صفحه كلبه سبز

مهارت هايي كه باعث تحكيم زندگي مشترك مي شود

ازدواج پيوندي است كه انتظار مي‎رود روزبه‎روز مستحكم‎تر شود و ناگسستني باقي بماند. اين در حالي است كه پيوند بسياري از زوج‎ها در اثر ناملايمات زندگي سست مي‎شود و در موارد حاد به جدايي مي‎انجامد. در واقع، نافرجامي اغلب زندگي‎هاي مشترك به علت عدم تسلط طرفين بر مهارت‎هاي زندگي زناشويي است و از بي‎توجهي به پيش‎نيازهاي مهارتي ازدواج موفق ناشي مي‎شود.

ازدواج، يكي از مهم‎ترين رسم‎هاي اجتماعي براي دست‎يابي به نيازهاي عاطفي افراد همواره مورد تأييد بوده و مي‎توان گفت ازدواج رابطه انساني، ظريف، پيچيده و پويايي است كه از ويژگي‎هاي خاصي برخوردار است.

دلايل اصلي ازدواج عمدتاً عشق، محبت، داشتن شريك و همراه در زندگي، ارضاي انتظارات عاطفي‎–رواني و افزايش شادي و خشنودي است.

ازدواج پيوندي است كه هدف از آن رسيدن به آرامش است كه در قرآن هم به آن اشاره شده اما متاسفانه در سال‎هاي اخير احساس امنيت و آرامش در بين زوجين به سستي گراييده و خانواده دستخوش فرآيندهاي ناخوشايندي شده است.

امروزه حوزه روانشناسي خانواده با چالش‎هايي مواجه شده است. از يك سو برخي از زوجين بدون آن‎كه آمادگي و مهارت‎هاي لازم را جهت مواجهه با چالش‎هاي زندگي زناشويي داشته باشند، وارد زندگي مشترك مي‎شوند و از سوي ديگر بسياري از زوجين در آستانه طلاق و جدايي قرار دارند.

آموزش مهارت‎هاي زندگي در زوجين علاوه بر تأثير بر بهبود كيفيت روابط، نقش عمده‎اي در ارتقاي بهداشت روان و سلامت عمومي، كاهش استرس خانوادگي، افزايش پذيرش اجتماعي و حتي جلوگيري از خودكشي ايفا مي‎كند لذا به شما توصيه مي‎كنيم كه اگر هنوز به جرگه متاهلان نپيوسته‎ايد و يا در آستانه آغاز زندگي مشترك قرارداريد از همين امروز مهارت‎هاي زير را در خود پرورش دهيد تا ازدواج ثمر بخشي را رقم بزنيد.

همسرتان را اكرام كنيد

يكي از انتظاراتي كه هركس از همسر خود دارد اين است كه او را درك كند و مورد اكرام قرار دهد. درك و اكرام همسر يك رابطه متقابل بين زوجين است يعني همان‎طور كه مرد از همسر خود توقع دارد او را درك كند و مورد اكرام قرار دهد، زن هم چنين انتظاري را از همسرش دارد؛ بنابراين درك و اكرام وظيفه‎اي است كه هر يك از زن و شوهر بايد در طول زندگي مشترك به آن توجه داشته باشد.

طاهره هميز، استاد دانشگاه و مشاور در حوزه مسائل تربيتي و خانواده، ضمن توجه به مساله درك متقابل زوجين و اكرام يكديگر، در گفت وگو با تبيان به رساله حقوق امام سجاد(ع) اشاره مي‎كند و مي‎گويد: امام سجاد(ع) به شدت به اكرام مرد نسبت به زن در لباس، گفتار، رفتار و غذا توصيه مي‎كنند. اكرام يعني بزرگ شمردن، نه اين‎كه همسرتان را مورد تحقير و توهين قرار دهيد؛

قرآن در آيه 34 سوره نسا مهارت‎هايي را در زندگي مشترك به زنان اختصاص مي‎دهد و مي‎فرمايد: «الصالحات قانتات حافظا للغيب بما حفظ‎الله». «پس زنان صالحه، كساني هستند كه با كمال تواضع و خضوع، همواره مطيع و در غياب همسر نيز حافظ اسرار و شؤون خانواده هستند، حافظ آن چه خداي متعال نيز به حفظ آن فرمان داده است.»

