صفحه فرهنگي-اجتماعي

بحراني به نام اينستاگرام

اپليكيشن اينستاگرام كه سومين شبكه مجازي پرطرفدار جهان است توانسته با رخنه در فضاي مجازي ايران در كنار تلگرام حجم قابل توجهي از كاربران را جذب كند. اينستاگرام در حال حاضر خط مقدم ترويج مصرف‎گرايي و زندگي تجملي است در كنار اين بسياري از آسيب‎هاي اجتماعي به صورت گسترده در اين فضا تبليغ مي‎شود.

«شنيدن كي بود مانند ديدن؟» يك ضرب المثل قديمي است. هر چه است، درست است. قرن بيست و يكم و روزگار گسترش ارتباطات را سپري مي‎كنيم؛ عصري كه تسلط شبكه‎هاي اجتماعي و پيام‎رسان‎هاي مجازي بر جوامع مشهود است.

جامعه ما نيز دستخوش اين تحولات واقع شده است؛ تا حدي كه امروز خيلي سخت مي‎توانيم افرادي را پيدا كنيم كه در دستشان گوشي همراه هوشمند نباشد؛ گوشي‎هاي همراهي كه يك يا چند شبكه اجتماعي و پيام رسان مجازي را در خود جاي داده‎اند.

شبكه‎هاي اجتماعي تلفن همراه كه اين روزها به‎وفور بر روي گوشي‎هاي تلفن هوشمند قابل‎استفاده و نصب است هركدام علاوه بر معدود مزايايي كه دارد همراه با خود انبوهي از مشكلات جديد را وارد جامعه مي‎كند.

بررسي اين شبكه‎ها نشان مي‎دهد كه بسياري از كاربران آن‎ها متوجه نوع فعاليتشان در اين شبكه‎ها و اطلاعاتي كه رايگان در اختيار مديران و پايگاه‎هاي اطلاعاتي قرار مي‎دهند نيستند. يكي از اين اپليكيشن‎ها كه با استقبال چشم‎گيري مواجه شده، اينستاگرام است.

معرفي اينستاگرام

اينستاگرام ۷ سال پيش توسط دو فارغ‎التحصيل دانشگاه استنفورد راه اندازي شد و معرفي‎اش در فروشگاه اپليكيشن اپل با اين جمله همراه بود: «براي سرعت بخشيدن، ساده و زيبا شدن عكس‎هاي موبايلي». در آن زمان كسي فكرش را نمي‎كرد كه ششم اكتبر ۲۰۱۰ تاريخ تولد اپليكيشني باشد كه بر اساس آخرين آمار منتشرشده بيش از ۸۰۰ ميليون عضو فعال داشته باشد؛ اپليكيشني كه در معامله‎اي يك ميليارد دلاري به فيس‎بوك فروخته شد و طبيعت عكاسي را در سرتاسر جهان متحول ساخت.

آمار منتشر شده درباره جايگاه شبكه‎هاي مجازي نشان مي‎دهد در حال حاضر اينستاگرام بعد از فيسبوك و يوتيوب سومين شبكه اجتماعي پرطرفدار دنيا است؛ اپليكيشني كه اتفاقا در ايران با استقبال خوبي رو به رو شده است. بررسي آمار دانلود اين اپليكيشن از ماركت اندرويدي داخلي يعني كافه بازار به خوبي گوياي اين موضوع است. اپليكيشن اينستاگرام در كافه بازار بيش از ۱۹ ميليون دفعه دانلود شده است.

اين آمار دانلود تنها مربوط به كاربراني مي‎شود كه مجهز به گوشي اندرويدي هستند و از ماركت داخلي برنامه مورد نظرشان را دانلود كرده اند؛ آماري كه در مقايسه با تعداد دفعات دانلود پيام رسان تلگرام از همين ماركت اندرويدي اختلاف بيش از دو ميليوني و جلوتر بودن اينستاگرام را نشان مي‎دهد.

