صفحه بين الملل

چرا اروپايي ها تهديدهاي آقاي عراقچي را جدي نمي گيرند؟

«ما به اروپايي‎ها روشن گفته‎ايم اگر منافع اصلي ما در برجام، بحث فروش نفت و بازگشت پول نفت، پرداخت‎ها و دريافت‎ها(ساز و كار مالي و بانكي) عملياتي نشود، براي ما ماندن در برجام هيچ فايده ديگري نخواهد داشت. آن‎ها براي عملياتي كردن ساز و كار خود تا 13 آبان وقت دارند و از اين تاريخ به بعد فايده‎اي ندارد كه بخواهند انجام دهند» اين شعارهاي عباس عراقچي، معاون سياسي وزير خارجه در تاريخ- 13 شهريور 97- در برنامه زنده تلويزيوني «رو در رو» است كه از شبكه چهارم سيما پخش شد. اما 13 آبان كه هيچ، 13 اسفند نيز تمام شد و نه اروپايي‎ها به وعده‎هاي خود عمل كردند و نه تهديدهاي توخالي دولتمردان عملياتي شد.

به گزارش رجانيوز، مواضع پر از تناقض عراقچي به‎عنوان نفر دوم وزارت خارجه باعث شده تا كارشناسان مختلف او را به‎عنوان توجيه‎كار اشتباهات و انفعال‎هاي روحاني و ظريف در سياست خارجي بشناسند. هرچند تيم وزارت خارجه با داستان سازي‎هاي خيالي از پرتاب خودكار توسط عراقچي نمي‎خواهد اين تصوير از خود را در سياست باقي بگذارد. حالا معاون وزارت خارجه پس از 9ماه بازي خوردن از اروپايي‎ها اعلام كرده كه هنوز نمي‎دانيم اينستكس چطور كار مي‎كند. اين خبر را رسانه‎هاي دولتي نيز بازتاب داده‎اند.

رئيس هيات ايراني در نشست كميسيون مشترك برجام پيش از شروع اين نشست در وين از چگونگي كاركرد سازوكاري ابراز بي‎اطلاعي كرد. عراقچي گفت: «اين ساز و كار در ابتداي راه خود است كه ما هنوز نمي‎دانيم چطور مي‎خواهد كار كند و مشكل‎گشا باشد» اين صحبت عراقچي درحالي است كه بيش از يك ماه از اعلام اينستكس مي‎گذرد. اروپا پس از 8ماه وعده و وعيد براي پر كردن جاي آمريكا در برجام، ماه گذشته در اقدامي نمادين شركتي به نام INSTEX ثبت و آن را اعلام كرد. اين آبنبات اروپايي كه با هماهنگي آمريكايي‎ها در اختيار دولت روحاني قرار گرفت باعث شد تا وزير، معاون و سخنگوي وزارت امور خارجه در مواضع جداگانه‎اي به استقبال اين حركت نمادين اروپا بروند و آن را گام اول اروپا براي بهره‎مندي ايران از منافع برجام معرفي كنند.

اين درحالي است كه در همان زمان رجانيوز اعلام كرد: شركت ثبت شده توسط اروپا علي‎رغم تبليغات حاميان دولت نه يك شركت براي فعاليت و ارتباط مالي اروپا و ايران، بلكه صرفا يك اتاق تسويه حساب آن هم براي موارد معدودي از تجارت‎ها است. اين بدان معناست كه نه قرار است تحريمي دور بخورد و نه بانكي از اروپا با ايران وارد همكاري شود. صرفا در برابر خريد‎هاي محدود ايران از اروپا كه شامل غذا و(شايد) دارو خواهد بود، اين شركت زحمت تسويه حساب را خواهد كشيد!

اما با وجود اين صحبت‎ها خوشحالي دولت تا جايي بود كه بعيدي نژاد، از اعضاي تيم مذاكره كننده هسته اي، منتقدان سازوكار بي‎خاصيت اروپا را همصدا با ترامپ و سعودي معرفي كرد! حالا پس از اين اعتماد مجدد غرب گرايان به اروپا شاهد هستيم كه معاون ظريف مي‎گويد نمي‎دانيم چطور مي‎توان با اين سازوكار كه دستپخت اروپا و آمريكاست كار كرد! گويا هنوز دولتي‎ها متوجه نيستند كه قرار نيست اين اقدام نمادين اروپا براي دولت معجزه‎اي كند، بلكه همان گونه كه گروه بحران در سومين گزارش خود از برجام گفته است، قرار بر اين بوده تا اروپا با ايفاي نقش پليس خوب در برجام ايران را فقط با وعده‎هاي پوچ و صحبت‎هاي سياسي در برجام نگه دارد. به بيان بهتر آمريكا از مذاكرات خارج شد تا دستاورد برجام از «تقريبا هيچ» به «صد درصد هيچ» كاهش يابد و اروپا در برجام مانده است تا ايران محدوديت‎هاي هسته‎اي خود را حس كند!

