صفحه فرهنگي-اجتماعي

آسيب شناسي وضعيت گردشگري ايران

نگاه صرفا اقتصادي حاكم بر صنعت گردشگري و از طرفي راحت طلبي اكثر دفاتر خدمات مسافرتي با جذب گردشگران خروجي و بي‎برنامگي در جذب گردشگران ورودي و داخلي، گردشگري كشور را با چالش روبه رو كرده است كه به سبب ورود گردشگران ايراني به صنعت گردشگري برخي كشورها، نگاه مردم آن كشورها به ايرانيان منفي شده است.

كشورهاي آسياي جنوب شرقي مانند تايلند و كشور تركيه از جمله اين مقاصد است.

«تركيه چند سالي است به جمع كشورهاي داراي پلاژ برهنگي پيوسته و اولين كشور به ظاهر اسلامي است كه اجازه مي‎دهد گردشگران در ساحلش به طور كامل برهنه شوند! آيا با شرايط اخلاقي كه در اين كشور برپا است، تبليغات پر حجم گردشگري به مقصد تركيه، اشاعه فحشا نخواهد بود؟

لغو نادرست و نسنجيده رواديد با برخي از كشورها و ارائه ارز مسافرتي در گذشته به مقاصد گردشگري غير زيارتي منجر به تشديد اين آسيب‎ها گشته است لذا بايد توجه داشت گردشگران را در دنيا به‎عنوان سفيران فرهنگي تلقي مي‎كنند كه متأسفانه سفرهاي غير زيارتي خارج از كشور ايرانيان اكثر به اتفاق گردشگري حرام بوده است.

حضرت آيت‎الله خامنه‎اي در درس خارج، «آنتاليا» را به‎عنوان شهري كه در آن فسق و فجور انجام مي‎شود و سبب سفر باطل و اتمام نماز مي‎شود مثال زدند و فرمودند: باشد كه مسؤولان فرهنگي و قانون¬گذار ترتيبي اتخاذ كنند كه سفرهاي حرام اقلاً تبليغ نشود.

در گردشگري ورودي نيز نگاه تعالي بخش غالب نيست؛ گردشگران خارجي صرفا به قصد زيارت، سلامت، طبيعت گردي، تفريح و... به ايران سفر مي‎كنند و برنامه‎اي توسط متوليان گردشگري جهت معرفي دستاوردهاي انقلاب اسلامي ايران، بازديد گردشگران خارجي از مكان رخدادهاي انقلابي و دفاع مقدس نيست.

وجود برخي از تورليدرها، نخبگان و متوليان گردشگري غيرانقلابي و حتي ضدانقلاب كه به جاي ترويج رويكرد عبرت آموزي در بازديد از كاخ موزه¬هاي شاهان ستمگر به تطهير شاهان ظالم مي¬پردازند، مايه تعجب است.

بايد به جايي برسيم كه تا حرف از گردشگري مي‎شود، ديگر نگويند آن‎ها يكسري آدم لاابالي هستند، بلكه بايد گردشگري را به پديده‎اي آسماني ارتقا دهيم. ايران مي‎تواند الگويي هدفمند در ترويج گردشگري معنوي باشد.

هزينه زيادي بابت سفرهاي نوروزي مي‎شود، اما دست آخر همه خسته از اين سفرها برمي‎گردند. خوراك و خواب آن‎ها كه فراهم بوده، پس چرا آن آرامش حاصل نشده است؟ چون ما فكر مي‎كرديم براي مسافر بايد هتل و غذا را آماده كنيم.

در گردشگري علاوه‎بر نگاه مادي نياز است نگاه غيرمادي نيز حاكم شود. اگر بخواهيم گردشگري را با محوريت انسان دنبال كنيم، بايد علاوه‎بر جسم، به آرامش روح نيز بپردازيم. در گردشگري اين تعريف در قالب معنويت قرار مي‎گيرد، يعني انسان در سفر علاوه‎بر آسايش جسم، به آرامش روح هم بايد برسد.

در زمينه سفرهاي زيارتي خارج از كشور شاهد فضاي تبليغاتي منفي نسبت به سفر عتبات و به ويژه حج هستيم كه به علت منفعلانه عمل كردن جبهه انقلاب درباره وجوب اين سفر براي كساني كه استطاعت دارند، متأسفانه تأثير سوئي بر افكار عمومي ايجاد شده است در صورتي كه در خصوص سفرهاي غير زيارتي خارج از كشور مثل گردشگري در دبي چنين حساسيتي نيست و بدخواهان موفق شده‎اند سفر حجاج را در افكار عمومي به محروميت و اختلافات قومي و مذهبي گره بزنند.

