صفحه آخر

حضرت آيت‎ا... مصباح يزدي:
بزرگ ترين آفت مصلحان جامعه، غفلت آن ها از خودشان است

به گزارش پايگاه اطلاع‎رساني آثار حضرت آيت‎ا... مصباح يزدي، رئيس مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) در جمع رابطان استاني دفتر پژوهش‎هاي فرهنگي با اشاره به گذشتن چهاردهه از پيروزي انقلاب اسلامي، اظهار داشت: اين پديده‎اي كه در عالم بي‎نظير است، مانند ساير پديده‎هاي اجتماعي با پيچ و خم‎هايي روبه‎رو بوده و نقاط قوت و آفت‎هايي نيز داشته است؛ در ابتداي امر بسياري از سياستمداران عالم پيش‎بيني مي‎كردند كه اين انقلاب بيش از شش ماه دوام نخواهد آورد؛ اما اين پيش‎بيني‎ها هرگز درست در نيامده و همان‎گونه كه مقام معظم رهبري نيز بارها اشاره كردند، اين انقلاب هميشه رو به رشد بوده و در حال حاضر نيز بالنده‎تر از هميشه در مقابل دشمنان خود قد برافراشته و به مسير خود ادامه مي‎دهد.

آيت‎ا... مصباح در ادامه افزود: قرار نيست با رشد، پيشرفت و بالندگي انقلاب مسؤوليت ما كم شود؛ بلكه بايد آفت‎ها و عوامل تضعيف آن را بشناسيم و ابزار‎هاي محافظت از آن را بيش از پيش فراهم كنيم و به وظيفه‎مان كه پاسداري از انقلاب و ارزش‎هاي آن است، عمل كنيم.

ايشان ضمن تأكيد بر لزوم پيش‎بيني مشكلات و سختي‎هايي كه در ادامه مسير وجود دارد، خاطر نشان كرد: بايد پيشاپيش، ادامه مسير را ببينيم و خود را براي جلوگيري از انحراف و تضعيف نظام آماده كنيم. با نگاهي به گذشته انقلاب مي‎بينيم كه در طول اين مسير محدوديت‎ها، موانع و آفت‎هايي وجود داشته است. دهه اول انقلاب دهه تثبيت نظام و مقابله با دشمنان داخلي و خارجي و پيروزي بر توطئه‎هاي دشمنان بود؛ دهه دوم انقلاب به ترميم خرابي‎هاي جنگ گذشت و طبيعتاً به خاطر تحريم‎ها و مشكلات ناشي از ويراني‎هاي به جا مانده از رژيم گذشته و دوران جنگ، و البته تا حدودي بي‎برنامگي نيروهاي انقلابي، شرايط اقتصادي مطلوب نبود.

آيت‎ا... مصباح يزدي با يادآوري نمونه‎هايي از شرايط نامطلوب اقتصادي و برخي اشتباهات در برنامه‎ريزي‎ها، اظهار كرد: با توجه به اين شرايط، ديدگاه‎هاي مختلفي در جامعه به وجود آمد؛ عده‎اي تنها ارمغان انقلاب را ضعف و تنزل مادي و فقر بيش‎تر مردم عنوان كردند؛ حتي برخي گفتند امام(ره) كه در حوزه درس خوانده، از سياست و اداره كشور چيزي نمي‎داند، و اگر از همان ابتدا با شاه مذاكره و گفت‎وگو مي‎كرد، بهتر بود و كشور گرفتار اين مشكلات و خرابي‎ها نمي‎شد و خون افراد بي‎گناه ريخته نمي‎شد.

ايشان در ادامه افزود: امروز با گسترش رسانه‎ها، اين سخنان بيش‎تر شنيده مي‎شود؛ حتي گاهي ايستادگي مردم در مقابل همه دشمنان داخلي و خارجي به فرمان رهبري و حفظ عزت و استقلال كشور، كه ما آن را به‎عنوان افتخار انقلاب اسلامي مي‎دانيم، از سوي كساني به‎عنوان اشتباه جمهوري اسلامي معرفي مي‎شود؛ اينان مي‎گويند نبايد با رفتاري ناشي از احساسات با دشمنان مبارزه مي‎كرديم؛ بلكه مي‎توانستيم از طريق مذاكره و تعامل جلوي اين همه خرابي و مشكلات اقتصادي و كشته شدن جوانان را بگيريم.

