صفحه فرهنگي-اجتماعي

نگاهي به آيات قرآني در حمايت از كالاي ايراني

 هادي قطبي

مقام معظم ولايت، امسال را به نام حمايت از كالاي ايراني نامگذاري كرده‎اند. از آن‎جا كه سخن ولي امر مسلمين برگرفته از فرهنگ ديني و قرآني است، نگاهي به برخي از آيات قرآني كه ناظر به بحث «اقتصاد مقاومتي» و «حمايت از كالاي ايراني» است، ضروري به نظر مي‎رسد. صرف نظر از قاعده «نفي سبيل» و قاعده «لا ضرر و لا ضرار در اسلام» كه مي‎گويد هيچ ضرر و زياني در دين وجود ندارد، تسلط كفار بر مسلمانان حرام است، و از سويي ديگر خريد كالاي خارجي ضربه به كارگر ايراني و اقتصاد داخلي است، حرمت اين كار به‎ويژه پس از ورود مقام معظم رهبري و تصريح و تأكيد ايشان بر حمايت از كالاي ايراني، بر مردم انقلابي روشن و آشكار است. همچنان‎كه در فرهنگ ديني اصل «تولي و تبري» و مسأله دشمن شناسي، و پرهيز از تقويت و حمايت و دوستي با آن‎ها، در فرازهاي مختلف ادعيه و زيارات با عبارت «سلم لمن سالمكم و حرب لمن حاربكم» بيان شده و در قرآن شريف همچنان‎كه كه اشاره خواهد شد، آمده است.

يك: قاعده نفي سبيل: «لَنْ يجْعَلَ ا... لِلْكافِرينَ عَلَى الْمُؤْمِنينَ سَبيلاً؛ خدا تا ابد اجازه نداده كه كافران كم‎ترين تسلطى بر مؤمنان داشته باشند»(نساء، 141)

دو: تقويت مسلمين و بسيج نيرو: «وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ؛ و آماده كنيد براى(كارزار با) ايشان هر چه را مى‎توانيد از نيرو»(انفال،60) همچنانكه «إِنَّ الَّذينَ كَفَرُوا ينْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ لِيصُدُّوا عَنْ سَبيلِ ا...؛ كسانى كه كافر شدند و اموال خود را خرج مى‎كنند تا از راه خدا جلوگيرى به عمل آورند»(انفال،36)

سه: خودباوري: «وَ لا تَهِنُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنينَ؛ شما مسلمانان نه در كار دين سستى كنيد و نه از فوت غنيمت و متاع دنيا اندوهناك باشيد؛ زيرا شما فاتح و پيروزمندترين مردم و بلندمرتبه‎ترين ملل دنيا هستيد اگر در ايمان خود ثابت و استوار باشيد»(آل عمران، 139) + «‎لا تَمُدَّنَّ عَينَيكَ إِلى ما مَتَّعْنا بِهِ أَزْواجاً مِنْهُمْ وَ لا تَحْزَنْ عَلَيهِمْ وَ اخْفِضْ جَناحَكَ لِلْمُؤْمِنينَ؛ ديدگان خويش را به آن چيزهايى كه نصيب دسته‎هايى از ايشان كرديم ميفكن و به خاطر آن چه آن‎ها دارند غم مخور و به مؤمنان نرم‎خويى كن»(حجر،88) + «لا يغُرَّنَّكَ تَقَلُّبُ الَّذينَ كَفَرُوا فِي الْبِلادِ؛ ترا دنيا مغرور نكند(و غمگين نشوى) آن گاه ببينى كافران شهرها را به تصرف آورده‎اند»(آل عمران، 196)

چهار: كار گروهي و تشكيلاتي: «يا أَيهَا الَّذينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَ صابِرُوا وَ رابِطُوا وَ اتَّقُوا ا... لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ؛ اى اهل ايمان! در كار دين صبور باشيد و يكديگر را به صبر و مقاومت سفارش كنيد و مهيا و مراقب كار دشمن بوده و خدا ترس باشيد، باشد كه پيروز و رستگار گرديد»(آل عمران، 200) + «تَعاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَ التَّقْوى وَ لا تَعاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَ الْعُدْوان؛ يكديگر را در كار نيك و در تقوا يارى كنيد، و در گناه و دشمنى به يكديگر كمك مكنيد»(مائده،2)