اين آيه به ويژگي‎ها اخلاقي زنان صالحه و نمونه اشاره مي‎كند.

با همسرتان مدارا كنيد

حتماً شنيده‎ايد كه مي‎گويند زن ستون خانه است و مرد سقف خانه؛ اگر اين ستون آسيب ببينيد و بخواهد ابراز ناراحتي و ناسازگاري كند باعث تنش در خانه مي‎شود و ستون‎هاي خانه سست مي‎شوند و در نهايت ممكن است فرو بريزند؛ نقش زن در تحكيم زندگي زناشويي غير قابل انكار است تا جايي كه زن مي‎تواند خانه را به بهشتي برين تبديل كند و يا به جهنمي سوزان.

زن اگر به فن شوهرداري آشنا باشد و مهارت‎هاي زندگي مشترك را آموزش ديده باشد مي‎تواند از شوهرش يك مرد ايده آل و نمونه بسازد.

اين استاد مشاور به كلمه صالحات در آيه شريفه فوق اشاره مي‎كند و مي‎گويد: صالحات در اين آيه بدين معناست كه زن بايد در خانه صلح آفرين باشد يعني مدارا كند نه اين‎كه مدام قهر و دعوا راه بيندازد و لجبازي كند.

مطيع همسرتان باشيد

مردان، علاقه زيادي به مديريت و حس مالكيت دارند و با شنيدن كلمه «چشم» از همسرشان نوعي احساس غرور و مردانگي مي‎كنند. مطيع بودن زن از شوهر چنان تاثيري در مرد دارد كه حاضر مي‎شود هر فداكاري و ايثاري براي همسرش انجام دهد لذا براي حفظ كيان خانواده لازم است كه زنان با سياست‎هاي زنانه خود مطيع همسرانشان باشند چرا كه با اطاعت كردن مردتان را راضي نگه مي‎داريد و مرد هم با راضي بودن از شما مي‎تواند رضايتتان را به طريق ديگري جبران كند.

قانتات در آيه 34 سوره نساء به همين مساله اشاره دارد كه زن بايد در اوج قدرت، مطيع باشد نه اين‎كه همه كارهايش را ديگران انجام دهند و از خودش هيچ گونه استقلالي نداشته باشد لذا زن بايد در عين مديريت و استقلال، شوهرش را بپذيرد و به امر او توجه داشته باشد.

در همين آيه آمده است: «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَي بَعْضٍ.» «مردان را بر زنان تسلط و حق نگهباني است به واسطه آن برتري كه خدا براي بعضي بر بعضي مقرر داشته است.»

خداوند در اين آيه به برتري مرد نسبت به زن از لحاظ جنگ آوري اشاره مي‎كند به گونه‎اي كه مرد جنگ آور بايد حامي زن باشد؛ لذا به واسطه اين آيه مي‎توانيم بگوييم كه زن بايد با اجازه شوهرش رفت و آمد كند. منظور از اجازه اين است كه زن طبع شوهرش را بداند و متوجه باشد كه مرد چه جاهايي را به همسرش اجازه مي‎دهد كه برود و چه جاهايي را اجازه نمي‎دهد و بايد توجه داشت كه اجازه گرفتن محدوديت نيست بلكه حفظ امنيت زن است.

رازدار باشيد!