عضو جامعه مدرسين حوزه علميه قم با اشاره به اين‎كه آن‎چه در عالم رخ مي‎دهد، يك مسأله، و تحليل و تفسير آن از منظر ارزشي مسأله ديگري است، ادامه داد: حوادث مختلفي در عالم اتفاق مي‎افتد، كه كساني آن را كاملاً مطلوب ارزيابي مي‎كنند، و در مقابل كسان ديگري همان واقعه را كاملاً نامطلوب و مضر مي‎دانند؛ از اين رو براي ارزشيابي پديده‎ها بايد ديد معيار و ملاك قضاوت چيست، و اگر ما واقعه‎اي را خوب يا بد ارزيابي مي‎كنيم، بايد ببينيم بر اساس چه مبنايي قضاوت كرده‎ايم.

آيت‎ا... مصباح يزدي ضمن دسته‎بندي ملاك‎هاي ارزشيابي در دودسته كلي، اظهار داشت: گاهي ملاك قضاوت، فقط توجه به امور مادي و لذائذ دنيوي است؛ گاهي نيز علاوه بر امور دنيوي، ارزش‎هاي ديگري هم مورد توجه است. بر اساس دسته اول، براي ارزشيابي يك اتفاق بايد ديد آيا رفاه و لذت مردم بيش‎تر شده يا خير؛ اما بر اساس دسته دوم، ملاك اصلي ارزيابي، ارزش‎هاي غير مادي است و ماديات فرع آن‎ها هستند، و يا حداقل ارزش‎هاي معنوي در كنار ارزش‎هاي مادي مورد توجه قرار مي‎گيرد.

استاد اخلاق حوزه علميه قم با يادآوري شعارهاي انقلابيون، گفت: يكي از شعارهايي كه سال‎ها قبل از پيروزي انقلاب، بر سر زبان‎ها بود، شعار استقلال، آزادي، جمهوري اسلامي بود. اما برخي شعارها بعد از انقلاب مطرح شد، كه به‎عنوان مثال مي‎توان به شعار پيشرفت و توسعه كه در يكي از دهه‎هاي بعد از پيروزي انقلاب مطرح گرديد، اشاره كرد. طرح اين شعارها سبب پيدايش ابهام‎هايي از قبيل اين‎كه مراد از پيشرفت چيست، يا پيشرفت در چه امري مورد نظر است، نيز شد؛ البته آنچه به ذهن همگان متبادر مي‎شد و در عمل هم مورد نظر بود، وضع اقتصادي بهتر، رفاه بيش‎تر و بالا رفتن درآمدها بود، نه پيشرفت در ابعاد معنوي و انساني.

ايشان در ادامه افزود: سؤالي كه در اين‎جا مطرح است، اين است كه آيا مطرح كردن شعارهاي جديدي كه عنوان «اسلام» از آنها حذف شده بود، اما براي مردم ملموس‎تر، و با هوس‎ها سازگارتر بود، پيشرفت محسوب مي‎شود يا پسرفت؟ به عبارت ديگر، آيا طرح شعار «پيشرفت» نشان دهنده سير صعودي انقلاب بود، يا حاكي از خطر شروع سير نزولي در بين مسؤولان و سياستمداران است؟ براي پاسخ به اين سؤال بايد ببينيم معيار ارزشيابي و قضاوت در اين زمينه چيست.

اين استاد برجسته حوزه علميه قم با بيان نمونه‎هايي از ايثار، فداكاري و دلسوزي افراد جامعه براي مستضعفان در اوايل انقلاب، پرسيد: آيا امروز آن همدلي، دلسوزي و ايثار افزايش يافته، يا دغدغه مردم براي كسب درآمد و منافع شخصي بيش‎تر شده است؟ بر كسي پوشيده نيست كه اوضاع اقتصادي مردم از آن زمان بهتر است؛ اما آيا اين، به معناي آن است كه ما پيشرفت كرده‎ايم، يا به عقب برگشته‎ايم؟ ملاك قضاوت در اين زمينه چيست؟