پنج: فرهنگ سازي: «وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ يأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ ينْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَر؛ مردان و زنان مؤمن بعض از ايشان اولياء بعض ديگرند، امر به معروف مى‎كنند و از منكر نهى مى‎نمايند»(توبه،71) + «إِنَّ الْانسَانَ لَفِى خُسْر إِلاَّ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ تَواصَوْا بِالْحَقِّ وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ؛ كه انسان‎ها همه در خسران و زيانند مگر افراد و اقليتى كه ايمان آورده و اعمال صالح انجام داده و يكديگر را به حق سفارش كرده و به صبر توصيه نموده‎اند.»(عصر،2و3)

شش: جهاد مالي و اقتصادي: «لكِنِ الرَّسُولُ وَ الَّذينَ آمَنُوا مَعَهُ جاهَدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ وَ أُولئِكَ لَهُمُ الْخَيراتُ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ؛ ولى پيغمبر و كسانى كه با او ايمان آوردند با مال‎ها و جان هاى خود جهاد كردند، و خيرات همه خاص ايشان است، و ايشان، آرى، هم ايشانند رستگاران»(توبه، 88) + «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذينَ آمَنُوا بِا... وَ رَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ يرْتابُوا وَ جاهَدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ في سَبيلِ ا... أُولئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ؛ مؤمنين تنها آن‎هايى هستند كه به خدا و رسولش ايمان آورده و ديگر شك به خود راه ندادند و با اموال و جان هاى خود در راه خدا جهاد كردند تنها اينان صادقند»(حجرات، 15)

هفت: جهاد صبر و مقاومت: «قالَ مُوسى لِقَوْمِهِ اسْتَعينُوا بِا... وَ اصْبِرُوا إِنَّ الْأَرْضَ لِلَّهِ يورِثُها مَنْ يشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقينَ؛ موسى به قوم خود گفت از خدا كمك جوييد و صبور باشيد كه زمين متعلق به خدا است و به هر كسى از بندگان خويش بخواهد وامى‎گذارد و سرانجام نيك از آن پرهيزكاران است»(اعراف، 128) + «وَ اصْبِرْ فَإِنَّ ا... لا يضيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنينَ؛ و صبور باش كه خدا پاداش نيكوكاران را تباه نمى‎كند»(هود، 115) + «وَ اصْبِرْ عَلى ما يقُولُونَ وَ اهْجُرْهُمْ هَجْراً جَميلاً؛ و در برابر زخم زبانهاى مشركين صبر كن و اگر هم قهر مى‎كنى قهرى ملايم و خوشايند و سازنده بكن»(مزمل، 10) + «وَ اصْبِرْ وَ ما صَبْرُكَ إِلاَّ بِا... وَ لا تَحْزَنْ عَلَيهِمْ وَ لا تَكُ في ضَيقٍ مِمَّا يمْكُرُونَ؛ صبور باش كه صبر كردن تو جز به تاييد خدا نيست غم آن‎ها را مخور و از آن نيرنگ‎ها كه مى‎كنند تنگ دل مباش»(نحل،127) + «فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يسْراً إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يسْراً؛ از اين به بعد هم دل خوش دار كه بعد از هر دشوارى گشايشى است؛ بلكه با هر دشوارى دو گشايش است»(شرح، 5و6)