يكي از بهترين و مهم‎ترين مهارت‎ها در زندگي زناشويي، داشتن رازداري و حفظ حريم خصوصي زندگي مشترك است. اين مساله تا جايي اهميت دارد كه آيه 34 سوره نسا يكي ديگر از ويژگي‎هاي زنان صالحه را رازدار بودن زن مي‎داند. منظور از حافظات در اين آيه اين است كه زن بايد حافظ غيب شوهرش باشد.

گاه ديده مي‎شود كه زوجين در اوايل زندگي مشترك به دليل آشنا نبودن به سلايق و علايق يكديگر دچار مشكلاتي مي‎شوند كه ممكن است زندگي را به كامشان تلخ كند و از آن جايي كه زنان از روحيات لطيف و احساسي برخوردار هستند ممكن است به‎صورت ناخواسته و از روي غفلت يا ناپختگي مسائل مر بوط به زندگي زناشويي، خلقيات و روحيات همسرشان را براي اقوام و دوستان بازگو مي‎كنند. در وهله اول ممكن است مشكلي ايجاد نشود اما به مرور زمان چنين رفتاري مشكل ساز مي‎شود و قطعاً رابطه شما دير يا زود خوب مي‎شود و شما با اين كار تنها ديد اطرافيان را نسبت به همسرتان خراب مي‎كنيد.

زن‎ها بايد در 2 مورد محافظ شوهرشان باشند: يكي اين‎كه مسائل مالي شوهر را به ديگران اطلاع ندهند؛ چرا كه اين مساله به شدت براي مردان اهميت دارد و ممكن است از طرف اطرافيان مورد تحقير قرار بگيرند. دومين مساله‎اي كه زنان بايد حافظ آن باشند مسائل خصوصي زناشويي است. اين مساله تاجايي اهميت دارد كه بي‎توجهي به آن مي‎تواند راه را براي دخالت خانواده‎ها باز كند، حرمت بين زوجين و خانواده‎ها را از بين ببرد و در نهايت زندگي زناشويي را به نابودي بكشاند. دقت كنيد كه امام علي(ع) مي‎فرمايند: تا جايي كه مطابق شرع است حافظ همسرتان باشيد و اگر ديديد كه همسرتان خلاف شرع عمل مي‎كند، حافظ غيب همسر بودن لازم نيست.

به هر ترتيب اداره زندگي مشترك منوط به داشتن مهارت‎هايي است كه لازم است زنان و مردان در اين زمينه آموزش ببينند؛ چرا كه دانستن مهارت‎هاي زناشويي موجب اعتماد، نشاط، احترام، حمايت و عشق مي‎شود.