اما نگاهي گذرا به ادامه برجام اروپايي نشان مي‎دهد كه از 9ماهي كه آمريكا از برجام خارج شده و هزينه‎هاي حفظ برجام يك طرفه از جيب ايران داده شده است به هيچ عنوان برجام اروپايي نتوانسته موفقيتي كسب كند. اين شكست برجام اروپايي آن‎قدر واضح بوده كه بارها غرب گرايان مجبور به اعتراف به آن شده‎اند. چه آن‎جا كه روحاني اقدامات نازل اروپا را «مايوس كننده» خوانده بود و چه در تهديدهاي ظريف و عراقچي. نكته قابل توجه اين است كه تهديدهاي موقتي دولتمردان نسبت به اروپا كه مدعي مي‎شوند در برجام تجديدنظر مي‎كنند هم ديگر براي اروپا كارساز نيست؛ زيرا كشورهاي غربي به اين نتيجه رسيده‎اند كه ليبرال‎هاي ايراني حرف‎هاي بدون پشتوانه مي‎زنند و حاضر به اقدام متقابل در قبال بدعهدي اروپايي‎ها نيستند.

ماجراي بسته پُر از هيچ!

تاكيد بر ادامه برجام با اروپا درحالي بود كه تئوريكاي اروپايي(انگليس، فرانسه، آلمان) در توافق سعدآباد در دولت اصلاحات ثابت كردند كه قابل اعتماد نيستند.قرار بر اين بود كه اروپايي‎ها حداكثر تا ۱۰ خردادماه بسته پيشنهادي خود مبني بر تضمين اجراي تعهدات برجامي را ارائه دهند؛ اما موگريني به‎صراحت اعلام كرد كه درخصوص تعهدات برجامي به ايران تضمين نمي‎دهيم. اروپا در نهايت در نيمه تيرماه بسته پيشنهادي خود را ارائه كرد. روحاني در گفت‎و‎گوي تلفني با «آنگلا مركل» صدراعظم آلمان اعلام كرد كه بسته پيشنهادي اروپا مأيوس‎كننده بود.

بيانيه ۱۰ بندي اتحاديه اروپا در برجام بدون آمريكا در نيمه تيرماه 97 منتشر شد. اين بيانيه از فقدان تضمين براي حفظ برجام در مقابل عهدشكني و كارشكني آمريكا رنج مي‎برد. تكرار ادبيات كلي و مبهم و شعار زده بدون ارائه تضمين‎هاي مشخص درباره مواخذه آمريكا در شوراي امنيت و نحوه مقابله با تحريم‎هايي كه عملا برجام را از بين مي‎برد، همچنان مشكل اروپايي‎ها در ادعاي پايبندي به برجام بود.

در تابستان 97 شركت‎هاي اروپايي بدون توجه به تعهدات خود براي خروج از ايران صف كشيدند. در همين راستا شركت‎هاي بدعهدي همچون پژو و توتال اعلام كردند كه فعاليت‎هاي خود در ايران را تعليق خواهند كرد. شركت‎هاي ايرباس، زيمنس، اينژي، مرسك، دي زي بانك آلمان و چند شركت ديگر نيز بيانيه‎هاي مشابهي صادر كردند.

پيش از آن «امانوئل ماكرون» رئيس جمهور فرانسه-ارديبهشت 97- در حاشيه نشست غيررسمي سران اروپا در بلغارستان گفته بود:«به خاطر مسأله ايران، عليه شركت‎هاي آمريكايي جنگ تجاري يا راهبردي راه نخواهيم انداخت. اين كار منطقي نيست. ثانيا، شركت‎هاي فرانسوي را به ماندن در ايران مجبور نخواهيم كرد»

ديگر مقامات اروپايي نيز اظهارات مشابهي در همصدايي با آمريكا بيان كرده بودند. درحالي اروپا اعلام مي‎كرد كه شركت‎هاي خصوصي را نمي‎تواند مجبور به حضور و مراوده با ايران كند كه ليست بزرگي از شركت‎ها و بانك‎هاي دولتي اروپا توسط دكتر جليلي منتشر شد و نشان داد كه اروپا اراده سياسي براي هزينه كردن در اجراي برجام ندارد و به قول رئيس سابق تيم مذاكره كننده ايران، اروپا نمي‎خواهد براي حفظ دستاوردهاي برجام براي كشورهايشان هيچ هزينه‎اي بكنند!