با بررسي تعداد دفعات دانلود اين اپليكيشن از ساير ماركت‎ها درمي‎يابيم حدودا ۱۵ تا ۲۰ ميليون كاربر ايراني مشترك اينستاگرام هستند. اين شبكه اجتماعي اين روزها تبديل به يكي از فضاهاي مورد علاقه افراد جامعه براي دنبال كردن مسائل روز و حتي خبرها شده است.

دليل استقبال از اينستاگرام

دليل اين استقبال هم متفاوت بودن فضاي اين برنامه نسبت به شبكه‎هاي اجتماعي ديگر است. بصري بودن فضاي اينستاگرام و به اشتراك گذاشتن لحظات زندگي شخصي به‎صورت تصويري از دلايل استقبال از اين برنامه است. همچنين فيلتر نبودن اين شبكه و دسترسي آسان و بي‎دردسر آن در ايران از ديگر دلايل استقبال كاربران ايراني است.

در روزهاي اخير كه تب اخبار فيلترينگ تلگرام داغ شده است، بيش‎تر كانال‎ها و يوزرهاي پرطرفدار تلگرام دنبال كنندگانشان را به اينستاگرام دعوت كرده‎اند. فضايي كه در كنار دنبال كردن محتوا مورد نظر كابر مي‎تواند به تصاوير و فيلم‎هاي متنوعي دست پيدا كند. يكي از نكات قابل توجه درباره اينستاگرام حضور سلبريتي‎ها يا همان چهره‎هاي معروف جامعه در اين شبكه اجتماعي است.

اين موضوع خود دليل ديگري براي حضور كاربران شبكه‎هاي اجتماعي در اين اپليكيشن است. كاربر اينستاگرام به راحتي حد و مرزهاي زندگي شخصي را مي‎شكند و وارد جزئيات زندگي خصوصي افراد مي‎شود. ضمن اين‎كه با تاثير پذيري از اين فضا خود درگير به اشتراك گذاشتن لحظات زندگي شخصي‎اش مي‎شود.

دنبال‎كننده، مهم‎ترين مولفه شناخت افراد در اينستاگرام است. هر چقدر تعداد فالوورها بالاتر باشد شخص شهرت و جايگاه بالاتري در بين ساير كاربران خواهد داشت. همين مولفه مهم تبديل به زنگ خطري شده كه به صورت پنهاني زير پوست جامعه در حال گسترش است.

در حال حاضر به قدري دنبال كننده در اينستاگرام مهم شده است كه افراد براي آن هزينه هم مي‎كنند. بيش‎ترين حجم اشتغال ايجاد شده در اين بستر اجتماعي «تبليغات» است.

تبليغات در اكثر مواقع به همراه مسائل غير ارزشي و ترويج مصرف گرايي همراه است كه منافي اهداف جمهوري اسلامي يعني اقتصاد مقاومتي و حمايت از كالاي ايراني است.

صعود اينستاگرام بر پايه مكتب شيكاگو

با يك گشت و گذار چند ساعته در اين بازار مكاره متوجه آسيب‎هاي فراواني مي‎شويم. با وجود اين آسيب‎ها يك سوال مهم اين است كه، اينستاگرام چگونه در مدت زمان ۷ سال چنين جايگاهي را به دست آورد؟

پاسخ اين سوال را مي‎توان با بررسي مكتب شيكاگو به دست آورد. يكي از عوامل از بين رفتن حريم خصوصي افراد در فضاي مجازي و بخصوص اينستاگرام، تئوري مكتب شيكاگو است. بر اساس اين تئوري، شهر‎ها دنياي بيگانه‎ها است بنابراين مردم در شهرها ترسي از شناخته شدن ندارند.

همين موضوع را در اين اپليكيشن مشاهده مي‎كنيم. فضايي كه افراد ناشناخته با هر روشي سعي در ديده شدن و شناخته شدن دارند. اين روش‎ها تبديل به الگو مي‎شوند و الگوها در جامعه گسترش پيدا مي‎كنند. ادامه اين مسير فضاي جامعه را دگرگون مي‎كند تا جايي كه افراد براي به دست آرودن شهرت در اين فضا حاضر به برهنه شدن مي‎شوند.