در زمان پيامبر(ص) نيز وقتي رسول خدا يا طرفداران ايشان مي‎خواستند به حج بروند و محرم شوند مكه در دست مشركان بود اما سفر حج تحريم يا لغو نشد. سوال ديگري كه بايد از مطرح‎كنندگان اين شبهه كه «پول حج را به فقرا بدهيد» پرسيد اين است كه چطور مي‎توان باور كرد كسي كه براي سفر حج وجوهات پرداخت مي‎كند و با دادن خمس شبهات احتمالي مالش را برطرف مي‎كند و خود را براي اين سفر مستطيع مي‎داند به فكر فقرا نباشد؟

سياست زدگي و عدم برنامه ريزي منسجم و اقدامات سنجيده در سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري منجر به افزايش آسيب‎ها در اين حوزه و آمارسازي و دلزدگي و سردرگمي فعالان حوزه گردشگري شده است. برخوردهاي نابجا با رسانه‎ها و تنظيم بيانيه‎هاي اهانت آميز نيز از جمله مصاديق سياست زدگي حاكم بر اين سازمان است.

عدم دسترسي به اطلاعات آسيب‎هاي فرهنگي اجتماعي حوزه گردشگري از ديگر معضلات موجود است، دستگاه امنيتي كم‎تر به اين آسيب‎ها توجه دارند و از طرفي متوليان گردشگري از احصاي اين آسيب‎ها شانه خالي مي‎كنند.

به نظر مي‎رسد سياست‎گذاران و برنامه‎ريزان كلان كشور، باور و ارادۀ لازم را براي توسعه صحيح و ارزشمدارگردشگري در ايران ندارند كه اين مساله ناشي از نگرش نادرست به تهديد‎آميز بودن گردشگري بين‎المللي در مقولۀ فرهنگي و اجتماعي است.

عليرضا محمدعلي زاده

اين صدا و سيما دانشگاه است؟

در فرهنگ‎هاي بومي هر كشور و بخصوص در فرهنگ ايراني و نيز در ادبيات اسلامي، راه تعالي كوشش است؛ چه اين‎كه انسان بخواهد در آخرت به سعادت برسد، بايد اهل عمل به دستورات ديني باشد و چه اين‎كه بخواهد در دنيا موفقيت كسب كند، بايد تلاش كند.

اساسا كار و تلاش باعث در جريان افتادن چرخ صنعت كشور مي‎شود. حتي اگر فرهنگ بومي و ايراني اسلامي‎مان را كنار بگذاريم و با عينك ليبرالي نگاه كنيم، اين همه موجب كار و تلاش و كوشش است كه باعث پيشرفت و توسعه صنعتي كشور مي‎شود.

تغيير اين سير ـ كه انسان با تلاش و كوشش به موفقيت دست يابد ـ موجب ضرر زدن به جامعه مي‎شود. تصور كنيد راه‎هايي پيدا شود كه انسان بخواهد نفسانياتش را بدون كار و تلاش به دست بياورد! مثلا اگر يك اتومبيل آخرين مدل بخواهد، به جاي آن‎كه تلاش كند تا به آن برسد، فكر كند چه كاري مي‎تواند بكند كه بدون تلاش به ثروت زياد برسد. هر عقل سليمي تصديق مي‎كند كه اين مساله يك بيماري است و مسوولان فرهنگي بايد به فكر علاج اين بيماري باشند.

اگر جامعه‎اي به اين بيماري مبتلا شد، نقطه آغاز افول فرهنگي ـ اقتصادي و تمدني‎اش خواهد بود. بهترين راه براي علاج اين بيماري، رسانه‎هاي جمعي هستند و مهم‎ترين رسانه تاثيرگذار در كشور ما، صدا و سيما است. به همين جهت است كه امام خميني(ره) فرمودند صداوسيما يك دانشگاه عمومي است.

دانشگاه، محل تربيت فكري و فرهنگي دانشجويان است. حال تصور كنيد مواد درسي دانشگاه معيوب باشد و به جاي آن‎كه با ترويج مسائل نيكو، فرهنگ جامعه را به تعالي برساند و با بيماري‎هاي فوق‎الذكر مقابله كند، خود نوعي از مريضي را ترويج كند!

اگر صداوسيما به‎عنوان تأثيرگذارترين رسانه كشور، حرص و طمع و رسيدن به ثروت هنگفت از راهي غير از كوشش و تلاش را ترويج كند، ديگر انتظار رعايت فرهنگ متعالي از مخاطبان كمي دشوار است.

صداوسيما از طرفي مروج اقتصاد مقاومتي و بنگاه‎هاي اقتصادي مردمي و اقتصاد دانش بنيان است و از طرف ديگر مسابقه‎اي به نام «برنده باش» پخش مي‎كند كه در آن، شخصي در يك شب به ميليون‎ها تومان پول دست مي‎يابد.

فكر كنيد شما مخاطب برنامه و كارگر يا كارمند هستيد و حقوق‎تان پس از يك ماه تلاش و كوشش، يكي ـ دو ميليون تومان است. با برنامه‎اي مواجه مي‎شويد كه در يك شب مي‎توانيد ميليون‎ها تومان به دست بياوريد. اگر شما دست از كار نكشيد و به چنين برنامه‎هايي روي نياوريد، حتماً انسان شريفي هستيد!