ايشان در بخش ديگري از سخنان خود گفت: مردم ما همان كساني هستند كه ساعت‎ها در زمستان در صف منتظر مي‎ماندند تا مقداري نفت تهيه كنند، و برخي از ايشان همان نفت را هم به همسايه فقيرشان مي‎دادند؛ اما امروز با اندك گراني صدايمان در مي‎آيد؛ البته مشكلات اقتصادي براي قشرهايي از جامعه، واقعاً سنگين و تحمل‎ناپذير است، و بايد براي آن چاره‎اي انديشيد؛ اما سخن در اين است كه هدف انقلاب چه بود؟ آيا ملاك ارزشيابي اين انقلاب، فقط امور مادي بود؟ اگر چنين است، بهتر بود همان ابتدا با مذاكره و بده بستان مسائل را حل مي‎كرديم، بدون اين‎كه اين همه هزينه پرداخت كنيم! اما اگر هدف، ارزش‎هاي ديگري بود، بايد ببينيم آيا رسيدن به اين هدف، ارزش پرداخت اين هزينه‎ها را دارد يا خير.

رئيس مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) با بيان اين‎كه در جوامع مختلف، هرگز پيشرفت مطلق اتفاق نيفتاده، و پيشرفت‎ها در بعد يا ابعاد خاصي بوده است، خاطر نشان كرد: كساني كه انگيزه‎شان صرفاً امور شخصي و مسائل مادي باشد، و هيچ احساس و عاطفه انساني نداشته باشند، خيلي كم هستند؛ در نقطه مقابل، كساني هم كه ارزش را فقط براي جهات معنوي، الهي، غيرمادي و جنبه‎هاي انساني بدانند، نيز خيلي اندك هستند. اكثريت مردم بين اين دو گروه قرار دارند كه با شدت و ضعف در افراد مختلف، هم به دنبال منافع شخصي خود هستند، هم به مسايل معنوي و عواطف انساني توجه دارند.

ايشان افزود: اين طيف وسيع از افراد جامعه، مهم‎ترين قشر، و مورد نظر مصلحان اجتماعي هستند. ما هم اگر بخواهيم در جامعه مؤثر باشيم، بايد بر همين قشر، كه خود ما هم جزو آن‎ها هستيم، متمركز شويم، و اولين گام براي تأثيرگذاري بر ديگران نيز اين است كه بايد خودمان را ارزيابي و اصلاح كنيم.

استاد اخلاق حوزه علميه قم با بيان اين‎كه بزرگ‎ترين آفتي كه مصلحان جامعه را تهديد مي‎كند، غفلت آن‎ها از خودشان است، اظهار داشت: اغلب ما اين‎كه مردم چه بايد بكنند، را مي‎دانيم؛ اما از اين‎كه خودمآن‎چه بايد بكنيم، غافليم. كساني كه امروز به بركت هدايت انبيا و ائمه اطهار عليهم‎السلام و امام راحل(ره)، براي اصلاح جامعه احساس مسؤوليت مي‎كنند، ابتدا بايد نواقص خود در زمينه شناخت معارف ديني، و شناخت دشمنان، و نيز ضعف‎هاي خود در زمينه اراده، تحمل سختي‎ها و پرداخت هزينه‎هاي مادي و معنوي براي اصلاح را بشناسند؛ زيرا با وجود اين نواقص و ضعف‎ها، كوچك‎ترين مشكلي موجب مي‎شود كه دست از كار بكشيم.

ايشان افزود: اگر گفتن و موعظه كردن، به تنهايي براي هدايت ديگران كافي بود، چرا ائمه عليهم‎السلام آن همه سختي‎ها را به جان خريدند و در اين مسير به شهادت رسيدند؟

آيت‎ا... مصباح يزدي در بخش ديگري از سخنان خود با تأكيد بر لزوم شناخت هدف اصلي انقلاب اسلامي، كه ارزش فداكاري و جان دادن در راه آن را دارد، گفت: بايد خودمان اين هدف را به درستي بشناسيم و آن را باور كنيم، و به ديگران هم بشناسانيم؛ اما اگر خداي ناكرده هدف ما عوض شد، و بهره‎مندي ديگران از ثروت، مقام، قدرت و رانت در نظر ما جلوه كرد، و بهره‎مندي از آنها آرزوي ما هم شد، اين همان انحراف و سير نزولي است.

استاد اخلاق حوزه علميه قم هم‎چنين افزود: مهم‎ترين وظيفه‎اي كه بر دوش فرهيختگان جامعه است، اين است كه سعي كنند ابتدا فكر و رفتار خود، و در مرحله بعد انديشه و عملكرد ديگران را در جهت رسيدن به هدف اصلي انقلاب اصلاح كنند؛ گام اول در اين مسير نيز اين است كه بدانيم هدف اصلي انقلاب چيست.