آسيب‎هاي اينستاگرامي

اين عبارت كه «آسيب‎هاي اينستاگرام بر جامعه كم‎تر از پيام رسان‎هاي مجازي نيست» مي‎تواند كاملا درست باشد. پيام رسان‎ها مبتني بر متن هستند و كاربران پيام رسان‎ها بيش‎تر محتواي متني را دنبال مي‎كنند اما افراد يك جامعه از طريق ديدن، بيش‎تر تحت تاثير قرار مي‎گيرند.

همان‎طور كه اينستاگرام توانسته محل درآمد برخي از افراد، گروه‎ها و برندها باشد، در مقابل باعث گسترش رفتارهاي ناصحيح و ترويج الگوهاي غربي در جامعه شده است.

طبق فرمايشات مقام معظم رهبري هجوم شبكه‎هاي مجازي همان جنگ نرم و تهاجم فرهنگي‎اي است كه جريان استكبار سعي دارد توسط آن جامعه ايراني را دگرگون كند. اينستاگرام در اين زمينه نسبت به ساير شبكه‎هاي اجتماعي تأثير بيش‎تري در اين تهاجم فرهنگي دارد؛ چراكه مردم آگاه يا ناآگاه اطلاعات و مشخصات زندگي فردي و خانوادگي خود را از طريق عكس و فيلم در اختيار جريان استكبار قرار مي‎دهند.

مهم‎ترين خطر اينستاگرام صدور اطلاعات طبقه‎بندي‎شده و پردازش‎شده است. با توجه به اين‎كه ما در عصر ارتباطات زندگي مي‎كنيم، خروج اطلاعات بي‎حدومرز از كشور به‎منزله فروش رايگان نفت است. همين چند روز پيش كليپي از درگيري يك مامور گشت ارشاد با دختري جوان در اين شبكه به سرعت گسترش يافت؛ ماجرايي كه پس از انتشارش مشخص شد مربوط به ده روز قبل‎تر بوده و در واقع يك حركت از پيش هماهنگ شده بوده است.

دنبال كردن اين ماجرا كابران را به يك پويش اينستاگرامي با عنوان چهارشنبه‎هاي سفيد مي‎رساند؛ پويشي كه سعي در شكستن حريم عفاف و حجاب در جامعه اسلامي ايراني دارد. نبود نظارت و فيلتر نبودن چنين بسترهايي همانند تلگرام مي‎تواند آغاز كننده آشوب‎هاي اجتماعي باشد.

انتشار گسترده تصاوير و فيلم‎هاي مشمئز كننده در اينستاگرام آسيب ديگري است كه كاربران اين شبكه بخصوص جوانان را مورد هدف قرار داده است. اين آسيب امروزه تا حدي گسترش يافته است كه حريم‎هاي شخصي ديگر معنايي ندارد و افراد از انتشار تصاوير و فيلم‎هاي شخصي‎شان در هر حالتي براي جذب فالوور استفاده مي‎كنند.

ترويج بي‎فرهنگي در اينستاگرام

اخيرا در شبكه اجتماعي اينستاگرام برخي كاربران براي جذب فالوور تصاوير و فيلم از لحظات برهنگي خودشان را به نمايش مي‎گذارند! موضوعي كه در حال گسترش است و اتفاقا با پويش‎هايي نيز همراه بوده است.

ضد ارزش‎ها تبديل به ارزش شده است و هر كاربري كه برهنگي بيش‎تري از خود به نمايش بگذارد شهرت بيش‎تري را به‎دست مي‎آورد؛ آسيبي كه اگر كنترل و نظارتي بر آن نباشد مي‎تواند به راحتي وارد جامعه شود و گسترش يابد. اين موضوع زماني نگران كننده‎تر مي‎شود كه صاحبان چنين صفحاتي با تبليغ ساير صفحه‎ها درآمد سنگيني را به جيب مي‎زنند و همين موضوع باعث گسترش اين الگو در بين ساير كاربران مي‎شود.

