنم، هر آينه در تمام ايام زندگي ام او را خدمت مي‎كنم.
بحارالانوار، 51 / 148

 راه امام

آمريكا براي شما هيچ فايده اي ندارد

من به اين آقايانى كه اهل سدادند، اهل صلاحند، منتها اعوجاج فكرى دارند، [مى‎گويم كه‎] امريكا براى شما هيچ فايده‎اى ندارد، ديگر گذشت آن وقت. امروز آنى كه براى شما براى دينتان براى دنياتان فايده دارند اين ملت‎اند، اين ملت پابرهنه است. آن ملت سرمايه‎دار هم به درد شما نمى‎خوردند، آن‎ها همه براى خودشان مى‎كشند، شماها را مى‎خواهند آلت دست قرار بدهند.
صحيفه امام، ج 15، ص 31

 در پرتو خورشيد

خاطره اي از شاملوخواني رهبر انقلاب

يك كاربر فضاي مجاري در اينستاگرام درباره تصوير منتشر شده مربوط به بازديد مقام معظم رهبري از نمايشگاه كتاب نوشت:
سال هشتاد و شش، آقاي علي معلم يك شعري در محضر آقا خواندند. آقا به ايشان فرمودند كه: «آقاي معلم! ترانه شما يك برداشتي از ترانه شاملو است». اين‎كه ايشان به‎عنوان رهبر ما شناخت كافي و وافي از ادبيات معاصر ما دارند حتي شعر شاملويي كه به لحاظ شخصيتي خيلي‎ها قبولش ندارند و اختلاف بر سرش زياد است ولي ايشان شخصيت شاملو چه خوب و چه بد را جدا كرد و كنار گذاشت، بعد بر سر شعر شاملو بحث كرد و چند بند از شعر پرياي شاملو را خواندند.
همه هاج و واج بودند كه رهبري دارند شعر شاملو را به اين راحتي مي‎خوانند و حدوداً سه چهار دقيقه از شعر شاملو را خواندند.
اين يعني اگر يك شخصي در مقام يك عالم در حوزه ادبيات معاصر بخواهد حرفي براي گفتن داشته باشد بايد نسبت به تمام ادبيات معاصر اشراف داشته باشد و اين‎طور كه آقا برخورد كردند من حس كردم آقا خيلي از آثار شعراي معاصر، چه هم عقيده ما و چه برخلاف عقيده ما، را خوانده‎اند تا بتوانند راحت ساختار‎ها را بشناسند و تحليل كنند و بتوانند در آن واحد كه محتوا را بررسي مي‎كنند، بر ساختار هم دقيق شوند. اين خيلي براي من جالب بود.
مشرق