 كلبه سبز

در اين موارد به نوجوانتان نه بگوييد
راه و رسم نه گفتن به نوجوانان

ابراز مخالفت با نوجوانان راه و رسم ويژه‎اي دارد كه عدم شناختش ممكن است نتيجه نامطلوبي در بر داشته باشد. بعضي وقت‎ها والدين آن‎قدر نسبت به فرزندشان حالت حمايتي و محافظه‎كارانه به خود مي‎گيرند كه در جواب هر پرسشي و براي هر تصميمي جواب «نه» مي‎دهند:
مي‎توانم اين وسيله را بخرم؟
نه!
مي‎شود امشب خانه دوستم بمانم؟
نه!
مي‎توانم يك شب دوستم را دعوت كنم اين‎جا بماند؟
نه!
اما اگر دوست داريد مواظب فرزندتان باشيد، هنر اين نيست كه دائم در جواب خواسته‎هاي او نه بگوييد، بلكه درست اين است كه مخالفت‎تان را براي موارد بزرگ و مهم نگه داريد، زماني كه واقعا فرزندتان در خطر است يا انجام كاري واقعا غلط است.
متن زير گفته‎هاي يك نوجوان دبيرستاني خطاب به همه والدين است. اين نوجوان كه رفتار والدينش را درست و مخالفت‎هاي آن‎ها را بجا مي‎داند، ابتدا دو چيز را توضيح و سپس چند پيشنهاد به شما مي‎دهد: (البته اگر نمي‎گوييد نه!)
اول اين‎كه ما نوجوانان هميشه فكر نمي‎كنيم «نه» چيز بدي است. ما دوست داريم كه حد و مرز داشته باشيم. اصلا تصور اين‎كه مجبور باشيم همه تصميمات زندگي را خودمان به تنهايي بگيريم، وحشتناك است.
اگر هر از گاهي به ما يك فرمان ايست بدهيد، ناراحت نمي‎شويم. اين كار ممكن است ما را از يك مخمصه واقعي نجات دهد. دوم اين‎كه ما خوشحال مي‎شويم وقتي شما نه گفتن و مخالفت كردن را براي موارد مهم نگه مي‎داريد. بعضي وقت‎ها ما دوست داريم براي اين‎كه بفهميم شما واقعا به ما اجازه مي‎دهيد يا نه، از خط و مرزهايي كه شما برايمان كشيده‎ايد رد شويم. البته منظورم را اشتباه برداشت نكنيد. هيچ ايرادي ندارد كه انعطاف‎پذير باشيد و در مورد چيزهاي كم اهميت‎تر نظرتان را عوض كنيد. بنابراين اگر كمي پافشاري كرديم، شما هم مخالفت‎تان را كنار بگذاريد، باور كنيد نظر ما نسبت به شما خوب باقي مي‎ماند.
اما در مورد تصميمات مهم هرگز نظرتان را عوض نكنيد. احتمال دارد مخالفت شما، ما را از خطري جدي حفظ كند. در اين جور موارد هيچ‎وقت حتي يك «شايد» يا «باشد ببينم» هم به كار نبريد.
و حالا دو تا پيشنهاد برايتان داريم.
اول: براي بله گفتن دنبال فرصت بگرديد
معمولا مخالفت با يك وضعيت كار ساده‎اي است. ما احتياج داريم شما فرصت بله گفتن را فراهم كنيد. ممكن است اين موافقت در مورد چيزي باشد كه پيش از اين هميشه با آن مخالف بوده‎ايد. اما اول از خودتان سه سوال مهم بپرسيد:
1- آيا اين بار واقعا مهم است كه نه بگويم؟
2- اگر موافقت كنم، آيا فرزندم را به خطر خواهم انداخت؟
3- اگر مخالفت كنم آيا دليل خوبي براي اين مخالفتم خواهم داشت؟
دوم: فكر كنيد و بعد مخالفت‎تان را توجيه كنيد
مي‎دانم كه والدين مجبور نيستند علت مخالفتشان را توضيح بدهند. اما آيا واقعا اين كار بدي است كه علت مخالفت‎تان را براي ما روشن كنيد؟ براي اين كار اول فكر كنيد و بعد جواب بدهيد. باور كنيد اگر بگوييد: «براي توضيح مخالفتم به وقت احتياج دارم» يا «بايد فكر كنم و بعد جوابت را بدهم» نه از احترام شما كم مي‎شود و نه ما فكر مي‎كنيم شما والدين ضعيفي هستيد.
حتي با وجود توضيح شما ممكن است ما دليلمان را نفهميم يا با آن موافق نباشيم. حتي ممكن است اين قدر سر قضيه بحث كنيم كه شما تهديدمان كنيد كه اجازه نخواهيد داد ما از خانه بيرون برويم. اما با همه اين‎ها باز هم خوشحاليم از اين‎كه اول فكر كرديد و بعد جوابمان را داديد.
لازم نيست «نه» حتما كلمه بدي باشد. برعكس مي‎تواند واژه بسيار خوبي باشد، نكته مهم اين است كه گفتن «نه» را براي مواقع مهم بگذاريد. وقتي واژه‎اي مدام به كار رود اثرش را از دست مي‎دهد.
تنها چيزي كه از شما مي‎خواهيم اين است كه از اين واژه، منطقي استفاده كنيد.
منبع: همشهري جوان