بررسي اين موارد نشان مي‎دهد با توجه به گسترش شبكه اجتماعي اينستاگرام در جامعه، نظارت بر اين شبكه بايد گسترش پيدا كند. در واقع تلگرام تمام ماجرا نيست و اينستاگرام هم جايگاه ويژه‎اي را در بين معضلات و آسيب‎هاي شبكه‎هاي اجتماعي دارد. بنابراين زير نظر داشتن موضوع فيلتر و يا محدوديت اينستاگرام نبايد دور از ذهن باشد و تا دير نشده راه حلي اساسي براي حل اين معضل نياز است./ سايت بصيرت

 در محضر قرآن

درس هايي از قرآن

ترجمه
واگر در آن‎چه بر بنده خود(از قرآن) نازل كرده‎ايم، شكّ داريد، اگر راست مى‎گوييد(لااقل) يك سوره همانند آن را بياوريد و گواهان خود را غير از خداوند بر اين كار دعوت كنيد.
(بقره، 22)
پيام‎ها
1. بايد از فكر و دل افراد شكّ زدايى صورت گيرد بخصوص در مسائل اعتقادى.
2. شرط دريافت وحى، بندگى خداست
3. قرآن، كتاب استدلال و احتجاج است و راهى براى وسوسه و شكّ باقى نمى‎گذارد.
4. انبيا بايد معجزه داشته باشند و قرآن معجزه رسول اكرم صلى ا... عليه وآله است.
5. دين جاويد، معجزه جاويد مى‎خواهد تا هر انسانى در هر زمان و مكانى، اگر دچار ترديد و شكّ شد، بتواند خود آزمايش كند.
6. بر حقّانيت قرآن به قدرى يقين داريم كه اگر مخالفان، يك سوره مثل قرآن نيز آوردند به جاى تمام قرآن مى‎پذيريم.
7. بهترين قاضى و داور، وجدان است. خداوند وجدان مخالفان را داور قرار داده است.

 پرتوي از حكمت

منشأ گرايش انسان به پول و مقام

مرحوم آيت‎الله شيخ‎مجتبي تهراني: مبدأ گرايش انسان به پست و مقام، همان فطرت كمال‎جوي انسان است كه در تشخيص مصداق كمال به خطا رفته است. چون انسان مفطور به اين فطرت است و خدا چنين گرايشي را در نهاد او قرار داده كه طالب كمال باشد و آن را دوست بدارد. اين گرايش بد نيست و اصلا حب به ا... تعالي هم از همين خميره سرچشمه مي‎گيرد. يعني چون خدا كمال و جمال مطلق است، انسان او را دوست دارد. مشكل اين‎جا است كه انسان وقتي چشمش بر روي حقايق اين عالم بسته مي‎شود و فقط دنيا را مي‎بيند فكر مي‎كند كه تمام مشكلات با جاه و مقام حل مي‎شود و تنها جمال و كمال موجود در عالم پول و مقام است.
رسائل بندگي(حب به دنيا)، ص 244

 بوستان حكايت

مكلف بودن به انجام امور شخصي

همسر مرحوم ميرزا جواد آقا تهراني از سادات علويه بود. علاوه بر احترام زيادي كه آقا براي ايشان قائل بودند، هر وقت كه در خانه فرصت ياري مي‎نمود، يار و كمك كار ايشان بودند؛ اساساً ايشان به كسي زحمت نمي‎داد بخصوص امور شخصي خويش را تا آن‎جايي كه مي‎توانستند و قدرت و توان داشتند خودشان انجام مي‎دادند، تا آن‎جا كه از همسر خود نمي‎خواستند كه مثلا لباس‎هايشان را بشويند، بلكه اين همسرشان بودند كه با توجه به اخلاق مرحوم آقا از ايشان مي‎خواستند كه لباس‎هايشان را براي شستن در اختيار ايشان بگذارند و باز هم به سادگي حاضر نمي‎شدند. گاه نيز ديده مي‎شد كه جارو به دست گرفته و حياط منزل را جارو مي‎زنند و اين در حالي بود كه حتي راه رفتن با عصا برايشان مشكل بود!
برگرفته از كتاب آيينه اخلاق