هشت: دشمن ستيزي: «يا أَيهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَ عَدُوَّكُمْ أَوْلِياءَ تُلْقُونَ إِلَيهِمْ بِالْمَوَدَّةِ؛ اى كسانى كه ايمان آورده‎ايد دشمن مرا و دشمن خودتان را دوستان خود مگيريد ودوستي خود را به اينان تقديم نكنيد»(ممتحنه،1) + «لَّا تجَِدُ قَوْمًا يؤْمِنُونَ بِا... وَ الْيوْمِ الاَْخِرِ يوَادُّونَ مَنْ حَادَّ ا... وَ رَسُولَهُ وَ لَوْ كَانُواْ ءَابَاءَهُمْ أَوْ أَبْنَاءَهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتهَُمْ أُوْلَئكَ كَتَبَ فىِ قُلُوبهِِمُ الْايمَانَ وَ أَيدَهُم بِرُوحٍ مِّنْهُ وَ يدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تجَْرِى مِن تحَْتهَِا الْأَنْهَارُ خَلِدِينَ فِيهَا رَضىِ ا... عَنهُْمْ وَ رَضُواْ عَنْهُ أُوْلَئكَ حِزْبُ ا... أَلَا إِنَّ حِزْبَ ا... هُمُ المُْفْلِحُون‎؛ هيچ قومى نخواهى يافت كه ايمان به خدا و روز جزاء داشته باشد و در عين حال با كسانى كه با خدا و رسولش دشمنى مى‎كنند دوستى كند هر چند دشمن خدا و رسول پدران و يا فرزندان و يا برادرانشان و يا قوم و قبيله‎شان باشد، براى اينكه خداوند در دل هايشان ايمان را نوشته و به روحى از خودش تاييدشان كرده و در جناتى كه نهرها در زير درختانش جارى است داخلشان مى‎كند تا جاودانه در آن باشند خدا از ايشان راضى شد و ايشان از خدا راضى شدند اينان حزب خدايند، آگاه! كه تنها حزب خدا رستگارند»(مجادله،22)

 در محضر قرآن

درس هايي از قرآن

ترجمه
بريده باد دو دست ابولهب و نابود باد. * نه دارايي‎اش و نه آن‎چه به‎دست آورد، به حالش سودى نكرد. * به زودى به آتشى شعله‎ور درآيد.
(همراه) زنش، آن هيزم‎كش(آتش افروز). * (در حالى كه) در گردنش ريسمانى از ليف خرما است.
(مسد،1-5)
پيام ها
1. اعلام برائت از نااهلان، جزء دين است.
2. كيفر توهين به مقدسات، لعن و نفرين ابدى است.
3. بايد براى نابودى كامل كفر دعا كنيم. (قطع شدن دو دست نشانه بى‎نتيجه ماندن تلاش‎هاست.)
4. پاسخ مخالفان را مثل خودشان بدهيد. در پاسخ آنان كه به پيامبر گفتند: «تبّاً لك» خداوند فرمود: «تبّت يدا ابى لهب»
5. در نظام مكتبى، ضابطه بر رابطه مقدم است.
6. مال و ثروت، يكى از ابزارهاى مخالفان انبياست.
7. بدتر از فساد تكرار آن است.
8. در برابر قهر الهى نه ثروت كارايى دارد و نه هر چيز كه در اثر تلاش به دست آيد، خواه ثروت باشد يا مقام و عنوان و حكومت و شهرت.
9. قهر الهى نسبت به ستمگران دور نيست.
10. اشرافيت دنيا، همراه با تحقير آخرت است.

 پرتوي از حكمت

مراتب روزه

خواجه عبدا... انصاري در مقام بيان وجوه و مراتب روزه ماه مبارك رمضان مي‎گويد: روزه بر سه وجه است: 1- روزه روح كه به كوتاه كردن امل(آرزوهاي دنيوي) است 2- روزه عقل كه برخلاف هواي نفس عمل كردن است 3- روزه نفس كه به باز ايستادن از طعام و شراب و شهوات است.
رسائل فارسي خواجه عبدا... انصاري، ص 176

 بوستان حكايت

لذت معنوي كم خوري

مرحوم فاضل توني، از عالمان بزرگ شيعه، مي‎گويد:
سالي در مشهد مقدس مشغول تحصيل بودم. در ماه مبارك رمضان آن سال فقط سه سحر با نان و ماست به سر بردم و بقيه را بر اثر تنگدستي با نان و پياز گذراندم، ولي صفاي باطن و لذت معنوي و روحي را در همان سال يافتم.
منبع: تبيان