البته انگيزه مؤسسان برنامه، محترم است و براي همه روشن است كه مي‎خواهند كتابخواني و محتواي خوب را در جامعه ترويج كنند، اما ظرفي كه از آن استفاده مي‎كنند، ظرف درستي نيست. مي‎شود با ظرف بهتر هم محتواي خوب ارائه داد. نه اين‎كه در يك شب و با چند سؤال، ميليون‎ها تومان به فرد بدهيد. اين مسأله اثري مخرب در جامعه دارد.

رهبر معظم انقلاب، چند سال قبل فرموده‎اند: يك روز من ديدم در يك برنامه تلويزيوني پنج ميليون تومان به يك نفر جايزه دادند؛ براي اين‎كه به چند سؤال جواب داد! اين سرگرمىِ خيلي جالبي نيست. پنج ميليون تومان، تقريباً حقوق دو سه سال يك كارمند متوسط است. ممكن است بگويند اين‎كار ترويج علم است. ترويج علم را از يك راهِ بهتر بكنيد؛ اين راه ضرر دارد./ فارس

 در محضر قرآن

درس هايي از قرآن

اوست آن كس كه آن چه در زمين است، همه را براى شما آفريده، سپس به آفرينش آسمان پرداخت و آن‎ها را به صورت هفت آسمان، استوار نمود و او بر هر چيزى آگاه است.
(بقره/29)
پيام‎ها
1- كفر به خداوند بخشنده توانا وبرطرف كننده نيازها، شگفت انگيز است.
2- هستى، براى بشر آفريده شده است.
3- نظام هستى، هدفدار است و در آفرينش جهان، تدبير و طرح حكيمانه مطرح بوده است.
4- هيچ آفريده‎اى در طبيعت بيهوده نيست، هر چند ما راه استفاده از آن را ندانيم.
5 - اصل آن است كه همه چيز براى انسان مباح است، مگر دليل مخصوصى آن را ردّ كند.
6- دنيا براى انسان است، نه انسان براى دنيا.
7- انسان مى‎تواند از نظر علمى، به جايى برسد كه از تمام مواهب طبيعى بهره‎گيرى كند و اسرار هستى را كشف و آن را تسخير نمايد.
8 - بهره‎گيرى از مواهب زمين، براى همه است.
9- آسمان‎هاى هفتگانه جهان، داراى اعتدال و بدون كم‎ترين اعوجاج و ناهماهنگى است.
10- آفرينش آسمان و زمين، همه بر اساس علم الهى است.
11- آفرينش زمين و آسمان‎هاى هفتگانه، دليل توانايى خدا بر زنده كردن مردگان است كه در آيه قبل آمده بود.

 پرتوي از حكمت

همكاري و همياري با خانواده

همسر آيت‎الله ميرزا جواد تهراني از سادات علويه بود، علاوه بر احترام زيادي كه ايشان براي همسر خود قائل بودند، هر وقت هم كه فرصت ياري مي‎نمود در خانه يار و كمك كار ايشان بودند؛ اساسا" ايشان تا جايي كه مي‎توانستند و قدرت و توان داشتند خودشان امور شخصي خود را انجام مي‎دادند، تا آن‎جا كه همسرشان تا شناختي كه از ايشان داشتند مي‎خواستند كه لباس هايشان را براي شستن در اختيار بگذارند. بعضي وقت‎ها نيز ديده مي‎شد كه جارو به دست گرفته و حياط منزل را جاروب مي‎زنند و اين در حالي بود كه راه رفتن با عصا برايشان مشكل بود!
خاطراتي از آيينه اخلاق

 بوستان حكايت

رمز موفقيت

اوايل رياست شيخ انصاري هم‎مباحثه‎اي وي بعد از سال‎ها براي زيارت به نجف آمد. وقتي شيخ را در مقام رياست شيعه ديد از او پرسيد: من و تو هم بحث بوديم چطور شد شما به اين مقام رسيديد و من همانم كه بودم؟
مرحوم شيخ فرمودند: من شيره را نخوردم و شما خورديد. و اين اشاره به اين داستان بود كه:
در ايام تحصيل يك مرتبه شيخ يك فلس پول به هم‎مباحثه‎اي خود مي‎دهد تا برود و چيزي خريداري كند و بياورد. او هم رفت و مقداري نان و شيره روي نان ريخته بود، آورد. شيخ فرمود: اين نان و شيره به اندازه دو فلس است در حالي كه شما يك فلس بيش‎تر نداشتي؟!
رفيقش گفت: با آن يك فلس نان خريدم و يك فلس شيره را نسيه گرفتم.
شيخ فرمود: من از شيره نمي‎خورم چون نمي‎دانم كه آيا مي‎توانم قرض را ادا كنم يا نه.
شيخ مي‎خواست هم‎مباحثه خود را آگاه كند كه بر طالب علم واجب است تا اين مقدار احتياط كند تا به مرتبه‎اي از مراتب علم برسد.