صفحه حوزه و دانشگاه

مصاحبه با امام جمعه سابق هامبورگ؛
از واكنش مردم آلمان به روحاني مُلبَس شيعه تا رفت و آمد با پروفسور سميعي و فوتباليست ها

اشاره: خبرگزاري«حوزه» با حجت الاسلام والمسلمين رضا رمضاني، امام جمعه سابق هامبورگ آلمان، گفت و گويي انجام داده است كه گزيده‎اي از آن را در ادامه مشاهده مي‎كنيد.

* واكنش مردم آلمان نسبت به يك روحاني ملبس شيعه در اين كشور چگونه است؟

غربي‎ها و آلماني‎ها وقتي يك روحاني شيعه را مي‎بينند، واقعا احترام مي‎گزارند و بنده اين احترام را مشاهده كرده ام؛ نه فقط در آلمان؛ بلكه در كشورهاي ديگر مثل فرانسه، ايتاليا، بلژيك و... اين احترام نسبت به اين لباس و به اين عنوان كه اين افراد، مروجان دين هستند، وجود دارد.

* نوع برخورد بزرگان اديان ديگر نسبت به شخصيت مسلمان و شيعه در اين كشورها چگونه است؟

آنان نسبت به تقريب بين اديان توجيه بوده و احترام مي‎گزارند. بزرگان آنان ديالوگ بين اديان را امر ضروري مي‎دانند كه نه فقط براي شناخت همديگر بلكه در مباحث ديگر هم از آن استفاده مي‎كنند كه شايد برخي معتقد به آن نباشند.

بنده اعتقاد دارم كه بحث ديالوگ هم براي شناخت و تفاهم باهم است؛ هم براي تعامل در حوزه‎هاي مختلف سياسي و از همه مهم تر، براي هم افزايي است.

وقتي تحليل‎هاي آنان را درباره برخي از مسائل به صورت مستقيم بشنويم، نياز نيست كه هر چيزي را به آنان نسبت دهيم و اين نوع نتيجه گيري براي آنان نيز به دست خواهد آمد؛ چون آنان هم به صورت مستقيم، سخنان ما را شنيده و نتيجه واقعي خواهند گرفت.

* براي بسياري از افراد اين سؤال وجود دارد كه در يك كشور خارجي چند نمازجمعه برگزار مي‎شود؟ چرا در پايتخت آلمان نمازجمعه برگزار نمي‎شود؟

هامبورگ به واسطه اين‎كه اولين مسجد شيعيان با تقاضاي مؤمنين و به دستور مرجعيت شيعه وقت آن زمان، آيت‎ا... العظمي بروجردي تأسيس شد، داراي جايگاه خاصي است و همان مساله سبب شد كه هامبورگ يك نوع محوريت براي نه فقط شيعيان بلكه براي تمام مسلمانان پيدا كند؛ لذا در همان مسجد، اهل سنت و شيعه باهم در نمازجمعه شركت مي‎كردند. شما اگر تصاوير دوران مرحوم بهشتي را در هامبورگ ببينيد، اهل سنت زيادي را مشاهده مي‎كنيد كه در مراسم‎ها و نمازجمعه شركت مي‎كردند.

در اساسنامه اين مركز هم آمده كه امام مركز بايد از بالاترين مرجع شيعه حكم بگيرد و بنده در هيچ اساسنامه‎اي نديدم كه به اين شكل، قانوني را قرار داده باشند.

سابقه هامبورگ به همان زمان برگشته و قريب به 58 سال است كه نمازجمعه در اين شهر اقامه مي‎شود؛ از مرحوم آقاي محققي لاهيجي و بهشتي گرفته تا ديگراني كه در اين پست حضور داشتند و به همين دليل مهم‎ترين نمازجمعه شيعيان در اروپاست.

* در چند شهر آلمان نمازجمعه برگزار مي‎شود؟

به صورت دقيق نمي‎توانم آمار دهم؛ اما به عنوان مثال، چهار نمازجمعه در برلين، دو يا سه نمازجمعه در فرانكفورت در حال برگزاري است.

* امامان جمعه اين شهرها را چه كسي انتخاب مي‎كند؟

چون مركز اسلامي برلين، مونيخ و فرانكفورت زيرمجموعه هامبورگ است، امامان جمعه آن‎ها نيز با حكم امام هامبورگ منصوب مي‎شوند و باقي شهرها هم به نوعي اين استجازه را مي‎گيرند؛ مگر برخي از مراكز كه از دفاتر مراجع ديگر اين اجازه را داشته باشند.