عضو جامعه مدرسين حوزه علميه قم با اشاره به اين‎كه در ذيل هدف اصلي انقلاب، اهداف فرعي ديگري نيز وجود دارد، خاطر نشان كرد: اهميت اهداف فرعي كمتر، يا حداكثر مساوي با هدف اصلي است؛ اما نبايد فراموش كنيم، هدفي به نام اسلام داشتيم، كه وجه امتياز انقلاب ما نسبت به ساير انقلاب‎هاست؛ تكيه كلام امام(ره) در دوران نهضت، و بعد از پيروزي انقلاب و تا آخرين لحظات زندگي ايشان «اسلام» بود؛ حال، چه شده كه در سخنان و شعارهايمان و حتي وعده‎هاي انتخاباتي سخني از اسلام نيست؟!

ايشان افزود: مبادا اوج وعده‎هاي ما، همان وعده‎هايي باشد كه ليبرال‎ها و ماركسيست‎ها مي‎دهند! حداقل بگوييم مراد ما از پيشرفت، هم مادي و هم معنوي است؛ نه اين‎كه بگوييم آخرت مردم ربطي به ما ندارد و وظيفه ما فقط پيشرفت مادي است؛ اگر چنين شد، بدانيم سير نزولي جامعه شروع شده است.

آيت‎ا... مصباح يزدي در ادامه با استناد به آياتي از قرآن كريم، اظهار داشت: اگر دنيا و ماديات را صرفاً به‎عنوان ابزاري براي رسيدن به هدف اصلي، كه همان رشد و تكامل انسان است، در نظر نمي‎گيريم، حداقل اين هدف الهي را در كنار اهداف مادي مورد توجه قرار دهيم؛ نه اين‎كه در راه‎رسيدن به ارزش‎هاي فراحيواني و فراشكمي نسبت به اهداف الهي كور باشيم و آن‎ها را به حساب نياوريم.

ايشان در در پايان سخنانش خاطر نشان كرد: بزرگ‎ترين اشتباه ما اين است كه ارزش‎هاي معنوي را سبك بشماريم. بايد تمركز ما بر اصلاح بينش خود و جامعه باشد، و بكوشيم از دوران دبستان، بلكه قبل از آن، تا بالاترين مراحل آموزش عالي، توجه به معنويات و ارزش‎هاي الهي در فرزندان ما ضعيف نشود.

 حديث مهدي(عج)

به سوي ظهور

امام علي(ع):
دانش او[امام زمان ارواحنا فداه] از همه افزون‎تر و مرحمتش از همه گسترده‎تر است.
بحارالانوار، ج 51، ص 115

 راه امام

تجربه تلخ روحاني نماها

من به طلاب عزيز هشدار مى‎دهم كه علاوه بر اين كه بايد مواظب القائات روحانى‎نماها و مقدس مآب‎ها باشند، از تجربه تلخ روى كار آمدن انقلابى نماها و به ظاهر عقلاى قوم كه هرگز با اصول و اهداف روحانيت آشتى نكرده‎اند عبرت بگيرند كه مبادا گذشته تفكر و خيانت آنان فراموش و دلسوزي‎هاى بي‎مورد و ساده‎انديشي‎ها سبب مراجعت آنان به پست‎هاى كليدى و سرنوشت‎ساز نظام شود.
صحيفه امام، ج 21، ص 285

 در پرتو خورشيد

تشويق و تنبيه بجا

رهبر معظّم انقلاب، كساني را كه خوب، منظم و حساب‎شده كار مي‎كرده و مي‎كنند، توسط درجه، مدال و يا روش‎هاي ديگر، تشويق فرموده، و گاهي هم كساني را به دليل كم كاري و بدكاري، تنبيه مي‎فرمايند. مثلاً به دليل آتش گرفتن يك انبار، كالاي زيادي از بين رفته بود. وقتي خبر به مقام معظّم رهبري رسيد، ايشان بازرسي فرستادند و دقيقاً بررسي كردند. سپس دستور فرمودند با كساني كه خطاكار بودند، به شدّت برخورد شود. همچنين حوادثي در انبار مهمات يكي از لشكرها رُخ داده بود، بازرس فرستاده و فرمودند: در پروندهِ همان فرمانده لشكر به‎عنوان تخلف ثبت كنيد و با ايشان برخورد شود.
سردار عبدا... عراقي