صفحه اقتصاد

مقايسه وضعيت اقتصادي قبل و بعد از انقلاب اسلامي(6)

اشاره: در شماره‎هاي گذشته به مقايسه وضعيت رژيم سلطنتي پيشين و نظام اسلامي پرداختيم؛ در اين شماره نيز ادامه بحث را پي مي‎گيريم.

صنايع نظامي

ايرآن‎كه قبل از انقلاب تقريبا تمام تسليحات نظامي خود را از خارج وارد مي‎كرده، اينك علي‎رغم تحريم‎هاي سخت، در زمره يكي از كشورهاي توليد كننده تسليحات پيشرفته نظامي در جهان قرار گرفته است و توليدات خود را به بيش از ۳۰ كشور جهان صادر مي‎كند. توليد محصولات الكترونيكي و راداري، ادوات و تجهيزات خاص از اين جمله است. اكنون ايران در زمينه صنايع زرهي و ساخت انواع نفربر در بين ده كشور برتر دنيا قرار گرفته است. همچنين 33 فناوري بديع به دست آورده كه عمدتاً مربوط به فناوري‎هاي پيشرفته در حوزه‎هاي موشكي، سلاح و مهمات، خودروهاي زرهي و تاكتيكي و نيز حوزه‎هاي فيزيك، الكترونيك، صنايع هوايي، مخابرات و ناوبري و نرم‎افزار است. با اين روند جمهوري اسلامي ايران در جايگاه شايسته‎اي از صنعت دفاعي قرار گرفته و امروزه از برترين‎هاي دفاعي منطقه و جهان به‌شمار مي‎آيد.

مصداق اين پيشرفت را مي‎توان در حوزه‎هاي هوا، فضا و الكترونيك مشاهده كرد. امروزه ايران جزو 10 كشور دارنده‎ فناوري كامل فضايي است. تبلور اين حركت نيز در پرتاب ماهواره‎هاي اميد و طلوع و ساخت ماهواره‎برهاي سفير و سيمرغ به ظهور رسيده است. در حوزه‎ موشكي هم ايران در منطقه برترين است و جزو بهترين‎هاي جهان به‌شمار مي‎آيد. توليد موفق موشك‎هاي شهاب، ذوالفقار و سجيل، ثاقب و صياد، فاتح و زلزال، ميثاق و رعد و طوفان و سفر مصداق اين موفقيت است. در حوزه‎ زيرسطحي جزو معدود كشورهاي جهان است كه قابليت طراحي و ساخت زيردريايي‎ها را بخصوص در كلاس متوسط دارد. در حوزه‎ شناورهاي دفاعي جزو كشورهاي صاحب‎نام در جهان است. شناورهاي سطحي عاشورا، ذوالفقار و ذوالجناح، السابحات و يونس نيز اثباتي بر اين مدعا است. در حوزه‎ شناورهاي تندرو جزو كشورهاي برتر در طراحي و ساخت شناورهاي تندرو و موشك‎انداز، اژدرافكن و راكت‎انداز است.

در حوزه‎ تجهيزات پيشرفته‎ي الكترونيك و مخابرات نيز صنايع دفاعي ايران با توليد بصير و صافّات و مطلع‎الفجر، هدهد و سداد، عقاب و شاهين، بينا و مشكات، مرآت و سليم، تلاش و هادي، فدك و فاتح، توانمندي بالاي خود را در اين عرصه به اثبات رسانده است. به بركت همين حركت عظيم است كه امروز نيروهاي مسلح متناسب با تغيير ساختار و راهبرد، آمادگي كامل براي مقابله با هر نوع تهديد و در هر سطحي را باقوت و قدرت دارند.

فناوري هسته‎اي و انرژي هسته‎اي

جمهوري اسلامي به رغم تحريم‎هاي شديد امريكا و فشار به كشورهاي ديگر براي همكاري نكردن در طرح هسته‎اي ايران، توانست چرخه سوخت هسته‎اي را با دستان دانشمندان داخلي به‎صورت چشمگيري تقويت كند تا جايي كه تعجب جهانيان را برانگيزد. در اين خصوص، نظام جمهوري اسلامي توانست با كشف و استخراج اورانيوم طبيعي در يزد و فناوري آن در اردكان يزد و سپس تبديل آن به سه ماده «هگزا فلورايد اورانيوم، «اكسيد اورانيوم» و «تترا فلورايد اورانيوم» در «پايگاه هسته‎اي اصفهان»، بزرگ‎ترين گام‎ها را در چرخه سوخت هسته‎اي بردارد و سپس با تأسيس پايگاه در «نطنز» با استفاده از دستگاه‎هاي سانتريفوژ به غني‌سازي اورانيوم دست يابد. اين امر، ايران را به رديف دهمين كشور با فناوري هسته‎اي ارتقا داده است. همچنين، طراحي رآكتور آب سنگين در اراك و به مرحله نهايي رسيدن نيروگاه اتمي در بوشهر، گام‎هاي ديگري بود كه نشان داد مديريت انقلابي، ايران را به كشوري پيشرفته تبديل مي‎كند.