عباس عراقچي، معاون سياسي وزير خارجه- 13 شهريور 97- در برنامه زنده تلويزيوني «رو در رو» كه از شبكه چهارم سيما پخش شد، گفته بود:«ما به اروپايي‎ها روشن گفته‎ايم اگر منافع اصلي ما در برجام، بحث فروش نفت و بازگشت پول نفت، پرداخت‎ها و دريافت‎ها(ساز و كار مالي و بانكي) عملياتي نشود، براي ما ماندن در برجام هيچ فايده ديگري نخواهد داشت. آن‎ها براي عملياتي كردن ساز و كار خود تا 13 آبان وقت دارند و از اين تاريخ به بعد فايده‎اي ندارد كه بخواهند انجام دهند».

«كمال خرازي» وزير امور خارجه دولت اصلاحات و رئيس شوراي راهبردي روابط خارجي نيز- 26 آذر 97- در پاسخ به سؤالي درباره اجرايي شدن SPV بين ايران و اروپا گفته بود:«اروپا وعده اجرايي شدن اين موضوع را داده، البته انتظار اين است كه گام‎هاي عملي در اين راستا از سوي اروپا برداشته شود. در گفت‎وگوهاي آقاي ظريف و اروپايي‎ها، آن‎ها قول داده‎اند تا پايان سال ميلادي SPV را اجرايي كنند»

علاوه بر اين، موگريني- 19 آذر 97- گفته بود:«ساز و كار مالي اروپا با ايران تا پايان سال 2018 اجرايي مي‎شود».اما اين رخداد نيز در سال 2018 ديده نشد. اين در حالي است كه قرار بود در اولين روز اجراي برجام، دي 94 تمام تحريم‎هاي ضدايراني لغو شود و نه تعليق و نه اين‎كه پس از سه سال و بعد از بتن‎ريزي در صنعت هسته‎اي، تازه به نفت در برابر غذا و دارو برسيم.

جاده‎صاف‎كني براي برجام بعدي!

«فدريكا موگريني» مسؤول سياست خارجي اتحاديه اروپا-خرداد 97- گفت:«درباره برنامه موشكي ايران اختلافي با آمريكا نداريم». موگريني در همان مقطع در اظهارنظري ديگر گفت:«عزم ما براي حفظ توافق هسته‎اي، در راستاي منافع آمريكاست»

در آذر 97 انگليس و فرانسه در اقدامي ضدايراني، جلسه شوراي امنيت براي بررسي گزارش‎ها درباره آزمايش‎هاي موشكي ايران را تشكيل دادند. اين دو كشور نتوانستند هيچ مدركي مبني بر اين‎كه قطعنامه‎هاي شوراي امنيت از سوي ايران نقض شده‎اند، ارائه دهند.

علاوه بر اين دولت فرانسه- در آذر 97- در حالي كه بعد از گذشت چندين هفته هنوز نتوانسته بود بحران داخلي خود را حل كند و مشغول سركوب وحشيانه معترضان بود، در اقدامي مداخله‎جويانه و گستاخانه خواستار شفاف‎سازي درخصوص مسائل داخلي ايران شد.

گفتني است از 18 ارديبهشت 97 تاكنون دو ديپلمات ايراني از هلند، دو ديپلمات ايراني از آلباني و يك ديپلمات ايراني نيز از فرانسه به دلايل واهي اخراج شدند. علاوه بر اين در اين مدت، يك ديپلمات ايراني در آلمان بازداشت و سپس به بلژيك مسترد شد.

علاوه بر اين، در يك ماه اخير اروپا وزارت اطلاعات جمهوري اسلامي ايران را نيز تحريم كرده است.اروپا همصدا و همراه با آمريكا به خيال خام خود در پي آن است تا با معلق نگه داشتن اقتصاد ايران- در انتظار رسيدن ميوه‎هاي برجام- با فشار به ايران در حوزه موشكي و منطقه‎اي، ضمن دائمي كردن برجام هسته‎اي، برجام‎هاي بعدي را كليد بزند.

كلام پاياني اين‎كه اروپا بايستي در اين سه سال به تعهدات برجامي خود عمل مي‎كرد و پس از اين‎كه در بهمن ماه مجبور به اعلام نمادين يك اتاق تسويه حساب براي ايران شده است اما باز هم هيچ دستاوردي براي كشور نداشته تا جايي كه معاون وزارت خارجه در جلسه كميسيون مشترك برجام اعلام بي‎اطلاعي از چگونه اين سازوكار مي‎كند!