* خاطره يا توصيه خاصي از ديدار خود با حضرت آقا درباره مسائل آلمان داريد؟

در ملاقات خصوصي كه خدمت ايشان بودم، چند جمله‎اي فرمودند. ايشان بيان كرده بودند: «به واسطه نگاهي كه ما نسبت به شما داريم، حضور شما را مهم و ضروري مي‎دانيم و شما در خط مقدم جبهه حضور داريد»؛ اين تعبيري بوده كه ايشان به كار بردند.

هر وقتي كه محضرشان مي‎رسيديم، تفقدي فرموده و گزارشاتي كه خدمت ايشان مي‎داديم، همين كه احساس مي‎كردم از روند فعاليت‎هاي مراكز اسلامي در اروپا خوشحال هستند، براي ما ارزشمند بوده است.

* تصاوير نشان مي‎دهد كه شما با ايراني‎هاي مقيم آلمان مثل پروفسور سميعي و فوتباليست‎ها رابطه خوبي داريد، توضيحي در اين خصوص بفرماييد.

بله، رابطه خوبي داريم. يكي از نكته‎هايي كه به نظر مي‎رسد مبلغان بايد به آن توجه داشته باشند، مخاطب شناسي است؛ با هر مخاطبي به حسب شرح وظايفي كه وجود دارد، بايد سخن گفت؛ لذا هم با فرهيختگان جلسات مستمر داريم؛ با پروفسور سميعي، پروفسور نجابت و بسياري از نخبگان ايراني، تجار، طيف‎هاي گوناگون مردم و... جلسه داريم و تلاش مي‎كنيم مسائل و مباحثي كه به نوعي مبتلابه است، مطرح كنيم و گاهي هم ارتباطات خصوصي هم وجود دارد.

به عنوان مثال، پروفسور سميعي به منزل ما آمدند و ما با خانواده به منزل ايشان رفتيم و با افراد ديگر هم اين ارتباطات وجود دارد.

بحث مخاطب شناسي نه فقط براي يك مبلغ در حال سخنراني بلكه در نوع ارتباطات گوناگون بايد به مخاطب شناسي توجه داشت.

ارتباط با جوانان، ميانسالان، كهنسالان و... متفاوت است. تجربه‎اي كه در طول اين 35 سال داشتم، اين است كه جوانان از ما مال، قدرت و ثروت نمي‎خواهند؛ از ما تكريم مي‎خواهند؛ جوانان از ما باور مي‎خواهند. جوانان هميشه يك فرصت بودند و اگر نگاه ما اين گونه باشد، مي‎توان در كار تبليغي خود موفق بود؛ ضمن اين‎كه اگر حرف ما را هم گوش نكردند، نبايد خسته شد.

* عده‎اي مركز هامبورگ را مركز گردش برخي افكار دانسته و برخي دگرانديشان امروز، روزگاري در مركز هامبورگ بوده‌اند. ايراد از كجاست؟

اين بحث، داراي ريشه‎اي است. بنده نامه‎اي نوشتم كه هر كس قصد استقرار در اين مركز را دارد، بايد 12 شرط داشته باشد.

يكي از شروط آن است كه از نظر بنيه علمي و حوزوي بايد قوي باشند؛ يا مجتهد باشند يا قريب الاجتهاد؛ بخصوص در هامبورگ كه حوزه استنباط است؛ فكر مي‎كنم اگر افراد ريشه‎اي تربيت شده باشند، با مشكلي مواجه نخواهند بود.

هامبورگ، محل ديالوگ و تقريب است و انظار و آراي مختلف در آن جاست. مهم اين است كه به عنوان يك انديشمند فعال در آن‎جا حضور پيدا كنند؛ نه منفعل؛ لذا به دليل برجسته بودن آراي گوناگون در اين شهر، حضور فعالانه بسيار مهم است.

 حوزه و دانشگاه

رئيس نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه‎ها:
دانشگاهيان از ايجاد تمدن نوين اسلامي غفلت نكنند