بخش نفت

صنعت نفت ايران نسبت به پيش از پيروزي انقلاب اسلامي با تحول عظيمي همراه بوده است؛ زيرا اكنون ايران اسلامي مالك منابع نفتي خود است و كارشناسان ايراني مديريت اجرايي عمليات صنعت نفت را در همه بخش‎ها اعم از اكتشاف، حفاري، بهره برداري، ‎صادرات، پالايش و انتقال بر عهده دارند؛ اين در حالي است كه اين صنعت پيش از انقلاب به‎طور كامل وابسته بود. از طرف ديگر، فعاليت‎هاي اكتشافي صنعت نفت پس از پيروزي انقلاب با جهش چشمگيري همراه بوده است.

بخش گاز

حجم ذخاير گاز طبيعي شناسايي شده ايران در آغاز سال ۱۳۸۵ حدود ۶/۲۶ تريليون متر برآورد شد كه اين ميزان معادل ۱۷درصد از كل ذخاير جهان و ۷/۴۷درصد از ذخاير منطقه خاورميانه است.

پيش از پيروزي انقلاب اسلامي تنها پنج شهر، نعمت گاز داشتند؛ در حالي كه اكنون نه تنها بيش‎تر مناطق شهري كشور از اين نعمت بهره مندند، بلكه در مناطق روستايي نيز از اين نعمت خدادادي به كشور استفاده مي‎گردد. گفتني است ايران از معدود كشورهاي دنيا است كه بالاي 95 درصد جمعيت آن از نعمت گاز شهري برخوردارند. به عبارت دقيق‎تر، تا سال 1357 تعداد 51 هزار خانوار ايراني از نعمت گاز طبيعي برخوردار بودند و اين رقم تا سال 1392 از مرز 14 ميليون خانوار گذشته است.

پتروشيمي

ميزان توليدات پتروشيمي در سال ۱۳۵۷، ۷/۴ ميليون تن بود كه با وجود تخريب آن به دست رژيم بعثي عراق در جنگ تحميلي، طبق آمارهاي موجود اكنون يكي از اقلام قابل توجه در صادرات كشور است.

برق

برق رساني را مي‎توان يكي از افتخارآميزترين فعاليت‎هاي اقتصادي ايران پس از پيروزي انقلاب اسلامي قلمداد كرد. پيش از پيروزي انقلاب اسلامي و در اوج فعاليت‎هاي رژيم طاغوت، تنها ۱/۳ ميليون مشترك برق – اعم از خانگي، عمومي، صنعتي و كشاورزي – وجود داشت؛ اين در حالي است كه هم اكنون بسياري از روستاهاي كشور و دورترين مناطق از نعمت برق برخوردارند.

توسعه روستاها

فقر و نابساماني جوامع روستايي از مسائل و معضلات مهم و اساسي كشورهاي توسعه نيافته و در حال توسعه به‌شمار مي‎رود. به همين جهت برخلاف رژيم گذشته كه تنها به توسعه و آباداني تهران و شهرهاي بزرگ اكتفا مي‎كرد، بعد از پيروزي انقلاب، توجه به روستاها و مناطق محروم كشور براي دولت و برنامه‎ريزان از اولويت خاصي برخوردار شد. در اين‎جا به بخشي از شاخص‎هاي برخورداري روستاها در سال‎هاي پس از انقلاب اسلامي اشاره مي‎كنيم:

تا پايان حكومت شاه، كل راه‎هاي آسفالت شده روستايي سراسر كشور، 200 كيلومتر بوده است و 8هزار و 200 كيلومتر نيز راه‎هاي روستايي ساخته شده داشتيم. اين درحالي است كه هيچ يك از روستاهاي كشور گازرساني نشده بود. آبادي‎هاي برخوردار از برق شبكه نيز 4هزار و 350 روستا بوده است و اين در حالي بوده كه در آن روزها بيش از 60 هزار روستا و آبادي داشتيم و آبادي‎هاي برخوردار از ارتباطات مخابراتي 312 عدد و روستاهاي برخوردار از آب آشاميدني 4هزار و 700 روستا بوده و روستاهاي داراي خانه بهداشت، هزار و 340 عدد و تعداد مراكز بهداشتي و درماني روستايي، 518 عدد بوده است.

اما پس از انقلاب اسلامي، تا پايان سال 1394 راه‎هاي روستايي آسفالت شده 107 هزار و 524 كيلومتر شده(بيش از 500برابر)؛ راه‎هاي روستايي ساخته شده از 8هزار و 200 كيلومتر به 128 هزار و 441 كيلومتر در پايان سال 94 رسيده‎ است. روستاهاي برخوردار از گاز از هيچ به 19 هزار و 157 روستا در پايان سال 1394رسيده‎اند. اين درحالي است كه روستاهاي متصل به برق در سال 94 به 54 هزار و 232 عدد رسيده، امروزه همه روستاهاي بالاي 10 خانوار و 90 درصد از روستاهاي 10 خانواره برق رساني شده‎اند. تعداد خانه‎هاي بهداشت نيز در پايان سال 94 به 17 هزار و 921 عدد رسيده است. در رابطه با روستاهاي برخوردار از آب آشاميدني به 32 هزار و 453 روستا در سال 94 رسيده‎ايم.

ادامه دارد