به گزارش خبرگزاري مهر، حجت‎الاسلام والمسلمين مصطفي رستمي رئيس نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه‎ها در پيامي به مناسبت بازگشايي دانشگاه‎ها آورده است: «امام علي(عليه‎السلام): العِلمُ سُلطانٌ، مَن وَجَدَهُ صالَ بِهِ، ومَن لَم يجِدهُ صيلَ عَلَيهِ. دانش، سلطنت و قدرت است، هر كه آن را بيابد با آن يورش برد و هركه آن را از دست بدهد بر او يورش برند.
به فضل الهي بار ديگر و همزمان با آغاز مهرماه، بهار تحصيل و تهذيب فرا مي‎رسد و انبوه دانشجويان و دانش‎پژوهان، همراه با شور و نشاط جواني جان خويش را به نور علم و معرفت و تلاش براي دانستن و آموختن مي‎آرايند؛ تقارن اين روزها با ايام شهادت سيد و سالار شهيدان و همچنين هفته دفاع مقدس، رسالت همه ما براي كسب توأمان دانش و معرفت در مكتب انسان‎ساز و عزت بخش سيدالشهداء(عليه السلام) و يارانش كه به ما درس آزادگي و ظلم‎ستيزي، خودشناسي و خداشناسي دادند را سنگين‎تر مي‎كند.
از همين رو فرصت را غنيمت شمرده و به بهانه آغاز سال جديد تحصيلي، نكاتي چند را با دانشگاهيان عزيز در ميان مي‎گذارم:
سال تحصيلي جديد در حالي آغاز شده است كه نظام مقدس جمهوري اسلامي، ورود به دهه پنجم از حيات طيبه خود را تجربه مي‎كند. حفظ و مطالبه نگاه آرمان‎گرايانه نسبت به ارزش‎هاي انقلاب اسلامي در دانشگاه توأم با واقع‎بيني، از ضروريات تحقق آرمان‎هاي بزرگي همچون استقلال، آزادي و عدالت در جامعه است؛ اين مساله نيازمند عقلانيت و بصيرت، اعتقاد به انقلابي‎گري، كوشش خستگي‎ناپذير و اعتماد به وعده نصرت الهي در تحقق آينده‎اي روشن در ميان باورمندان به گفتمان انقلاب اسلامي است.
دانشگاهيان توجه داشته باشند كه درگير و دار مشكلات روزگار و دشمني‎هاي قدرت‎هاي سلطه‎جوي جهاني با ملت شريف ايران، جريان معتقد به گفتمان انقلاب اسلامي نبايد از اهداف عاليه اين انقلاب خصوصاً ايجاد تمدن نوين اسلامي غفلت كنند.
از آن جايي كه علم، دانش و پژوهش عموماً و به‎ويژه علوم انساني نرم‎افزار ايجاد چنين تمدني است، حركت به سمت ايجاد تحول در توليد علم بومي و علوم انساني ايراني– اسلامي و تلاش براي خروج از دايره بسته نقل و ترجمه و بي‎تفاوتي نسبت به معضلات كشور، از ضرورياتي است كه هر روز غفلت از آن آسيب‎هاي جبران ناپذيري براي كشور خواهد داشت.
ضروري است اساتيد، دانشجويان و مديران دلسوز دانشگاهي به ويژه عناصر انقلابي دانشگاه‎ها، با نگاهي نو و عالمانه به تجربيات چهار دهه گذشته، ضمن ايجاد زمينه‎هايي براي نقد و بررسي عالمانه و منصفانه وضعيت كنوني كشور و با شناختي دقيق از نظام مسائل كشور به تقويت نقاط قوت و استمرار آن‎ها كمك كنند.
البته در مورد برخي نقاط ضعف نيز بهترين مجموعه‎اي كه مي‎تواند راهكارهايي براي ترميم و برون رفت از مشكلات در قالب نظام پيشنهادها ارائه كند، نهاد دانشگاه و آموزش عالي كشور است؛ بدين ترتيب مجموعه‎اي از اولويت‎ها براي ايجاد تحول و تعالي در نظام جمهوري اسلامي در برابر ديدگان ملت ايران، نخبگان و مسؤولان قرار خواهد گرفت.
شرايط اقتصادي كشور كه حاصل فشار روزافزون قدرت‎هاي متخاصم است و با برخي بي‎تدبيري‎هاي داخلي فزوني يافته، اقتضائات جديدي براي دانشگاه‎ها پديد آورده است؛ در اين شرايط «جنگ اقتصادي»، دانشگاه مي‎تواند با بيشينه‎سازي تلاش‎هاي خود، تهديدهاي جنگ تحميلي اقتصادي غرب را به فرصت‎هايي ناب تبديل كند و با گام‎هايي سنجيده و دقيق، نظام اقتصادي مستقل از نفت را پايه‎ريزي كند.
همچنين اين شرايط ايجاب مي‎كند مديران آموزش عالي و دانشگاه‎ها، حداكثر تلاش خود را در جهت ارائه تسهيلات و همراهي با عموم دانشجويان فراهم آورند.
به جوانان دانشجو نكته‎اي را متذكر مي‎شوم كه قدر اين ايام و فرصت‎هاي ناب جواني و دانش‎پژوهي را بدانيد. سرزمين حاصل‎خيز دل‎هاي شما و جان‎هاي پاك شما در معرض لطف و رحمت الهي قرار دارد و در صورت تلاش و مراقبت‎هاي معنوي ان‎شاءا... در آينده ثمرات مباركي براي جامعه اسلامي و خودتان خواهد داشت. از خداوند متعال روزهاي سرشار از موفقيت،آرامش و سربلندي را برايتان درخواست مي‎كنم.»